İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1110 K.2024/43

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ticari faaliyetlerini Efeler Mahallesi ...

Buca/İZMİR adresinde icra ettiğini, 12/12/2023 tarihinde saat 23:49 civarında yangın meydana geldiğini, müvekkili şirketin %50 ortağı olan ... ivedilikle 112'yi arayarak olayı itfaiye ekiplerine bildirdiğini,ekiplerin gelmesiyle yangının söndürüldüğünü ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı'nın İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğü'nce ... kayıt numaralı Yangın Raporu tanzim edildiğini, eş zamanlı olarak da olay yerine kolluk kuvvetleri de intikal ettiğini, yangın nedeniyle soruşturma başlatıldığını,

işbu elim olay sonrası müvekkil şirkete ait kuruluş yılı olan 2017 ile 2022 yılları arasındaki tüm ticari defterler, kayıtlar, alış-satış faturaları, kullanılmamış faturalar, ödeme dekontları, makbuzlar, irsaliyeler, fatura tahsilat makbuzları, e-fatura, e- devlet kapanışları, vergi levhaları ve imza sirküleri, genel kurul ve yönetim kurulu defterleri de dahil zayi olduğunu, zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dava, hak düşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

TTK’nın 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

TTK'nın 82. maddesinde yer alan “gibi” sözcüğünden de anlaşılacağı üzere neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).

Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır.

Yine zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, sözkonusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir.

Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır.

Somut olay incelendiğinde, zayi olduğu öne sürülen belgelerin varlığı, davacı vekilinin 05/01/2024 tarihli dilekçesinin ekinde yer olan İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğünün 12/12/2023 olay tarihli... kayıt numaralı yangın raporu ile iş bu belgelerin zayi olduğu sabit olduğu görüldüğünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... E imza Hakim ... · E imza