İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/92 K.2024/1093

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "...08.12.2021 Tarihinde saat 12:50 sıralarında İzmir ili Bornova ilçesinde ... Sigorta A.Ş. Tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi tanzim edilmiş...

Yönetim adına kayıtlı ve sürücü ...sevk ve idaresinde bulunan...plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken, müvekkil ... adına kayıtlı ve ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı hasar meydana gelmiştir (EK-2 Kaza Tespit Tutanağı)(EK-3 Kaza Tespit Tutanağı). Kusur dağılımının hatalı olması sebebiyle tarafımızca 108 sicil numaralı trafik bilirkişisi ...den bilirkişi raporu alınmıştır.

Bu rapora göre ... plakalı aracın, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu madde 47 ve 84 kurallarını ihlal ederek %50 kusurlu olduğunu tespit etmiştir. Ancak söz konusu rapor tarafımızca tahkim komisyonuna sunulmuş olmasına rağmen rapor dikkate alınmamış ve kazaya karışan sürücüler açısından kusur dağılımı yapılamamıştır.

Meydana gelen kaza sonrası trafik ekiplerince tanzim edilen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı tetkik edildiğinde "Kazanın oluşumun da her iki sürücününde sarıda geçtiğini beyan etmesi üzerine kusur dağılımı yapılamamıştır." beyanı sebebi ile kazaya ilişkin ekte sunulan E.J. Trafik Astb.

Adli Trafik Bilirkişisi (Sicil no:...)... tarafından tanzim edilen Trafik Kazası Analiz Raporu incelendiğinde,sigortalı araca ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün 47/1-A maddesi gereğince “Trafik ışıklarına uymak zorundadırlar.” ile 84/1-A maddesi gereğince “Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme hallerin de asli kusurlu sayılırlar.” kurallarını ihlal ettiğinden %50 oranında asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Müvekkile ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise 47/1-A maddesi gereğince “Trafik ışıklarına uymak zorundadırlar.” Ve 84/1-A maddesi gereğince “Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme hallerinde asli kusurlu sayılırlar."

kurallarını ihlal ettiğinden % 50 oranında asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davalı yan müvekkilin aracında meydana gelen hasarı KDV dahil olarak ödemek zorundadır.Sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğundan, hasar bedeli sebebiyle zarar gören araç sahibine 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince KDV’yi de ödemekle yükümlüdür.

6102 Sayılı TTK’nın 1459. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Davalı sigortacı, başvuranın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olduğundan, davalı sigorta şirketi ile anlaşmalı veya yetkili servisler arasında iskonto uygulanmasına yönelik anlaşmalar başvuranı bağlamayacaktır.

Bu durumda yedek parça ve işçilik bedellerinde anlaşmalı servis iskontosu uygulanmadığında ve de KDV dahil edilerek tespit edilecek bedel, gerçek zarar bedeli olacaktır.

Sonuç olarak; hasar bedeli hesaplanırken iskonto uygulanması ve KDV dahil edilmemesi hukuka aykırıdır. Nitekim 6102 Sayılı TTK’nın 1459’uncu maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Davalı sigortacı, başvuranın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olduğundan, davalı sigorta şirketi ile anlaşmalı veya yetkili servisler arasında iskonto uygulanmasına yönelik anlaşmalar başvuranı bağlamayacaktır.

Yedek parça ve işçilik bedellerinde anlaşmalı servis iskontosu uygulanmadığında ve de bu bedele KDV dahil edilerek tespit edilecek bedel gerçek zarar bedeli olacaktır. Yargıtay... Hukuk Dairesinin...

K. Sayılı ilamında “6762 sayılı TTK'nın 1283. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasar bedeli tespit edilirken davalı ... şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma gereği olduğu belirtilen % 10 iskonto esas alınarak yedek parça ve işçilik bedellerinin rayiç değerinde indirim uygulanması doğru değildir” gerekçesiyle yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Ayrıntıları yine Yargıtay... Hukuk Dairesinin... K. Sayılı bozma ilamında açıklandığı üzere 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir.

Bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesi gerekir. Yukarıdaki değerlendirmeler çerçevesinde ve dosya kapsamındaki bilgi-belgelere göre; vekil edene ait aracın bakiye değer kaybının müvekkilime ödenmesi gerekmektedir.

...sayılı Sigorta Tahkim Komisyonu dosyalarının getirtilmesine,

... olduğu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı vs. Evrakların emniyetten istenmesine,

...plakalı aracın sahiplik bilgilerinin Noterler Birliğinden istenmesine,

... plakalı araçların 08.12.2021 tarihindeki kazalarına ilişkin hasar dosyasının ... Sigorta A.Ş.'den istenmesine, ...nolu poliçenin aslının davalı yan sigorta şirketinden istenmesine,

DAVANIN KABULÜ İLE tüm kalemlerdeki taleplerimize dair fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile; -hasar tazminatı için 04/01/2023 tarihinden itibaren 100,00 TL tazminatın (belirsiz alacak olarak) davalılardan alınarak vekil edene ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekil eden adına sayın mahkemenizden saygı ile talep ederiz. talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde. Davacı delillerinin tarafımıza tebliği gerekmektedir müvekkil şirket ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olup talep edilen hasar tutarı davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacak nitelikte fahiş ve kabul edilemezdir. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil sigorta şirketi ancak sigortalısının kusuru oranında sorumludur.

