İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/711 K.2023/713

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... adına kayıtlı ve davalı ...Ş. nezdinde ... nolu ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç 06.01.2020 tarihinde İzmir Buca ilçesinde, müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu ...plakalı araca asli tam kusurlu çarpması sonucu müvekkilinin aracının hasara uğradığını söz konusu kaza sonrası müvekkil aracındaki zararın tazmini için KTK m.97 uyarınca davalı ... şirketine yapılan başvuru üzerine...numaralı hasar dosyası açıldığını,

ancak davalı ... şirketince müvekkilinin aracında oluşan hasar ve değer kaybı bedeli haksız ve gerekçesiz olarak ödemediğini dava öncesi yürütülen arabuluculuk sürecinden de sonuç alınmadığından iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00-TL hasar bedeli ve 50,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 100,00-TL tazminatın davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, dava değer arttırım dilekçesi ile; 19.500 TL bakiye hasar bedeli tazminatının davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avas faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limitiyle sınırlı olduğunu kaza tarihi itibarıyla poliçe limiti maddi zararlara ilişkin 41.000,00-TL olduğunu, 6102 sayılı Ticaret kanunun 1447 maddesine göre hasarın poliçe kapsamında bulunup bulunmadığı müvekkil şirketçe araştırılmış olduğunu ve bu araştırma neticesinde kazanın ve zararın uyumsuz olduğu tespit edilmiş olduğunu, 6102 sayılı TTK. nın 1447. maddesine göre karşı tarafın zararla ilgili bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğü bulunmasına rağmen bu maddeye göre hareket edilmemiş olduğunu,

2918 sayılı KTK nın 90. maddesi uyarınca değer kaybı tazminatı aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak hesaplanması değer kaybı tazminatı hesaplamasında tüm bu hususlar hassas bir şekilde araştırılması gerektiğini değer kaybı mevcut ise trafik sigortası genel şartlarında belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılmasını talep ettiklerini huzurdaki uyuşmazlığın poliçe başlangıç veya hasar tarihinde yürürlükte olan hukuk kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğini davacıya ait aracın davaya konu kazadan öncesi bir kazaya karışıp karışmadığını ve aynı bölgeye hasar

almış olup olmadığını, ayrıca 165.000 km. nin üzerinde olup olmadığının tespitini talep ettiklerini öncelikle mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini belirterek talebin kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahviline karar verilmesini talep etmiştir,

DELİLLER

Trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, poliçe sureti, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 20/04/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...3.1. TRAFİK KURALLARINI İHLAL YÖNÜNDEN:

3.1.1. Davalı ...Ş. nezdinde 25.07.2019/2020 tarihleri arasında ... sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2000 model... marka otomobil sürücüsü ...’ın, kazanın oluşumunda 2918 sayılı Kara yolları Trafik Kanunun diğer sürücü kusurlarından 57/A ve yönetmeliğin 109/B-8 ile sürücü asli kusurlarından 84/H kurallarını ihlal ettiği ,

3.1.2. ...plakalı 2003 model ... marka otomobil sürücüsü davacı ...’in kazanın oluşumunda 2918 sayılı Kara yolları Trafik Kanunun diğer sürücü kusurlarından 52/A ve 52/B kurallarını ihlal ettiği,

3.2. HASAR YÖNÜNDEN :

3.2.1. Dava konusu ...plakalı 2003 model... 2.0 16V Prıvılege OV otomobilin hasarlı olduğu anlaşılan parçalarının , dava konusu 06.01.2020 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,

3.2.2. Dava konusu ...plakalı 2003 model ... 2.0 16V Prıvılege OV otomobilde 06.01.2020 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin 27.842,41 TL ( KDV dahil) olduğu ,

3.2.3. Kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın yaklaşık 100.000 TL olduğu göz önüne alındığında otomobilin onarımının ekonomik olacağı,

3.2.4. 06.01.2020 tarihli kaza nedeniyle davalı ...Ş. tarafından davacıya ZMMS poliçe limiti dahilinde herhangi bir hasar ödemesi yapılmadığı, davacıya ait ...plakalı 2003 model... 2.0 16V Prıvılege OV otomobilin hasarının giderilmesi için gereken bedelin 27.842,41 TL KDV dahil olduğu, davalı ...Ş. nezdinde ... sayılı ZMMS nolu poliçesinde teminat limitinin araç başına 36.000 TL olduğu anlaşıldığından hasar bedelinin teminat limiti kapsamında olduğu sigortalının kusuru oranında nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere sorumlu olduğu,

