İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/767 K.2022/611

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı Belediye Başkanlığı arasında .../... ihale kayıt numarası ile imzalanan 2021yılı Sinema Gösterimlerine ait organizasyon hizmetleri ... alımına ait 21/05/2021 başlangıç 31/12/2021 bitiş tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşme döneminde yapılan hizmetlere ilişkin aylık olarak kesilen faturalar davalı Belediye Başkanlığı tarafından ödenirken, icra takibinin konusunu oluşturan 23/02/2022 tarihli ... nolu ve 18.467,000- TL bedelli faturanın damga vergisi düşümünden sonra kalan 18.318,44-TL bedelinin ödenmediğini,

dava konusu fatura davalı Belediye Başkanlığının kayıtlarına işlenmesine rağmen davalı belediye, müvekkili firmaya sözleşme gereği ödeme yapmadığını, müvekkili tarafından davalı şirkete yapılan tüm başvuruların sonuçsuz kaldığından İzmir 21. İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı belediye başkanlığı tarafından söz konusu fatura, kayıtlara işlenmiş olmasına rağmen iş bu icra takibine itiraz itiraz ettiklerini, dava şartı olarak başvurulan arabuluculukta anlaşma sağlanmadığını ve bu durum neticesinde .../... nolu arabuluculuk dosyası ile anlaşmama tutanağı düzenlendiğini,

dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptaline, takibin devamına, kötü niyetle yapılan itiraz sebebiyle davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, eser sözleşmeden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 114/(1)-c.maddesine göre, görev hususu dava şartlarından olup, aynı kanunun, 115.maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve gözetilmesi gerekmektedir.

Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 30/05/2019 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunun veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2 maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2. maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4). maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur.

Somut olaya gelince; Davanın taraflarından; davalı ... tacir değildir. Dava kanunda özel olarak düzenlenen hallere de girmediğinden, 6102 sayılı TTK'nın 4/1.maddesi hükmünce, davayı ticari dava saymak ve Asliye Ticaret Mahkemesini görevli kabul etmek mümkün olmayacağından eldeki uyuşmazlığı çözmekle görevli olan mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.