Davacının hasar bedelinin iskontosuz ve kdv dahil tazmini talebi haksız ve yersiz olup reddi gerekmektedir. Davacının 04/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz talebi haksızdır.

Yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda ve Sayın Mahkemenizce resen nazara alınacak sair nedenlerle, haksız, yersiz, usul ve yasaya aykırı şekilde açılan davanın reddine, müvekkil şirket dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama masrafları ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.

2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 23/12/2022 tarihli başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.

4) Davaya konu trafik kazasının 08.12.2021 tarihinde, İzmir ili Bornova ilçesinde gerçekleştiği, ...'nın sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracın ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5) Zarar gören... plaka sayılı aracın kaza tarihinde dava dışı ... adına tescilli olduğu;

Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... Yönetim Hizmetleri AŞ adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.

6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 14.05.2021 - 14.05.2022 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 14.05.2021 - 14.05.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 08.12.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11) 21/01/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda;

A- KUSUR YÖNÜNDEN

Hangi sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığına dair kesin bir tespitin yapılamaması ve bu husustaki emsal Yargıtay Kararları göz önüne alındığında; Kaza öncesi, kaza anı ve kaza sonrası bir bütünlük içerisinde mevcut deliller ışığında trafik mevzuatına göre incelenip değerlendirildiğinde;

... plakalı otomobil sürücüsü... plakalı otomobil sürücüsü...’nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47. Maddesinin (d) bendindeki "Karayollarından faydalananlar Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar." (dikkatli, tedbirli ve özenli araç kullanmak) kuralını ihlal ettikleri, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57. Maddesinin (a) bendindeki "Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” kuralını ihlal ettikleri ve kazanın oluşumunda her iki sürücünün de EŞİT DERECEDE ETKEN OLDUKLARI;

B- HASAR ONARIM BEDELİ YÖNÜNDEN

Tespit ve incelemenin HASAR DURUMUNUN İNCELEMESİ bölümünde ayrıntıları ile verilen... plakalı marka, 2015 model taşıtın 08/12/2021 tarihindeki kaza sonucu meydana gelen HASAR ONARIM BEDELİ TOPLAMININ (YEDEK PARÇA+İŞÇİLİK) 40.695,88-TL (KDV Dahil) olduğu hesaplanmıştır." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

12) Kaza tespit tutanağında her hangi bir kusur dağılımı yapılamadığı, mahkememizce aldırılan raporda ise her iki araç sürücüsünün eşit oranda kusurlu olduğu yönünde kanaat belirtildiği görülmektedir.

Kazanın oluşumu gözden geçirildiğinde,...plakalı otomobil sürücüsü... Caddesinde seyir halindeyken

...Caddesi kavşağına geldiğinde kavşağı sarı ışıkta geçerek kazanın meydana

gelmesine neden olmuştur.

Sarı ışık geç anlamında değildir. Sarı ışık trafikte yeşil yanan tarafa

yandığında devamında kırmızı ışık yanacağını belirtmekte ve durması gerekliliğini göstermektedir.

Kırmızı ışık yanan tarafta ise devamında yeşil ışık yanması ile devam etmesi için hazırlanması

gerekliliğini göstermektedir.

Sarı ışıkta geçiş yapıldığında kavşağa giriş yapan diğer araç ile kaza kaçınılmazdır. Sürücü ...

sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile sarı ışıkta kavşağa girmemesi gerekirken geçiş yapmış

ve kazanın meydana gelmesine neden olmuştur.

... plakalı otomobil sürücüsü...in bu kurallara uymadığı dikkatsiz, tedbirsiz ve özensiz davrandığı ve

kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

...1 plakalı otomobil sürücüsü ...;... Caddesinde seyir

halindeyken ...Caddesi kavşağına geldiğinde kavşağı sarı ışıkta geçerek kazanın meydana

gelmesine neden olmuştur. Sarı ışık geç anlamında değildir. Sarı ışık trafikte yeşil yanan tarafa

yandığında devamında kırmızı ışık yanacağını belirtmekte ve durması gerekliliğini göstermektedir.

Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile sarı ışıkta kavşağa girmemesi gerekirken

geçiş yapmış ve kazanın meydana gelmesine neden olmuştur.

Trafik kazası tespit tutanağı ve kazanın oluş şekli incelendiğinde; ... plakalı otomobil

sürücüsü ...’nin, bu kurallara uymadığı dikkatsiz, tedbirsiz ve özensiz davrandığı ve

kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirme neticesinde; her iki sürücünün de kazayı önlemek amacıyla kavşakta gereken dikkat ve özen

yükümlülüğünü yerine getirmediği ve eşit oranda kusurlu olduğu kabul olunmuş, bu nedenle tespit olunan 40.695,88-TL hasar miktarı yerleşik Yargıtay kararları da nazara alınarak her iki tarafa eşit miktarda paylaştırılmıştır.

13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.

14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Katip -... Hakim-... · E-imza e-imza