İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/837 K.2024/722

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde. "14.09.2021 tarihinde saat 09:00 sıralarında Manisa/Ahkisar da sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı vasıta ile sürücü ...evk ve idaresindeki ...plakalı vasıtanın çarpışmaları ile maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi sigortalısı olan... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Müvekkilin uğramış olduğu değer kaybı bedelinin ve ekspertiz ücreti bedelinin tazmini için sayın mahkemenize başvuru zorunluluğu hasıl olmuştur. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107. Madde uyarınca belirlenebilir olduğunda artırılmak üzere 100,00-TL değer kaybı tazminatının ve 269,87-TL eksper hizmet bedelinin davalıdan (teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline,

Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını Mahkemenizden talep ederiz." şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; Uyuşmazlık konusu 14.09.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile kazada zarara araçta meydana gelen değer kaybı tutarının tahsil edilmesi talebidir. İlgili kazaya karışan, ... plakalı araç Müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından 11.11.2020/2021 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlıdır. başvuran taraf, haksız olarak “belirsiz alacak davası” açmıştır. başvuran tarafın kasko şirketine hasar onarım bedeli ödemesi yapılmıştır. değer kaybı ödemesi yapılmıştır. trafik sigortası genel şartları (yeni) ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılmalıdır

ekspertiz ücreti “makul” değildir

avans faizinin reddine karar verilmelidir

belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığından davanın usulden reddine,

20.03.2020 tarihin ve 31074 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına,

01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine,

Tarafımızca değer kaybı ödemesi yapılmış olduğundan ilgili davanın reddine,

Değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın; 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, Dosyada atanacak bilirkişinin yukarıda izah ettiğimiz koşullar ile birlikte değerlendirme yaparak Bilirkişilik Yönetmeliği uyarınca ortaya somut veriler koyarak hesaplama yapılmasına, Bu yapılamayacak ise dosyanın komisyona iadesine,

Makul olmayan ekspertiz ücreti talebinin reddine,

Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine,

Karar verilmesini arz ve talep ederiz." şeklinde talep ettiği görülmüştür.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybı Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan belirsiz alacak davasıdır.

2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan başvuru dilekçesinin incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketi tarafından başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.

4) Davaya konu trafik kazasının 14.09.2021 tarihinde, Manisa ili Akhisar ilçesinde gerçekleştiği, ...ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki ...plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı...Filo Ltd. Şti. adına tescilli olduğu;

Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı...adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.

6) Zarar veren... plaka sayılı aracın 11.11.2020 - 11.11.2021 tarihlerini kapsar şekilde... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9) Zarar veren...plaka sayılı aracın 11.11.2020 - 11.11.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... Sigorta AŞ.'de...adına sigortalıdır. Kaza 14.09.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10) Kaza tespit tutanağında...plaka sayılı araç sürücü...'ın kusurlu olduğu,...plaka sayılı diğer sürücü ...in ise kusursuz olduğunun belirtildiği görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11) Mahkememizce aldırılan 20/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda;

- Kusur Dağılımı Yönünden;

A)... plakalı araç sürücüsü ...n 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinde düzenlenen “Arkadan çarpma”ya ilişkin kuralın ihlal ettiği,

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56. Maddesinde düzenlenen “c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” şeklindeki kuralı ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.

B)... plaka sayılı ...'in Kazanın oluşumu üzerinde etken nitelikte, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nu ihlal eden bir davranışının olmadığı kanaatine varılmıştır.

- Değer Kaybı Yönünden;

... plaka sayılı aracın dava konusu kazadan dolayı değer kaybı Kaza tarihi 07/12/2021 olduğundan 04/2020 tarihli tebliğden sonra olduğu için ek formüle göre;

Total değer kaybı- 0,9 x 0,50 x 72.200,00 = 32.490,00 TL (kaza tarihinden itibarı ile) olduğu,

Yargıtay içtihatlarına göre reel değer kaybının yukarıda ayrıntısı” verilen değerlendirmeye göre (Kaza tarihi itibari ile) = 9.500,00-TL olduğu,

- Ekspertiz Ücreti Yönünden;

Ekspertiz ücreti (% 18 KDV dahil); Değer Kaybı hesabı için: 228,70 TL + %18 KDV = 269.87-TL olduğu belirtilmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumum Başkanlığınca hazırlanan 20/05/2024 tarihli raporda;

Heyetimiz tarafından yapılan araştırmalar neticesinde aracın kaza tarihinde ikinci el piyasa değeri 380.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Kaza tarihindeki aracın kullanılmışlık düzeyi (yaşı ve kilometresi), hasar tutarı ile hasara uğrayan parçaları dikkate alınmıştır. Bu parçalar aşağıda listelenmiştir.

- Bagaj kapağı onarım ve boya.

Araçta değişen plastik ve elektronik gibi aksamların aracın ikinci el satışında bir düşüş yaratmayacağı için bu parçaların değişimi değer kaybı listesine dahil edilmemiştir.

Mevcut işlemlerin yapılmasından sonra aracın ikinci el piyasasının kaza tarihinde 375.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.

Aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri.......... 380.000,00 TL

Aracın kaza sonrası ikinci el piyasa değeri................ 375.000,00 TL

-_______________

Değer kaybı................................................................ 5.000,00 TL

Dava konusu araçta 5.000,00-TL Değer Kaybı oluştuğu kanaatini bildirir müşterek rapordur.

12) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; kaza tespit tutanağında belirtilen kusur durumu ile her iki bilirkişi raporunda yapılan kusura ilişkin tespitlerin örtüştüğü ve birbirini doğruladığı görülmekle, bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.

13) Mahkememizce Değer Kaybı Tazminine İlişkin yapılan değerlendirmede; 20/10/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda reel değer kaybının 9.500-TL olarak belirtildiği, ATK Raporunda ise 5.000,00-TL değer kaybının tespit olunduğu görülmektedir. Davalının cevap dilekçesinde 16.852,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığının belirtildiği, 5 nolu celsede ise davacı vekilinin 16.852,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ikrar ettiği görülmekle 20/10/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda 9.500-TL, ATK Raporunda ise 5.000,00-TL olarak tespit olunan değer kaybı miktarının, daha evvel yapılan 16.852,00-TL değer kaybı ödemesinin gerisinde kaldığı anlaşılmakla, davacının bu zarar kalemine ilişkin bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddi yönünde karar verilmiştir.

14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olan ve en yetkin kurum tarafından düzenlenmiş olan ATK raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip... · ¸e-imza Hakim... · ¸e-imza