İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/908 K.2022/589

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken ...'e ait sürücüsü belirlenemeyen ... plakalı araca çarpması neticesinde ... plakalı araç savrularak park halinde bulunan ...'e ait ... plakalı araca çarptığını, ... plakalı araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılması sebebi ile kusur dağılımı yapılamamışsa da davacı ...'e ait ... plakalı aracın park halinde bulunması sebebi ile kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olmadığını,

alınan ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere araçta meydana gelen hasarın onarımı için yedek parça ve işçilik ücreti olarak ...-TL (KDV dâhil ) belirlendiğini, ancak ödeme yapılmadığını, davacı ...'e ait ... plakalı aracın iş bu kaza neticesinde hasarlanması sebebiyle ayrıca araçta değer kaybı oluştuğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile;

... plakalı araç ile ilgili olarak Hasar onarım ücreti ( yedek parça ve işçilik ücreti ) olarak şimdilik ...-TL, değer kaybı bedeli olarak şimdilik ...-TL olmak üzere alacak kalemleri ile ilgili olarak fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile hasar onarım ücreti ve değer kaybı bedeli için ... Sigorta A.Ş. için başvuru tarihi olan ... tarihinden itibaren; ... Sigorta A.Ş.

İçin başvuru tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik ...-TL’nin davacıya ödenmesini, Arabuluculuk sürecinde müvekkilinin vekil ile temsil edilmesinden dolayı A.A.Ü.T.'nin 16. maddesi kapsamında vekalet ücreti, yargılama gideri ve ...-TL ekspertiz rapor ücreti ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; ...-TL'nin, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ...-TL, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ...-TL olacak şekilde ... Sigorta A.Ş. için sigorta şirketine başvuru tarihi olan ... tarihinden; ... Sigorta A.Ş. için sigorta şirketine başvuru tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

SİGORTA A.Ş vekili, cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığından yersiz davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli davalı sigorta şirketi tarafından incelenmesi imkanı tanınmadığını, davalı şirketin KDV’den sorumlu tutulması mümkün olmadığını, davalı sigorta şirketi ancak ZMS sigortası genel şartları b.2. maddesinde öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, davacının ekspertiz ücretine ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini,

asıl alacağı belirlemek için delil tespit gideri olarak ödenen ekspertiz ücreti yargılama giderleri ile birlikte hüküm altına alınmasını, kusur oranlarının kesin olarak belirlenebilmesi için konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, kazaya karışan aracın kullanım amacına göre belirlenebileceğini, kazaya karışan araç hususi nitelikte bir araç olup ticari kullanımı söz konusu olmadığını, sigorta kuruluşunun faiz ile ilgili yükümlülüğü, yasal faiz olacağı, davanın ikame edilmesine davalı sigorta şirketi sebebiyet vermediğinden,

davalı sigorta şirketinin yargılama gideri ve vekâlet ücretine ilişkin sorumlu tutulmaması gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Diğer davalı ... Sigorta AŞ vekiline dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER

Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Tarafların kusur durumlarının tespiti için trafik uzmanı bilirkişiden alınan rapora göre; "...Davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57. Maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu,

... plaka sayılı firari araç sürücüsü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/a-b. Maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumda davalı sigorta poliçeli araç sürücüsüne göre az da olsa hatası ile etken olduğu,

... plaka sayılı davacı aracı park halinde olup meydana gelen kazanın oluşumunda etken faktörü ve kural ihlali olmadığı..." şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Davacı aracında oluşan hasar ve değer kaybının tespit edilmesi için bilirkişinde alınan raporun sonuç kısmına göre; "... ... plaka sayılı ... ... model otomobilin hasar onarım bedelinin KDV dahil ... TL. olduğu,

- ... plaka sayılı ... ... model otomobilin ... TL. reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

-Somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalısının kusuru oranında (bu olayda %...) ... TL. tespit edilen hasar onarım bedelinin (... TL. x ...) = ... TL. olarak hesaplanan kısmından sorumlu olduğu,

-Somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalısının kusuru oranında (bu olayda %...) Yargıtay içtihatlarına göre belirlenen ... TL. değer kaybı bedelinin (... TL. x ...) = ... TL. olarak hesaplanan kısmından sorumlu olduğu,

-Kaza nedeniyle oluşan zararın ödenmesi için davacı tarafından dava dilekçesi ekinde davalı ... Sigorta A.Ş.ne kaza ihbarının ekli belge ile yapıldığı belirtilmiş olup, dosya kapsamında ihbarın yapıldığına dair herhangi bir belge yer almamaktadır. Ancak nihai kararın takdiri Sn. Mahkemenin olmak üzere davalı ... Sigorta A.Ş. ... tarihinde konu ile Ekspertiz görevlendirmiş olması nedeniyle somut olayın ihbar edildiği kabul edilerek, bu tarihten itibaren 8 işgününün hitamı olan ... tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu, şayet Sn. Mahkeme aksi kanaatte ise davalı ... Sigorta A.Ş.nin dava tarihinden itibaren temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

-Somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalısının kusuru oranında (bu olayda %...) ... TL. tespit edilen hasar onarım bedelinin (... TL. x ...) = ... TL. olarak hesaplanan kısmından sorumlu olduğu,

-Somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalısının kusuru oranında (bu olayda %...) Yargıtay içtihatlarına göre belirlenen ... TL. değer kaybı bedelinin (... TL. x ...) = ... TL. olarak hesaplanan kısmından sorumlu olduğu,

-Kaza nedeniyle oluşan zararın ödenmesi için davacı tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.ne kaza ihbarının ... tarihinde yapıldığı, ihbarın ... tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren 8 işgününün hitamı olan ... tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan ... plaka sayılı araç ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan ... plaka sayılı araç arasında ... tarihinde meydana gelen 3 taraflı trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan zararın ve değer kaybı zararının tazmini talepli maddi tazminat davasıdır.

2-Davalı ... Sigorta A.Ş. Süresinde sunduğu cevap dilekçesinde davacının davalıya usulüne uygun yazılı başvuruda bulunmadığını, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, araç üzerinde sigortacı davalıya fiziki inceleme imkanı tanınmadığını, servis iskontosu ve KDV hariç hesaplama ile zararın tespit edilmesi gerektiğini, davacının ekspertiz ücreti talebinin yerinde olmadığını, davanın açılmasına sigorta şirketinin sebebiyet vermemesi nedeniyle yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili tarafından süre uzatım dilekçesi sunulmuş ve cevap süresi 2 hafta uzatılmış ise de cevap süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

8-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan ... tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün geçiş üstünlüğü ve güvenli sürüş kurallarına aykırı davranışı nedeniyle kazanın oluşumunda etken olduğu, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nn sigortalısı olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise geçiş üstünlüğü kendisinde olmasına rağmen aracın hızını yol ve trafik durumuna göre ayarlamaması nedeniyle daha az düzeyde kaza oluşumuna etken olduğu, davacıya ait aracın ise kaza sırasında park halinde olması nedeniyle kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosya kapsamı ve kaza tespit tutanağı birlikte incelendiğinde bilirkişi raporu ile tespit edilen kural ihlallerinin kazanın gerçekleşme şekline uygun olduğu, araç sürücülerinin ihlal ettikleri kurallar ve kazanın gerçekleşme şekli dikkate alındığında davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olan ... plaka sayılı aracın kazanın gerçekleşmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsüne göre daha yüksen oranda kusurlu olduğu, hem geçiş üstünlüğü kurallarına riayet etmemesinin kazanın gerçekleşmesindeki en temel kusur olduğu dikkate alınarak %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiş, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olan ... plaka sayılı araç ise hızını trafik ve yol durumuna göre ayarlamaması nedeniyle kazanın gerçekleşmesinde daha alt düzeyde kusurlu olduğu dikkate alınarak %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

9-Kusur durumlarının tespiti sonrasında davacının gerçek zararının tespiti için dosya mahkememizin ... tarihli ara kararı ile hasar ve değer kaybı konularında uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Dosyaya sunulan 20/05/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davacıya ait aracın kaza öncesi değerinin 205.000,00-TL olduğu, aracın onarımı için 28.913,93-TL hasar onarım bedeli hesaplaması yapıldığı, aracın onarım sonrası değerinde ...-TL azalma olacağı ve 200.000,00-TL değerinde olacağı, aracın onarımının ekonomik olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı itirazda bulunulmadığı görülmüştür.

Mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede taraflarca rapora karşı itiraz ileri sürülmediği ve mahkememizce resen gözetilecek bir hata veya eksiklik de bulunmadığı, piyasa rayiçlerine göre hesaplanan hasar ve değer kaybı zararına yönelik tespitlerin hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmekle davanın davalı sigorta şirketlerinin sigortalılarının kusurları nispetine göre ayrı ayrı kabulüne karar verilmiştir.

10-Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine yazılı başvuru yapılmış olup davalı ... Sigorta A.Ş.'ye ..., diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'ye ... tarihinde başvuru evrakının ulaştığı sunulan posta kayıtlarından anlaşılmaktadır. Bu durumda 8 iş günü ödeme süresi sonunda davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ..., davalı ... sigorta A.Ş.'nin ise ... tarihinde temerrüte düştüğü görülmüş ve bu tarihlerden itibaren faiz işletilmiştir. Faiz türü olarak davacı tarafça avans faizi talep edilmiş ise de zarar gören aracın ruhsat kaydının hususi olduğu, zarar veren sigortalı araçların trafik kayıtlarının da hususi olduğu dikkate alınarak yasal faize hükmedilmiştir.

12-Davacı dava dilekçesinde ayrıca ekspertiz ücreti talebinde bulunmuş olup, kesin

13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek haklılık durumuna göre tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Davacı tarafça arabuluculuk görüşmelerinde vekil olarak yer alınmasından dolayı A.A.Ü.T. 16/2. Maddesi uyarınca arabuluculuk vekalet ücretine hükmolunması talep edilmiş ise de bahsi geçen düzenlemede açık bir şekilde "akdi avukatlık ücretinin" düzenlendiği, akdi avukatlık ücreti ile tarafın kendisi ile vekili arasındaki ücrete ilişkin asgari ücretin belirlenmiş olduğu, bu ücretin karşı tarafa yükletileceğine dair bir değerlendirme yapılamayacağı gözetilerek arabuluculuk vekalet ücreti takdir edilmemiştir.