İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/536 K.2025/370

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket, İstanbul Ticaret Odasının organizatörlüğü altında Fransa'nın Paris şehrinde 18-22 Ekim 2020 tarihleri arasında düzenlenmesi planlanan ...

Fuarına katılma başvurusunda bulunduğunu, bu sebeple İstanbul Ticaret Odasına ödeme yaptığı gibi, yine organizasyon bütünü kapsamında İTO tarafından anlaşmalı olarak gösterilen vize, ulaşım ve konaklama organizasyonu şirketi olan davalıya da (...) 8.635 Euro ödeme yaptığını, İTO tarafından tüm katılımcılara gönderilen yazı ile düzenlenmesi planlanan ...

Fuarının iptal edildiği ve yapılan ödemelerin iade edileceğinin bildirildiğini, davacı şirket tarafından İTO'ya yapılmış bulunan 88.040 TL nin davacıya iade edildiğini, davalı şirketin ise, tahsil etmiş bulunduğu 8.635 Euro'yu iade etmediğini, anılan iptal bildirim yazısı üzerine davalı şirketten de yapılmış bulunan 8.635Euro'nun iadesi için talepte bulunulduğunu ancak davacı şirketin ödeme konusunda sürekli oyalandığını, şirket yetkilileri arasında e-posta yazışmaları da yapıldığını ancak yapılan ödemenin iadesi konusunda bir gelişme sağlanamadığını, davalı şirketin davacı şirkette hiçbir tutarda bedel iadesi yapmadığını,

taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, 8.635 EURO'nun 08.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka döviz mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalının menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarınından borca yeter miktarının ihtiyaten haczini, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Covid 19 salgın hastalığı mücbir sebebi ile ...2022 nin ertelendiğini ve davacı uçak biletlerinin ve otel rezervasyonun iptalini istediğini, davalının seyahat acentası olduğunu, fuara katılacak firmaların uçuş, konaklama, rehber , yer hizmetleri vesair gerekli tüm hizmetlerin görülmesini organize ettiğini ve anlaşmalarını yaptığını, davacının iptal talebi üzerine gerek otel ve gerekse ... nezdinde yapılan müracaatlara alınan cevapların sunulduğunu, Fransız mevzuatına göre ödeme yapılmayıp, kredilendirme yapılacağını,

otelde kalınacak tarihlerde ve kalacak şahıslarda isim değişikliği yapılacağına dair Fransız Kanun Maddesi ve tercümesinin sunulduğunu, ... da bugüne kadar halen bir geri ödeme yapmadığını, yapılan sözleşme hükümleri doğrultusunda uçacak yolcu adında, ve tarihte ve uçulacak yer isimlerinde değişikliğe gidilebileceğini belirtmesi üzerine davalının bu doğrultuda davacıya istedikleri tarihlerde ve İstedikleri şahıslara ve diledikleri şehirler için bilet vermeyi teklif ettiğini ve bu teklifin geçerli olduğunu,

bu konuda davalı tarafından davacıya tüm bilgilerin aktarıldığını ancak davacının bu konuda davalıya geri dönmediğini ve huzurdaki davanın açıldığını, haksız ve yersiz açılan davanın reddi ile dava giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Yaptırılan bilirkişi incelemelerinde tespit edildiği şekilde, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının, davacının sözleşme konusu fuara katılımı için gerekli işlemleri yapıp üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği, buna karşın, davalının kusuru ve etkisi olmaksızın organizasyonun iptal edildiği, davalının organizasyon kapsamında davacı adına yaptığı ödemelerin iadesi için yazılan mail içeriklerinden iade yapılmayacağı ancak ödenmiş olunan ücretin daha sonra kullanılmak üzere firmaya kredi olarak tahsil edildiği,

yeni katılımda isim değişikliği yapılacağının mümkün olacağının belirtildiği anlaşılmıştır. Türk Hava Yollarının 21/03/2020 tarihli yazısının iade talepleri başlıklı 4. Maddesinde, iade ve iptal talepleri orjinal ücret kuralları doğrultusunda yapılacak olup bu yayın doğrultusunda iade uygulaması yapılmayacaktır.

Bu madde ile daha önceki covid 19 kapsamında iptal edilmemiş dış hat seferler için yapılmış yayınlardaki iade hakları kaldırılmıştır şeklinde belirtilmesi , davalının öngörülen organizasyona ilişkin tüm sorumluluk ve işlemleri yerine getirdiği, davacının otel için yaptığı ödemeye ilişkin kendisine sunulan seçeneği başka tarihte kendi adına veya istediği başka kişi adına kullanmadığı, ...'nin 21/03/2020 tarihli yazısı ve tüm dosya kapsamına göre davalının fuar organizasyonunun yapılamamasından dolayı sorumlu tutulamayacağı ve borcun sona erdiği anlaşılmakla, davacının davasının reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesince tamamen isabetsiz bir yorumla, davalının borcunun sona erdiğinin hükme gerekçe olarak yazıldığını, mahkemece ifa imkansızlığının yanlış bir şekilde yorumlandığını, borcun, para borcu olduğunu ve ifa imkansızlığının söz konusu olmadığını, davalının sebepsiz zenginleşme hükümlerine, uhdesinde tuttuğu parayı iade etmesi gerektiğinde tereddüt olmadığını, davacı şirketin, İstanbul Ticaret Odasının organizatörlüğü altında Fransa'nın Paris şehrinde 18-22 Ekim 2020 tarihleri arasında düzenlenmesi planlanan ...

Fuarına katılma başvurusunda bulunduğunu, bu sebeple İstanbul Ticaret Odasına ödeme yaptığı gibi, yine organizasyon bütünü kapsamında İTO tarafından anlaşmalı olarak gösterilen vize, ulaşım ve konaklama organizasyonu şirketi olan davalıya da (... ) (08.05.2020) tarihinde 8.635 Euro ödeme yaptığını, daha sonra İTO tarafından tüm katılımcılara gönderilen yazı ile düzenlenmesi planlanan ...

Gıda Fuarının iptal edildiği ve bu itibarla gerçekleştirilmiş bulunan ödemelerin iade edileceğinin bildirildiğini, bu kapsamdan davacı şirket tarafından İTO'ya yapılmış bulunan 88.040 TL'nin davacıya iade edildiğini, ancak davalı şirketin tahsil etmiş bulunduğu 8.635 euro'yu iade etmediğini, Davacı şirketin, davalıdan hiçbir hizmet almadığını, davalı şirketin uhdesinde bulundurduğu tutarı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade etmesi gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: Covid 19 salgın hastalığı mücbir sebebi ile ... ertelendiğini, davacının uçak biletlerinin ve otel rezervasyonun iptalini istediğini, Covid 19 salgın hastalığının mücbir sebep olduğunu, devletin bu sebeple 7266 sayılı ve 4735 sayılı kanunlarla salgının sebep olduğu olumsuzluklara karşı tedbirler getirdiğini, davalının seyahat acentası olduğunu, fuara katılacak firmaların uçuş, konaklama, rehber, yer hizmetleri gibi gerekli tüm hizmetlerin görülmesini organize ettiğini ve anlaşmalarını yaptığını,

davacının iptal talebi üzerine gerek otel ve gerekse ... nezdinde yapılan müracaatlara alınan cevap örneklerinin ekte sunulduğunu, Fransız mevzuatına göre ödeme yapılmayıp, kredilendirme yapılacağı, otelde kalınacak tarihlerde ve kalacak şahıslarda isim değişikliği yapılacağına dair Fransız Kanun Maddesi ve tercümesi ekte sunulduğunu, ...'nin de bugüne kadar halen bir geri ödeme yapmadığının ekte görülen sözleşme hükümleri doğrultusunda uçacak yolcu adında,

ve tarihte ve uçulacak yer isimlerinde değişikliğe gidilebileceğini belirtmesi üzerine davalınnı bu doğrultuda davacıya istedikleri tarihlerde ve istedikleri şahıslara ve diledikleri şehirler için bilet vermeyi teklif ettiğini ve bu teklifin halen geçerli olduğunu, bu konuda davalı tarafından davacıya tüm bilgilerin aktarıldığını, ancak davacının davalıya geri dönmediğini ve huzurdaki davayı açtığını beyanla, istinaf talebinin reddine ve masraflar ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının Paris'te yapılacak ... fuarının mücbir sebep nedeniyle iptal edilmesi nedeniyle davacının davalıya ödediği bedelin iadesi istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf yoluna konu uyuşmazlık; taraflar arasında kurulmuş bulunan vize ulaşım ve konaklama organizasyonu sözleşmesinin fesih nedeniyle bedel iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise iade edilecek miktarın ne olduğu noktalarında toplanmaktadır. Davacının, Fransa'nın Paris şehrinde 18-22 Ekim 2020 tarihleri arasında yapılacak ... Fuarına katılım için İstanbul Ticaret Odasının bilgilendirmesi ve Ulaşım, konaklama vs. organizasyonu için yönlendirdiği ...

Turizm A.Ş.’nin banka hesabına 8.635,00 EURO yatırdığı, İstanbul Ticaret Odasının 20/07/2020 tarihli, iştirakçilere yazdığı bilgilendirme yazısında ... fuarının iptal edildiğini bildirdiği, aynı yazıda odaya yapılan ödemelerin iade edileceğinin belirtildiği, dosyaya toplanan deliler ile iptalin Covid 19 tedbirleri kapsamında yapıldığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin birçok hizmeti bünyesinde barındıran karma nitelikli bir sözleşme görünümünde olduğu, ulaştırma yönü ile taşıma, konaklama yönü ile kira sözleşmesi ve kararlaştırılan bedel yönüyle satış sözleşmesine ilişkin unsurları bünyesinde barındırdığı görülmektedir. Bu sözleşme esasen iş görme veya hizmet sözleşmesi niteliğinde de kabul edilebilir. Davacı, davalının sözleşme gereği fuara katılacağı düşüncesi ile yaptığı masraflardan sorumludur.

Mahkemece davacının katılamaması nedeniyle davacı tarafından yapılmış bir masraf varsa bunun saptanması ve davacının mücbir sebep nedeniyle katılamadığı dikkate alınarak davalı tarafından yapıldığı ispatlanan masraflar dışında kalan bedelin davacıya iadesi gerekir. Covid-19 pandemisinden kaynaklı mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin ifa edilemediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının yaptığı ve taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan ödemeden, davalının yaptığı masraflar var ise belirlenip sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken davalının yaptığı masraflar belirlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli olmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.