İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/736 K.2023/551

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... ili ... ilçesi, ... mh., ... ... kapsamında yer alan kooperatife tahsisli ... pafta, ... Ada, ... parsel üzerinde inşaa edilecek 5 Blok 160 dairenin inşaat yapım işlerine ilişkin sözleşmeler imzalandığını, taraflarca imzalanan sözleşmelere göre 16.11.2017 tarihinde ödenen ; -20.09.2012 tarihli toplam 182.375,00TL hakedişin 20.09.2012-16.11.2017 arası işlemiş faizi, -27.11.2012 tarihli toplam 79.041,00 TL hakedişin 27.11.2012-16.11.2017 arası işlemiş faizi,

-07.02.2013 tarihli toplam 113.400,00TL hakedişin 07.02.2013-16.11.2017 arası işlemiş faizi tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde talep edildiğini, iş bu hakedişlerden ödenen tutarın ödenmeyen işlemiş faizlerinin bulunduğunu, davalı kooperatifçe davacının hakettiği ödemeleri süresinde yapmadığı gibi faizini de halen ödemediğini, sözleşmeler gereği ödemelerde gecikme olması halinde, yükleniciye her ay için gecikmeli ödenen paranın %1,20 si gecikme faizi olarak belirlendiğini, anılan hükme göre gecikme faizinin günlük hesaplanacağını,

belirtilen hakediş tarihlerinden ödeme tarihine kadar geçen dönemde sözleşme kurallarına uygun olarak hesaplanan faiz tutarının takibe konu edildiğini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davalı borçlunun haksız olarak yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, masraf ve vekalet ücreti ilebirlikte tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin dava dışı ...Egekent Konut Üretim Yapı Kooperatiflerinin alt kooperatiflerinden birisi olduğunu, İzmir ili Bayraklı ilçesi,Onur mh., ... 25.yıl konutları kapsamında yer alan kooperatife tahsisli 26M1c pafta, 25981 Ada, 1 parsel üzerinde inşaa edilecek 5 Blok 160 dairesinin betonarme karkas imalatlarının yapılmasına ilişkin 13.04.2010 tarihli ve dava dışı üst birlik S.S.

Egekent Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliği(...)'nin 11 nolu Yönetim Kurulu Kararı ile davalı ve davacının sözleşme imzalandığını, İş bu sözleşmenin taraflarından birinin de .... olduğunu, dava konusu eser sözleşmesinin 13.04.2010 tarihinde imzalandığını, imalatların teslim tarihinin 20.02.2011 olduğunu, kesin hakedişlerin ise 12 ay sonra yani 20.02.2012 olduğunu, davaya konu icra takibinin 5 yıllık zamanaşımı sonrasında yapıldığını, BK 147/6.maddesi gereğince zamanaşımına uğradığını,

davalının üst birliği tarafından muhasebenin tutulduğunu ve ödeme sorumluluğunun üst birlikte olduğunu,hakedişlerin ödenmesinde davalı kooperatifin sorumluluğunun olmadığını, davacı, davalı ve davalı üst birliği ...Egekent Konut Üretim Konut Yapı Kooperatifleri Birliği (...) arasında imzalanan 13.04.2010 tarihli sözleşme gereğince İzmir ili Bayraklı ilçesi,Onur mh., ...

25.yıl konutları kapsamında yer alan kooperatife tahsisli 26M1c pafta, 25981 Ada, 1 parsel üzerinde inşaa edilecek 5 Blok 160 dairenin betonarme karkas imalatlarının yapılması konusunda tarafların anlaştığını, sözleşme gereği yapılacak işlerin hakedişlerinin sözleşmenin 10.maddesinde beyan edildiği üzere üst birlik olan ... tarafından kabul edildiğini, ödemelerinde ... tarafından yapıldığını, davalının üyelerinde topladığı tüm aidatlarını üst birlik olan ...'a aktardığını, davacının hakediş bedellerinin de üst birlik olan ... tarafından ödendiğini,

davalı kooperatifin tasfiye sürecine girmesi ile birlikte 2015 yılından sonra muhasebesinin davalı yanca tutulduğunu, davacıya olan borç miktarının ödenmesi için dava dışı üst birlik ile görüşmeler yapıldığını, hatta davalı üyelerinden toplanarak üst birliğe gönderilen aidatlar ile yapılmayan ödemeler için İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, dava dışı ... tarafından davacıya 16.11.2017 tarihinde ödenen 374.556,91TL bedelin ödenmesi ile kooperatif muhasebe kayıtlarında cari hesap borcu olan bedelin ödendiğini, böylece de 2018 yılında tasfiye işlemlerinin tamamlandığını, davalının üstbirliğe, üst birliğinde davalı adına düzenlediği ihtarnamelerden de davacı şirketin alacağından üst birliğin sorumlu olabileceğinin anlaşıldığını, davacının davalıya ait düzenlenen 3 adet hakediş faturasının üst birlikçe tutulan muhasebe kayıtlarında var olduğu,

hakediş fatura içeriklerinden de anlaşılacağı üzere inşaatların 2012 yılında bittiğini, kooperatif üyelerinin 2012 den itibaren taşınmazlarına taşındığını, 2014 sonu itibari ile dava dışı üst birlikten davalıya devredilen muhasebe kayıtlarında davacıya bakiye borcun 374.556,91 TL olarak kayıtlı olduğunu, bu bedelinde üst birlik tarafından davacıya 16.11.2017 tarihide ödendiğini, davacı ile üst birlik arasında süregelen ticari ilişkileri sebebi ile davalı kooperatif üzerinden düzenlenen fatura olduğunu düşündüklerini, davacı şirket tarafından davalı kooperatife gönderilmiş bir ihtarname olmadığını, cari hesap mutabakatı da yapılmadığını,

yasal defterde görünen borç bakiyesinin ödendiğini, arz ve izah olunan ve resen takdir edilecek nedenlerle davacı tarafça Sayın Mahkemenizde İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...

E.sayılı icra dosyasına yapılan itirazının iptali ile %20'den azolmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebi ile açılan davada usule ve esasa ilişkin itiraz ve beyanlarının kabulü ile haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının kötü niyetli talebi nedeni ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacı tarafından davalıya ödenmesine, yargılama giderleri ile harç ve vekalet ücretinin davacı karşı yana tahmilini talep etmişlerdir.

Bilirkişi heyetinden alınan 27/09/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile davalının yasal defter kayıtları ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle,

1)Davacı şirketin yasal defterleri incelemeye sunulmadığından incelenememiştir.

2)Davalı kooperatifin 2011,2012,2013,2014,2015,2016,2017 yıllarına ait Yevmiye Defterlerinin noter açılış onaylarının ve noterkapanış onaylarının yaptırılmış olduğu, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfına sahip olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu,

3)Davalı kooperatifin kayıtlarına göre yapılan hakediş başına yada hakedişin türüne göre tek tek ödeme yapılmadığı, kümülatif ödeme yapıldığı, örneğin davacının düzenlediği 10 nolu hakediş tutarının birebir ödenmediği yada betonerme işi ayrı 2.etap ince iş ayrı ödenmediği ve tek bir caride tutulduğu 2014 yılında davacıya 374.556,91 TL borçlu görünüldüğü, 16.11.2017 tarihinde Hüseyin Aslan tarafından iş bu bakiyenin banka vasıtası ile davacıya ödenip davalı kooperatifinde 30.11.2017 tarihli 322 nolu yevmiye maddesi ile ...’tan olan alacağından, Davacıya olan borcuna mahsubu olarak kaydetmesi ile davalı kooperatifin davacıya olan borcunun sıfırlandığı,

4)16.11.2017 tarihinde ödenmiş 374.556,91 TL lik ödemeye esas ana para tutarına ait; Davacının icra takibine konu ettiği işlemiş faize esas ;

- 20.09.2012 tarihli faturalar toplamının 174.565,90 TL,

- 27.11.2012 tarihli faturalar toplamının 79.042,50 TL,

- 07.02.2013 tarihli faturalar toplamının 63.887,91 TL,

Davacının icra takibine konu etmediği;

2014 yılında düzenlenen faturalar toplamının 57.060,60 TL olduğu,

5)İşlemiş Faiz hesabı yapılırken Faiz hesabı için sözleşmenin 10.maddesinde yazılı olan ... onay tarihinin dava dosyasındaki belgelerde bulunamadığından ve fatura ile onaya sunulmuş tarihlerin aynı olmasından dolayı heyetimizce Fatura tarihinden itibaren 15 gün eklenerek faiz hesaplamalarının yapılacağını, Sayın Mahkemenizce aksi karar verilmesi durumunda bakiye borcu oluşturan faturalara ait ... onay tarihlerinin taraflarca bildirilmesi gerekeceği,

-20.09.2012 tarihli faturalar için 128.442,24 TL işlemiş faiz hesab edildiği,

-27.11.2012 tarihli faturalar için 56.037,45 TL işlemiş faiz hesab edildiği,

-07.02.2013 tarihli faturalar için 43.478,79 TL işlemiş faiz hesab edildiği,

6)Tüzel kişi sıfatına sahip taraflara arasındaki ticari iş niteliğindeki işlemlerden kaynaklanan temerrüt faizine ilişkin sözleşmeyle belirlenen %14,4 yıllık faiz oranının kanunun emredici hükümleri ile belirlenen sınırlar içinde olduğu

7)Dava konusu uyuşmazlık kapsamında düzenlenen yapı işlerine ait tip sözleşmelerin tarafları “S.S. ... ve Üniversiteliler Konut Yapı Kooperatifi ile diğer taraf Gümrükçü İnşaat Dekorasyon Turizm Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.” olduğu

Sonuç ve kanaatine ulaşılması mümkün olup; nihai takdir Sayın Mahkemeye aittir."şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinden alınan 17/04/2023 tarihli ek bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Taraflarca imzalanmış Sözleşme örnekleri davacı yanca beyaz dosya içerisinde sunulmuş olup, sözleşmenin 10.maddesinde ”....Ödemelerde gecikme olması halinde yükleniciye her ay için gecikmeli ödenen paranın; %1,20'si gecikme faizi kooperatif tarafından (ana para ödenmesinden itibaren 2 ay içinde ödenir.) Gecikme faizi günlük hesaplanır.” Denmektedir.

Dosyada mevcut fatura ve eki hak ediş belgelerinden görüldüğü kadarı ile Hakediş icmallerinde ... Onmayı yazılı olduğu ancak, ... Onayı yazısının altında imzanın bulunmadığı, ... onay tarihi bilinememektedir. Hak ediş belgelerinin düzenlenip ... haricinde diğer yetkililerinin imza tarihlerinin Fatura tarihi ile aynı olduğu görülmektedir. Faiz hesabı için ... onay tarihi bilinmelidir. Dosyada bulunmadığından dolayı heyetimizce Fatura tarihinden itibaren 15 gün eklenerek faiz hesaplamalarının yapılacağını, Sayın Mahkemenizce aksi karar verilmesi durumunda bakiye borcu oluşturan faturalara ait ... onay tarihlerinin taraflarca bildirilmesi gerekmektedir.

Davacının icra takibine konu ettiği işlemiş faize esas ;

-20.09.2012 tarihli faturalar toplamının 174.565,90 TL si üzerinden aylık %1,20 orama göre 06.10.2012 ile 16.11.2017 arası 1865 gün için 128.442,24 TL işlemiş faiz hesab edilmiştir.

-27.11.2012 tarihli faturalar toplamının - 79.042,50 TL,si üzerinden aylık %1,20 oraına göre 13.12.2012 ile 16.11.2017 arası 1797 gün için 56.037,45 TL işlemiş faiz hesab edilmiştir.

-07.02.2013 tarihli faturalar toplamının 63.887,91 TL,si üzerinden aylık %1,20 orama göre 23.02.2013 ile 16.11.2017 arası 1725 gün için 43.478,79 TL işlemiş faiz hesab edilmiştir.

Takdiri Sayın Mahkemenize aittir." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan zamanında ödenmeyen hakedişlerden doğan faiz alacağının tahsili için başlatılan icra takibine karşı açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu İzmir .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine faiz alacağı dayanak gösterilerek toplam 271.971,00 TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

Davalı taraf süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile zamanaşımı definde bulunmuştur.

6098 sayılı TBK'nın 147/6 maddesine göre “Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar.” 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Yanlar arasındaki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi 5 yıldır. 6098 sayılı TBK'nın 149. madde hükümleri gereğince zamanaşımı süresi alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Eser sözleşmelerinde sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa iş bedeli alacağı eserin tamamlanıp teslim edildiği tarihte, sözleşmenin feshi halinde ise fesih iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla muaccel hale gelir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 10. Maddesinde "Yüklenicinin hak ediş raporları bu sözleşmenin eki olan yapım işleri genel şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde kanuni kesintiler de yapılarak işyeri tesliminden itibaren 30 günde bir düzenlenir ve ... onayına sunulur. ... onayından itibaren 15 gün içinde de kooperatifçe yükleniciye ödenir." hükmünün yazılı olduğu görülmekle eserin teslim tarihinden itibaren beş yıllık sürenin başlamayacağı açık olduğundan davalı vekilinin zamanaşımı definin reddine karar vermek gerekmiştir.

Somut olayda, davacı/yüklenici 20/09/2012, 17/11/2012 ve 07/02/2013 tarihli hakedişlerin zamanında ödenmediğini bu sebeple 16/11/2017 tarihli geç ödemeden kaynaklı faiz alacağının bulunduğunu iddia etmektedir. Sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan Mülga 818 Syl. BK' nun 101. Maddesine göre Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtariyle, mütemerrit olur.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 10. Maddesinde "Yüklenicinin hak ediş raporları bu sözleşmenin eki olan yapım işleri genel şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde kanuni kesintiler de yapılarak işyeri tesliminden itibaren 30 günde bir düzenlenir ve ... onayına sunulur. ... onayından itibaren 15 gün içinde de kooperatifçe yükleniciye ödenir." şeklinde bir düzenleme mevcut ise de,

faiz talep edilen alacaklara ilişkin düzenlenen hakedişlerde .... imzasının bulunmadığı bu hali ile de belirli vadeye ilişkin şartın mevcut olmadığı ayrıca dosya içerisinde alacaklının temerrüte düşürüldüğüne yönelik delil de bulunmadığı görüldüğünden davanın ve davacının kötü niyeti ispat edilmediğinden kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı