İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/758 K.2025/606

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilin yetkili hamili olduğu ... Toptancılar Sitesi/İzmir Şubesi... seri numaralı, 31/12/2025 tarihli ve 182.000,00 TL bedelli çekin... ve Oto Yedek Parça Paz. Ltd. Şti. firmasına cirolanarak 01/08/2025 tarihinde ...Servis Anonim Şirketi'ne sevk edilmek üzere teslim edilmiş ve gönderi ... gönderi numarası ile yola çıkmıştır.

Ancak müvekkil tarafından yapılan sorgulama işlemlerinde kargonun kayıp durumuna düştüğü ve çeke ulaşılamadığı bilgisi alındığını, taşıyıcının belirlenen teslim süresi içerisinde -24 saat- gönderiyi teslim etme yükümlülüğü düzenlendiğini, gönderinin teslimi için gereken 24 saatlik sürenin üzerinden 1 haftayı aşkın süre geçmiş ve gönderi kayıp olduğunu, mezkur çekin zayi olduğu sabit hale geldiğini, bu nedenle müvekkil şirketin ve 3. Kişilerin herhangi bir hak kaybı yaşamaması amacıyla dava konusu çeklere ilişkin tedbiren ödeme yasağı koyulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Her ne kadar davacı tarafça... Toptancılar Sitesi/İzmir Şubesi... seri numaralı, 31/12/2025 tarihli ve 182.000,00.-TL bedelli çekin zayi olduğundan bahisle çekin iptaline karar verilmesine yönelik olarak Mahkememize dava açılmış ise de, davacının dava konusu edilen çekin keşidecisi konumunda olduğu, 6102 sayılı TTK' nun 818/s bendi yollaması ile TTK' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı, davacının çek keşidecisi olması dolayısıyla zayi sebebiyle çek iptali davası açamayacağı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır