İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/292 K.2023/597

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 22/03/2023 tarihinde İzmir ilinde aniden bastıran şiddetli yağmur nedeniyle, tasfiye halinde bulunan müvekkili şirketin "... Mahallesi, ...

Bulvarı, No:... ..." adresine yüksek miktarda su girmiş, adresin giriş katı olması ve kanalizasyon sisteminin verimli çalışmaması sebepleriyle adrese su basmış; ancak o saatlerde adreste kimsenin bulunmaması sebebiyle bir gün sonra fark edilen zayiat nedeniyle adreste bulunan pek çok evrak, fatura, çeşitli belgeler ile Şirket Karar Defteri ve Ortaklıklar Pay Defteri'nin de pis suda zayi olduğunu, 23/03/2023 tarihinde fark edilen işbu zayiatın müvekkili şirket tasfiye memuru ile birlikte iki şahit huzurunda Tutanak altına alınmış ve bahse konu adresi temizleme çalışmalarına başlandığını, TTK 82. Madde 7. Fıkrasında.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır." hükmü uyarınca bahsi geçen belgelerin su basması sebebiyle zayi olduğundan müvekkiline zayi belgesi verilmesine ilişkin işbu davayı açma zaruretlerinin hasıl olduğunu, yukarıda açıklanan ve mahkememizce re'sen dikkate alınacak sebeplerle; müvekkilin tasfiye memurluğunu yaptığı şirketin Şirket Karar Defteri ve Ortaklıklar Pay Defterinin su basması neticesinde zayi olması sebebiyle, TTK madde 82 kapsamında müvekkile zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dava, hak düşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

TTK’nın 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

TTK'nın 82. maddesinde yer alan “gibi” sözcüğünden de anlaşılacağı üzere neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).

Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır.

Yine zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, söz konusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir.

Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır.

Somut olay incelendiğinde, zayi olduğu öne sürülen belgelerin varlığı ve dava dilekçesinin ekinde yer alan 23/03/2023 tarihli tutanak ile iş bu belgelerin zayi olduğu sabit olduğu görüldüğünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı