İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/782 K.2022/641

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; Müvekkilleri ... ve ...'un karı-koca olarak birlikte Almanya'da ikamet edip sadece tatillerde Türkiye'ye döndüklerini, müvekkillerinin dava dışı ... Holding A.Ş ile ... İnşaat Tarım A.Ş nezdinde hisse ortaklığı olduklarını, işbu hisse ortaklığına ilişkin senetlerin "aslı" müvekkillerinin elinden iradeleri dışında çıktığını,

Müvekkillerinin

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 100 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... Holding A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 4 tertip, ... hisse numaralı, 400 kupur, nama yazılı,

-... İnşaat Tarım A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 3 tertip, ... hisse numaralı, 40 kupur, hamiline yazılı,

-... İnşaat Tarım A.Ş nezdinde ... makbuz numaralı, 3 tertip, ... hisse numaralı, 100 kupur, hamiline yazılı hisse senetleri bulunduğunu, ilgili şirketlere müzekkere yazılarak müvekkillerine ait başkaca hisse senetlerinin bulunup bulunmadığının sorulmasını ve neticesinde müvekkiline ait ... Holding A.Ş (... Holding A.Ş-... İnşaat Tarım A.Ş) nezdinde bulunan tüm hisse senetlerine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Ticaret sicili kayıtları, şirket kayıtları.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1-Dava, hisse senetlerinin zayi nedeniyle iptali davasıdır.

2-6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görülmekte olan davada kesin yetki durumu söz konusu olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

3-Somut olay dava konusu edilen pay senetlerinin iptali 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 661. Ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

"MADDE 661- (1) Pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, münferit kuponlar hariç olmak üzere, kupon belgeleri, esas kupon belgelerinin yenilenmesine yarayan talonlar gibi hamile yazılı senetlerin iptaline hak sahibinin istemi üzerine mahkemece karar verilir.

(2) Yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri veya pay senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesidir."

Düzenlemenin 2.fıkrasında açık bir şekilde yer aldığı üzere hisse senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi kesin yetkili olarak belirlenmiştir.

Konuya ilişkin Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2018/4933 Esas 2018/6938 Karar sayılı 12/11/2018 tarihli bozma ilamında "Dava, kıymetli evrak niteliğindeki hisse senetlerinin iptali istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda da açıklandığı üzere 6102 sayılı TTK 661/2 maddesine göre hisse senetlerinin ait olduğu şirket adreslerinin İstanbul olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 573/2 (yeni-TTK'nın 661/2) maddesine göre yetkili mahkeme hisse senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir." şeklindeki değerlendirme ile bu husus net bir şekilde ortaya konulmuştur.

4-Somut olayda ticaret sicili kayıtlarının incelenmesinde dava konusu hisse senetlerini çıkartan ... Holding A.Ş'nin halen ... Mahallesi ... Cadde No:... ( ... İş Mrkz. )/... .../... adresinin şirket merkezi olarak gösterildiği anlaşılmıştır. Davada TTK'nın 661/2. Maddesi uyarınca kesin yetki hali söz konusu olup davanın anonim şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle kesin yetkiye yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

5-Kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görülmekte olan davada kesin yetki durumu söz konusu olup mahkememiz yetkisiz olduğundan dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bununla birlikte Yargıtay uygulamasına göre dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de esasen bu karar niteliği itibariyle bir yetkisizlik kararıdır ve yetkili mahkemenin gösterilmesi ve HMK'nın 20.maddesindeki prosedürün işletilmesi gerekmektedir.(Bu noktada ifade etmek gerekir ki, mahkemece, yetkinin kesin olduğu hâllerde, yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu karar hukuki niteliği itibariyle bir yetkisizlik kararıdır ve mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 19. ve 20. maddeleri doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir.

Yargıtay 22.H.D. 2017/23839 E. 2017/5135 K.) Açıklanan nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, yetkili mahkemeye gönderilme talep edilmesi halinde dosyanın Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştr.