İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/828 K.2022/630

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı-alacaklı tarafından, İzmir .... İcra Dairesinin .../... E. dosyasında 25/05/2020 vade tarihli, 70.000,00-TL bedelli ve İzmir .... İcra Dairesinin .../...

Esas sayılı dosyasında ise 05/06/2020 vade tarihli, 30.000,00-TL bedelli bonoların tahsili amacıyla, takipte borçlu olarak gösterilen diğer şahıslarla birlikte davacı müvekkili şirket aleyhine de takip başlatıldığını, takibin şeklen kesinleştiğini, müvekkili hakkında hacizler yapıldığını, icra takiplerinin devam ettiğini, her iki icra takibine konu bonolarda, senetleri düzenleyenin (keşideci) ... Depolama Hizmetleri... Ltd.

Şti. olup, müvekkili şirketin ciranta konumunda olduğunu, bonolarla ilgili herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenlerle takibe konu bonolarla ilgili davacının borçlu olmadığının tespiti ile icra takiplerinin davacı müvekkil yönünden iptaline, öncelikle davacı müvekkili şirketin daha fazla zarara uğramasının önlenmesi bakımından İİK 72. maddesi gereğince İcra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, İzmir ....

İcra müdürlüğünün .../... esas ve İzmir .... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyalarında takibe konu bonolarla ilgili davacı müvekkilinin, davalı alacaklı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile icra takiplerinin davacı müvekkil yönünden iptaline, alacak miktarının en az %20 si oranında tazminatın davalı alacaklıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesinin tebliğe çıktığı, ancak davaya cevap vermediği görülmüştür.

Dava, kambiyo senetlerine mahsus başlatılan icra takiplerinden ötürü menfi tespit istemine ilişkindir.

Davaya konu takip dosyaları ve alacağın dayanakları incelendiğinde;

-İzmir .... İcra Müdürlüğü' nün .../... Esas sayılı takip dosyasında, davalı tarafından davalı ve diğer 3. Kişiler aleyhine 70.000,00TL üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin takip borçlularına tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği,

Takip dayanağı bonoda, davalının yetkili hamil, keşidecinin dava dışı ....... LTD. ŞTİ. , davacının ciranta, düzenlenme tarihinin 17/04/2020, ödeme tarihinin 25/05/2020 bedelinin ise 70.000,00TL olduğu,

-İzmir .... İcra Müdürlüğü' nün .../... Esas sayılı takip dosyasında, davalı tarafından davalı ve diğer 3. Kişiler aleyhine toplam 32.056,84TL üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin takip borçlularına tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği,

Takip dayanağı bonoda, davalının yetkili hamil, keşidecinin dava dışı ....... LTD. ŞTİ. , davacının ciranta, düzenlenme tarihinin 17/04/2020, ödeme tarihinin 05/06/2020 bedelinin ise 30.000,00TL olduğu, görülmüştür.

TTK'nın 778/d. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir bonodan dolayı hamilin, cirantaya müracaat edebilmesi, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde senedi düzenleyenin protesto edilmesine bağlıdır.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde, ciranta olan borçluya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nın 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince, alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 778. maddesinin göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 681/1. maddesi uyarınca "Her poliçe (bono) açıkça emre yazılı olmasa da ciro ve zilyetliğin geçirilmesi yoluyla devredilebilir". Aynı Kanunun 686/1. maddesinde ise, " Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır." hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, davacı borçlunun, takiplere konu bonolarda ciranta konumunda olmasına rağmen, icra takip talebine herhangi bir protesto evrakının eklenmediği ve alacaklı tarafından protesto keşide edilmeksizin davacı hakkında takibe geçildiği görülmektedir. Bu durumda, alacaklının, takiplere dayanak bonolar yönünden, davacı cirantayı takip hakkı bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, davalı/alacaklı kanunun emredici hükümlerini yerine getirmeden cirantaya karşı takip başlatmakta kötü niyetli bulunduğundan davacı lehine tazminata da hükmetmek gerekmiştir.