İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/120 K.2022/169

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilin işyeri olan, ... mahallesi, ... Caddesi, No:...-... Pancar/Torbalı/İzmir adresinde 02.02.2021 günü saat:16.00 civarında büyük bir sel olayı yaşandığını, müvekkili şirketin Torbalı Ticaret sicil Müdürlüğünün ... no’sunda kayıtlı olup, Vergi kaydı olarak Torbalı Vergi Dairesinin ... vergi no’sunda kayıtlı olduğunu, müvekkili şirkete ait aşağıda ayrıntıları yazılı bulunan;

2020 HESAP DÖNEMİ OCAK-2020 / ARALIK-2020 ARASI

1-Alış ve satış faturaları ile bunlara ilişkin muhasebe fişleri

2-yevmiye defteri-4.Noter-20.12.2019 tarih ...yevmiye no.lu 200 tek sayfa

3-defteri kebir -4.Noter-20.12.2019 tarih ... yevmiye no.lu 200 tek sayfa

4-envanter defteri-4.Noter-20.12.2019 tarih ... yevmiye no.lu 20 tek sayfa

2019 HESAP DÖNEMİ OCAK-2019 / ARALIK-2019 ARASI

1-Alış ve satış faturaları ile bunlara ilişkin muhasebe fişleri

2-Yevmiye defteri- 200 tek sayfa

3-Defteri kebir - 200 tek sayfa

4-Envanter defteri- 20 tek sayfa

2018 HESAP DÖNEMİ OCAK-2018 / ARALIK-2018 ARASI

1-Alış ve satış faturaları ile bunlara ilişkin muhasebe fişleri

2-Yevmiye defteri-4.Noter-25.12.2017 tarih ... yevmiye no.lu 200 tek sayfa

3-defteri kebir -4.Noter-25.12.2017 tarih ... yevmiye no.lu 200 tek sayfa

4-Envanter defteri-4.noter-25.12.2017 tarih ... yevmiye no.lu 20 tek sayfa selden etkilenerek zayi olduğunu, yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen ticari defterler, kayıtlar ve diğer her türlü belgeler sel nedeniyle zayi olduğundan, TTK madde 82/7 uyarınca Sayın Mahkemenizden, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet neticesinde ziyaa uğraması veya hırsızlıkla zayi olması gerekmektedir. Yine ziyaa uğradığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talebin mahkemeye ulaştırılması gerekmektedir.

2-Somut olayda davacı 02.02.2021 günü İzmir ili genelinde yaşanan yoğun yağış sonrası işyerinde meydana gelen sel ve su baskını sonucu bir kısım ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu ileri sürerek bunlar hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

3-Mahkememizce davacı hakkında yürütülen bir vergi incelemesi bulunup bulunmadığı hususunda araştırma yapılmış gelen müzekkere cevaplarına göre davacının vergi incelemesi altında olmadığı anlaşılmıştır.

4-Dosya kapsamının incelenmesinden davacıya ait 2018, 2019 ve 2020 yılına ait ticari defterlerin Torbalı 4.Noterliği'nce açılış onaylarının yaptırıldığı, seri ve sıra noları gösterilen fatura ve sevk irsaliyelerinin basım bilgilerinin Torbalı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 14.10.2021 tarihli cevabi yazısı ekinde gösterildiği görülmüştür.

5-6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinde, her tacirin ticari defterleri tutmakla yükümlü olduğu, 82/1 maddesinde, Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, Alınan ticari mektupları, Gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

5-Dosya kapsamında davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapılmasına dair kayıtların getirtildiği, yine fatura ve sevk irsaliyelerinin basımına ilişkin kayıtların da getirtildiği, diğer defter ve belgelerin kanunen tutulması zorunlu defter ve kayıtlardan olduğu, ayrıca yine bu defter ve kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlayacak fatura ve sevk irsaliyesi gibi belgeler hakkında da zayi belgesi verilebileceği, davacı tarafça niteliği seri-sıra noları somutlaştırılan alış ve satış faturaları yönünden zayi belgesi verilebileceği değerlendirildiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6-Zayi belgesi ancak kanunen tutulması zorunlu defter ve belgeler hakkında verilebilmektedir.

Davacı vekili tarafından ticari defter ve kayıtların yanında sair belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de bunların nitelikleri itibariyle belirlenebilir olmadıkları, zayi belgesi verilecek belgenin seri ve sıra no gibi hususlarının ayırt edici olarak belirli olması gerektiği, reddine karar verilen belgeler yönünden belgelerin yeterince somutlaştırılamadığı, Ba-Bs formlarında yalnızca faturanın tarafı ve miktarının belirli olduğu,

talep konusu faturaların zayi belgesi verilecek ölçüde somutlaştırılamadığı anlaşıldığından kabul dışında kalan sair belgeler yönünden davanın kısmen reddine karar verilmiştir.(Benzer yönde içtihat için bkz: Yargıtay 11.HD. 2011/8653 Esas 2012/8520 Karar sayılı ilamı)