3.3. DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN :

Anayasa Mahkemesinin 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayı numaralı 17.07.2020 tarihli kararı ve yerleşik Yargıtay kararları gözetilerek yapılan hesaplamada 06.01.2020 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait ...plakalı 2003 model ... 2.0 16V Prıvılege OV otomobilde 4.214,98 TL değer kaybı zararı oluştuğu, nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davalı ... şirketinin bu değer kaybı bedelinden teminat limiti dahilinde ve sigortalısı sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Hususlarındaki görüş tespit ve kanaatimizi içeren heyet raporumuzu hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı sayın mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 16/08/2022 tarihli rapora göre; "...Kusur yönünden

Sürücü ...'in %25(yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'ın %75(yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu;

Hasar ile değer kaybı yönünden irdeleme Davaya konu; ...plaka sayılı 2003 model ... 2.0 16 V PRIVILEGE OV otomobildeki hasarın oluşla uyumlu olmadığı; ancak, takdiri mahkemenize ait olmak üzere mevcut fotoğraflardaki hasar bedelinin 47.535,80-₺ olduğu; bu hasara göre PERT-TOTAL'e tabi tutulmasının uygun olmasıyla zararın 26.000₺ olacağı ile tamir edilmesi durumunda ise araçta değer kaybı oluşmayacağı görüş ve kanaatine varıldığını bildirir müşterek rapordur..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat uyarınca...Talimat sayılı dosyadan alınan 19/04/2023 rapora göre; "...1. davacı sürücü ...’in %25 (yüzde yirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu,

2. davalıya sigortalı aracın sürücüsü ...’ın %75 (yüzde yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu,

3. dava konusu aracın dava dosyasında fotoğrafları bulunan hasarının kaza ile uyumlu olduğu,

4. dava konusu aracın onarımının ekonomik olmayıp Pert Total işlemine tabi tutulmasının uygun olacağı,

5. pert total işlemi sonunda ortaya çıkan zararın 26.000,00 TL olacağı kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, davacıya ait ...plaka sayılı araç ile davalı ... şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç arasında 06/01/2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle araçta oluşan hasar zararının ve değer kaybı zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.

2-Davalı ... cevap dilekçesinde davalının sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, değer kaybı zararının sigorta genel şartlarında öngörülen yönteme göre hesaplanması gerektiğini ve sair itirazlarını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

8-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 20/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı ... şirketinin sigortalısı araç sürücüsü dava dışı ...'ın ve davacı ...'in kural ihlalleri neticesinde meydana geldiği yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı her iki taraf vekilince itirazlar ileri sürülmüştür. Mahkememizce itirazlar doğrultusunda yeniden rapor alınması için dosya Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 16/08/2022 tarihli kurul raporunda davacı araç sürücüsünün kural ihlali bulunduğu ve %25 oranında kusurlu olduğu, davalının sigortalısı araç sürücüsü ...'ın kural ihlali bulunduğu ve %75 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı her iki tarafça itirazlarda bulunulmuş ise de dosyaya sunulan 03/07/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda da davalının sigortalısı araç sürücüsünün %75, davacının %25 kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, dava konusu kazanın gerçekleşme şekli itibariyle kusur dağılımlarının bilirkişi raporlarında gösterilen şekilde değerlendirilmesinin yerinde olduğu gözetilerek davalı ... şirketinin sigortalı aracın %75 oranındaki kusurundan sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

9-Davacıya ait araçta meydana hasarın ve değer kaybı zararının tespiti hususunda dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 20/04/2022 tarihli raporda dava konusu kaza ile araçta oluşan hasarın uyumlu olduğu, aracın kaza tarihindeki değerinin 100.000,00-TL olduğu, araçta meydana gelen hasarın onarımının ekonomik olduğu, araçta meydana gelen hasarın 27.842,41-TL bedel ile onarılabileceği, aracın 4.214,98-TL değer kaybı zararına uğrayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporuna karşı her iki taraf vekilince itirazlar ileri sürülmüştür. İtiraz nedenleri ve teknik bir değerlendirme gerektiren uyuşmazlık konusu dikkate alınarak dosya Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 16/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacıya ait araçta oluşan hasar ile kazanın uyumsuz olduğu, araçtaki hasarın KDV dahil 47.535,80-TL olacağı, aracın kaza tarihindeki değeri itibariyle onarımının ekonomik olmadığı, aracın kaza tarihindeki değerinin 38.000,00-TL olduğu ve sovtaj değerinin 12.000,00-TL olduğu, davacının gerçek zararının 26.000,00-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı her iki taraf vekilince itirazlar ileri sürülmüştür. Dosya kapsamına göre dosyaya sunulan 20/04/2022 tarihli rapor ile 16/08/2022 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu arasında önemli ölçüde çelişkiler oluştuğu görülmüş, çelişkilerin giderilmesi için dosya ... Otomotiv Bölümü öğretim üyelerinden oluşan bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Dosyaya sunulan 03/07/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, dava konusu kazanın ve hasarın uyumlu olduğu, davacıya ait aracın kaza tarihindeki değerinin 38.000,00-TL olduğu, aracın onarımının KDV dahil 47.535,80-TL olacağı, aracın sovtaj değerinin 12.000,00-TL olması nedeniyle aracın onarımının ekonomik olmadığı ve davacının gerçek zararının 26.000,00-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı davalı vekili tarafından itirazlar ileri sürülmüş ise de ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu ile bilirkişi heyet raporunun birbirini doğrular nitelikte oldukları, dosyaya sunulan raporlar arasındaki çelişkilerin ... Otomotiv bölümü öğretim üyelerinden oluşturulan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda giderildiği, davalı vekilinin itirazlarının yeniden rapor alınmasını gerektirir nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir.

Buna göre davacının aracında oluşan hasarın onarılmasının ekonomik olmadığı kabul edilmiş ve sovtaj değerinin mahsubu ile davacının 26.000,00-TL gerçek zararının oluştuğu, araçta onarım yapılmasının ekonomik olmaması nedeniyle değer kaybı zararı oluşmadığı kabul edilmiştir.

10-Davacının gerçek zararı 26.000,00-TL olarak belirlenmiş olup davalı ... şirketinin sorumluluğu sigortalı aracın kusuru olan %75 ile sınırlıdır. Buna göre 26.000,00x0,75=19.500,00-TL hasar zararından davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı vekili 13/07/2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile hasar zararı talebini 19.500,00-TL'ye yükseltmiş ve temerrüt tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesini talep etmiştir.

11-Mahkememizce bilirkişi raporu ile tespit edilen 19.500,00-TL hasar onarım bedelinin poliçe limiti sınırları içerisinde kaldığı, davalı tarafça poliçe limitini azaltıcı bir ödeme bulunduğuna dair bir delil sunulmadığı anlaşıldığından davanın 19.500,00-TL hasar zararı üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, değer kaybı zararı talebi yönünden ise aracın onarımı ekonomik olmadığından değer kaybı zararı oluşmayacağı gerekçesi ile kısmen ret kararı verilmiştir.

Dosya kapsamında dava öncesi yazılı başvuru evrakının davalı ... şirketine tebliğine dair bir kayıt yer almamakla birlikte davalı ... şirketinin 17/12/2020 tarihli hasar ret yazısı ile zararın karşılanması talebinin reddedildiği görülmüş, bu nedenle KTK 97.maddesi uyarınca dava öncesi başvuru şartının yerine getirildiği değerlendirilmiştir.

KTK 99.maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." hükmü düzenlenmiş olup, dava öncesinde 15/01/2020 tarihinde hasarın davalı ... şirketine ihbar edildiği dosyaya sunulan hasar dosyasında yer alan ekspertiz raporundan anlaşılmaktadır. 8 iş günü yasal sürenin sonunda 28/01/2020 tarihi itibariyle davalı ... şirketinin temerrüde düşeceği gözetilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.

Davacı tarafça avans faizi uygulanması talep edilmiş ise de zarar veren aracın hususi nitelikte olduğu ve ticari amaçla kullanıldığını gösterir bir delil bulunmadı gözetilerek faiz türü olarak yasal faiz belirlenmiştir.

12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.

Davacı tarafça arabuluculuk görüşmelerinde vekil olarak yer alınmasından dolayı A.A.Ü.T. 16/2. Maddesi uyarınca arabuluculuk vekalet ücretine hükmolunması talep edilmiş ise de bahsi geçen düzenlemede açık bir şekilde "akdi avukatlık ücretinin" düzenlendiği, akdi avukatlık ücreti ile tarafın kendisi ile vekili arasındaki ücrete ilişkin asgari ücretin belirlenmiş olduğu, bu ücretin karşı tarafa yükletileceğine dair bir değerlendirme yapılamayacağı gözetilerek arabuluculuk vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır