İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1069 K.2023/1063

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu ... Madencilik Petrol Enerji Tarım Ve Hayvancılık San Tic A.Ş.'nin ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ndeki 3.750 adet payın Muris ...'a ait olmasından dolayı davalılar adına kayıtlı olan 3.750 adet ... Kömür İşletmeleri A.Ş. hisse kayıtlarının iptali ile miras payı oranında müvekkili adına tesciline, bu doğrultuda pay defterine ve ticaret sicil defterine tescil ettirilmesine, işbu yargılama sonuçlanıncaya dek davaya konu ... Madencilik Petrol Enerji Tarım Ve Hayvancılık San Tic A.Ş.'nin ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ndeki 3.750 adet pay üzerine yargılama sonuçlanıncaya dek devri önler nitelikte ihtiyati tedbir verilmesi ile ihtiyati tedbirin pay defterine ve ticaret sicile şerh etirilmesini karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Dava; ... Madencilik Petrol Enerji Tarım Ve Hayvancılık San Tic A.Ş.'nin ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ndeki 3.750 adet payın Muris ...'a ait olduğu iddiası ile davalılar adına kayıtlı olan ... Kömür İşletmeleri A.Ş. Hisse kayıtlarının iptali ile miras payı oranında davacı adına tescili istemine ilişkindir.

HMK'nun 14/2. maddesi uyarınca özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık ve üyelik ilişkileri ile sınırlı olmak kaydıyla bir ortağın diğer ortaklara veya üyesine karşı açacağı davalarda tüzel kişinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu belirtilmiştir.

Kesin yetki ise HMK'nun 114/1.ç maddesinde dava şartı olarak sayıldığından, HMK'nun 115/1. maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekmektedir.

HMK'nın 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi benimsenmiş olup; uyuşmazlıkların en az giderle, en makul sürede ve en az emekle çözümü amaçlanmıştır.

Dava tarihinden önce şirket ortağı olan ve ancak "dava öncesi ortaklık sıfatı sona eren" kişinin, daha sonra ortaklık ilişkisinin mevcut olduğu tarihlerden kaynaklanan hukuki ilişkilere dayalı uyuşmazlık nedeni ile ortak veya ortaklığa ya da devir alan kişiye karşı dava açılması durumunda ilgili şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili sayılması; iddia ve savunmanın kanıtlanması, uyuşmazlığa ilişkin belgelerin şirketten ya da şirketin kayıtlı olduğu Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden celbi ya da gerektiğinde şirket merkezinde yerinde inceleme yetkisi verilmesi,

gerektiğinde şirket temsilcisinin isticvabı gibi hususlar bakımından usul ekonomisi ilkesine daha uygun olacaktır.

Bu itibarla dava tarihinden önce şirket ortağı olan ve ancak "dava öncesi ortaklık sıfatı sona eren" kişinin, daha sonra ortaklık ilişkisinin mevcut olduğu tarihlerden kaynaklanan hukuki uyuşmazlık nedeni ile ortak veya ortaklığa dava açması ya da bu kişiye dava açılması durumunda HMK’nın 14/2. maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralının uygulanması gerekir.

Hal böyle olunca, davalı Bki Batı Kömür İşletmeleri Anonim Şirketi' nin sicilde kayıtlı merkez adresinin Uzundere/Edirne olduğu, işbu davada HMK'nun 14/2. maddesi uyarınca şirketin merkezinin bulunduğu Edirne Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyls) mahkemelerinin kesin yetkili olduğu, kesin yetkinin HMK'nun 114/1.ç maddesi uyarınca dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği gözetilerek davanın kesin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmek gerekmiştir (Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay 11.Hukuk Darisenin 25.03.2022 tarih 2021/9104 Esas 2022/2412 Karar sayılı ilamı).

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı