İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/358 K.2021/456

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; tarafına ait ... vergi nolu şahıs işletmesinin resmi muhasebesinde bulunan 2015/, 2016 ve 2017 mali yılına ait tüm defter, fatura vs belgelerin 30/10/2020 tarihindeki İzmir depremi sebebiyle zayi olduğunu, iş bu belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet neticesinde ziyaa uğraması veya hırsızlıkla zayi olması gerekmektedir. Yine ziyaa uğradığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talebin mahkemeye ulaştırılması gerekmektedir.

Somut olayda davacı tarafından 30 Ekim 2020 tarihinde gerçekleşen İzmir Depremi sırasında ticari defter, fatura ve vergiye esas belgelerin zayi olduğu ileri sürülmüştür. Davacı tarafın dava dilekçesi ekinde yer alan ifade tutanağından kendisi hakkında ticari defter ve belgelerin ibrazının istenilmesinden sonra görülmekte olan davayı açmış olduğu anlaşılmaktadır. Zayi belgesi verilmesi hususunda düzenlenen 15 günlük süre hak düşürücü nitelikte olup mahkeme tarafından her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir.

Somut olayda davacının ticari defter ve belgelerinin İzmir Depremi sırasında zayi olduğu ileri sürülmüştür. Deprem 30/10/2020 tarihinde gerçekleşmiş olup basiretli bir tacirin deprem sırasında ticari defter ve belgelerin zayi olabileceğini düşünerek bu hususta gerekli araştırmaları derhal yaparak makul bir süre içerisinde zayi belgesi verilmesi için başvurması gerekmektedir.

Oysa ki davacı deprem felaketinin üzerinden yaklaşık 7 ay geçmesinden sonra ancak vergi incelemesi sonrasında görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın 15 günlük öğrenme süresinden sonra açıldığının kabulü gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle davacının defter ve ticari belgelerin zayi olduğu tarihten itibaren hak düşürücü nitelikteki 15 günlük sürenin geçmesinden sonra dava açtığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır