İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/395 K.2023/155

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle.

09.02.2021 tarihinde müvekkil evk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca ... plaka sayılı aracın çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı araç davalı ...'ın maliki olup, ... sevk ve idaresindeyken kazanın meydana geldiğini sürücü ...'nın kazada % 100 oranında kusurlu olduğunu aracın davalı sigorta şirketine ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigortası ile sigortalı ve poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğunu araçtaki hasarın tespiti amacıyla İzmir ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından inceleme neticesinde müvekkilinin aracında 96.638,11 TL hasar tespit edildiğini müvekkil aracında daha önce hasar kaydı olmadığını ve araçta değer kaybı meydana geldiğini aracın onarım süresi boyunca serviste kaldığını müvekkilinin aracından mahrum kaldığını davalı sigorta şirketine 05.03.2021 tarihinde başvuru yapıldığını cevap verilmediğini ancak sulh olmamalarına rağmen 21.322,49 TL ödeme yaptığını,arabuluculuk müesesesinden de sonuç alınamadığını,

davalının maliki olduğu ... plaka sayılı araç üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL hasar bedeli, 5.000,00 TL değer kaybı bedeli ve 2.500,00 TL de ikame araç bedelinin davalılara müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı sigorta şirket vekilinin cevap dilekçesi ve özetle. 09.02.2021 tarihinde meydana geldiği iddia edilen kazada ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 20.10.2020-2021 tarih aralığında ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigortası ile sigortalandığını sigortalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağını ve sigortalı sürücünün kusuru oranında poliçe limitinin 43.000,00 TL kadar sorumlu olabileceğini,

müvekkil tarafından görevlendirilen eksperin raporu doğrultusunda davacı vekiline 27.05.2021 tarihinde 21.322,49 TL ödeme yapılarak müvekkil üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğinden davanın reddi gerektiğini araçtaki hasar bedeli Genel şartlara göre hesap edilmesi gerektiğini onarım faturası olmadığından müvekkilin KDV olamayacağı,

kabul anlamına gelememek kaydıyla araçtaki değer kaybının ZMMS Genel Şartlar Ek-1'e göre hesap edilmesi gerektiğini,aracın kasko poliçesi olup olmadığını var ise ikame araç verilip verilmediğinin araştırılması gerektiğini araç mahrumiyet talebinin poliçe teminatı dışında kaldığını müvekkilin temerrüde düşmediğini ve yasal faiz talep edilebileceğini bu nedenlerle haksız tazmninat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Ferhat ve Emrullah vekilinin cevap dilekçesinde özetle; 09.02.2021 tarihinde meydana gelen kazada söz konusu tutanağı dikkate alınarak tespit raporunun yokluklarında yapıldığını müvekkilin araç sürücünün kusur durumu için bilirkişiden tapor alınmasını talep ettiklerini aracın ZMMS sigorta şirketi tarafından davacı tarafa hasar ödemesi yaptığından müvekkillerden başkaca talep edeceğini bir husus bulunmadığını ,bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 109 çerçevesinde açılmış Kısmi Alacak Davasıdır.

2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 05/03/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.

4) Davaya konu trafik kazasının 09.02.2021 tarihinde, İzmir ili ... ilçesinde gerçekleştiği, ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;

Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.

6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 20.10.2020 - 20.10.2021 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9) Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 20.10.2020 - 20.10.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 09.02.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11) Mahkememizce aldırılan 14/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda;

Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazanın oluşumunda trafik kural ihlallari zararlı sonuç üzerinde etken olup bu davranışları 2918 sayılı KTK'nın madde 52/b “Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar” madde 56/1-c "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar" ve madde 84 /d “Arkadan çarpma” hız, yakın takip kurallarını ihlal ettiği kanaatine,

Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanununu ve diğer trafik düzenlemelerini ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine,

Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanununu ve diğer trafik düzenlemelerini ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine,

... plaka sayılı araçtaki hasar bedeli için sigorta şirketinin eksik ödenen hasar bedeli için KDV hariç 17.373,24 TL veya KDV dahil 24.338,47 TL daha ilave ödeme yapması gerektiği kanaatine, ... plaka sayılı aracın 2. el satışı esnasında 8.000,00 TL değer kaybı meydana gelebileceği kanaatine, ... plaka sayılı aracın onarım süresince servsite kaldığı süre boyunca 2.250,00 TL ikame araç talebi meydana gelebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

12) İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 31/05/2022 tarih 63005 sayılı hazırlanan raporunda:

Davalı sürücü ...'nın % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

Sürücü ...'ın kusursuz olduğu,

Sürücü ...'ın kusursuz olduğu,

Dava konusu araçtaki hasarın Parça + İşçilik (KDV Dahil, İskontosuz) 44.421,96 TL olduğu,

Dava konusu araçtaki değer kaybının 8.000,00 TL olduğu,

Dava konusu aracın mahrumiyet bedelinin 150 TL/Gün x 15 Gün = 2.250,00 TL olduğu şeklindeki görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

13) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim olunmadığından kusura ilişkin bir tespit bulunmadığı, her iki bilirkişi raporunda ise yapılan kusura ilişkin tespitlerin örtüştüğü ve birbirini doğruladığı görülmekle bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.

14) Mahkememizce Tazminat Kalemlerine İlişkin yapılan değerlendirmede; 31/05/2022 tarihli Bilirkişi Raporuna ilişkin rapor içeriğinde onarım süresinin 15 gün olarak belirlenmiş olmasının hasarın boyutu ve sanayi sitelerindeki yoğunluk da nazara alınarak gerçekçi olduğu kanaatiyle ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve raporu hazırlayanın en yetkin resmi kurum olduğu gözetilerek 31/05/2022 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Hasar bedeli, 31/05/2022 tarihli Bilirkişi Raporu ile 44.421,96 TL olarak tespit olunmuş ise de dava öncesi davacının sigorta şirketine 05.03.2021 tarihinde yazılı başvuruda bulunarak hasar bedelinin ödenmesi yönünde talepte bulunduğu ve bu başvuru akabinde davalı sigorta şirketinin 27.05.2021 tarihinde ... bank'tan Av. ... adına 21.322,49-TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, bakiye hasar bedelinin 23.098,00-TL olduğu tespit olunmuştur.

15) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.

16) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketine 05.03.2021 tarihinde e-mail üzerinden yazılı başvuru yapılmış olup aynı gün okunarak tebliğ olunduğu varsayımı ile tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonu olan 18/03/2021 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.

17) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş ise de; zarar veren ... plaka sayılı aracın ruhsatında kullanım amacının "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği görülmekle davalı Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak tespit olunan 18/03/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine;

Davalı ...'nın zarar veren aracı sevk ve idare eden kişi olması nedeniyle sorumluluğunun haksız fiile dayanmakta olması ve failin haksız fiil ile birlikte temerrüte düşmüş olması nedeniyle faizin haksız fiil tarihi olan 09/02/2021 itibariyle işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ...'ın ise ... plaka sayılı aracın ruhsat sahibi yani işleticisi olması nedeni ile aleyhine dava açılmış olduğu anlaşılmakla sorumluluğunun sigorta poliçesinden kaynaklı sözleşmesel bir sorumluluk olmadığı, işletici olarak sorumluluğunun kanundan kaynaklandığı gözetilerek faiz başlangıç tarihi olarak temerrüt tarihi değil haksız fiil tarihi esas alınmıştır.

18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim .... · e-imza