İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1083 K.2024/1114

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek iş bu dosyaya kaydedilen dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, tefrik edilen... Esas sayılı dosyada dava dilekçesinde; İdareleri tarafından dava dışı ...ya ödenen kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olduğu kısım kadar damga vergisi dahil 391.407,23-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işlemeye başlayacak avans faizi ile davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde. Dava dilekçesinde davalılar kısmında her ne kadar davalı müvekkili "... Kardeşler Gıda Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi" ismi yer alsa da dava dilekçesinin açıklamalar kısmının 2. maddesinin 7. Fıkrasında dava dışı ...nın 18/09/2014-18/03/2017 tarihleri arasında çalıştığı şirketler arasında "... Kardeşler Deri Gıda Tem. İnş. San. Tic.Ltd.

Şti." Şirketi sayıldığını, davacının ihale usulü çalıştığı şirketler arasında müvekkili şirketin yer almadığını, Müvekkili şirketin bu zamana kadar davacı idare ile ilgili herhangi bir irtibatı dahi bulunmamışken huzurdaki davada davalı olarak yer aldığını öğrendiğini, Müvekkili şirketin İskenderun/Hatay adresinde yer almakta olup dava dışı ...'yı tanımadığını, davacı idare ile bu zamana kadar ihale yollu hizmet alım da dahil olmak üzere herhangi bir ticari iş ilişkisinde bulunmadığını, dolayısıyla husumet itirazlarının bulunduğunu,

husumet itirazlarının kabulüne ve müvekkili hakkındaki uyuşmazlığın esasını inceleme olanağı bulunmadığından davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1-Dava, tacirler arası hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı asıl işveren nezdinde çalıştırılan işçiye ödenen kıdem tazminatı ve damga vergisinin alt işverenden tahsiline ilişkindir.

2-6100 sayılı HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114/1-e maddesindeki dava takip yetkisi, davada taraf olan kişinin o davayı kendi adına yürütebilme ve talep sonucu hakkında kendi adına hüküm alabilme yetkisidir (HMK md. 53). Sözü edilen kurum, şeklî taraf kuramının kabulünün sonucu olarak ortaya çıkmış ve sözü edilen kuramı tamamlamak amacıyla geliştirilmiştir. Davayı takip yetkisi, maddi hukuktaki tasarruf yetkisinin usul hukundaki karşılığını oluşturur.

Ayrıca, bu kavram, davada taraf olmadığı hâlde kanun gereği taraf gibi davranmakla görevli kılınmış olanların hukukî konumlarının açıklanmasında başvurulan bir kavram konumundadır. Kural olarak taraf ehliyeti ve dava ehliyeti bulunan kişinin dava takip yetkisi vardır. Ancak bazı istisnai durumlarda davada taraf olarak gösterilen kişinin taraf ve dava ehliyeti olmasına rağmen dava takip yetkisi olmayabilir.

Örneğin hakkında iflas kararı verilen kişinin taraf olduğu hukuki davalarda da istisnai durumlar dışında davayı takip yetkisi iflas idaresine aittir.

Taraf sıfatı (husumet) ise, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır.

Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. (HMK md. 51) Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usûl işlemlerini yapabilir.

Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif taraf sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır.

Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet sıfatının) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet sıfatı yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davalı veya davacı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı veya davacı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

3-Somut uyuşmazlıkta dava her ne kadar davalı "... Gıda Turizm Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi" taraf gösterilmek suretiyle açılmış ise de, cevap dilekçesiyle davalı şirketin husumet yönünden itirazda bulunduğu, davacı vekilinin 23/09/2024 tarihli talep dilekçesiyle davalı savunmasını doğrulanarak davanın "Tasfiye Halinde ...

Deri Gıda Temizlik Fidancılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" 'ne yönlendirilmesi için süre talep edildiği, bu haliyle davacı tarafça yanılgıya düşülerek davanın davalı ... Gıda Turizm Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne yöneltilmiş olduğu anlaşıldığından davalı yönünden açılan davanın tefrik edilerek görülmekte olan ...

Esas sayılı sıraya kaydı yapılmış ve davada davalıya husumet düşmediği anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, 6100 sayılı HMK'nın 124/4. Maddesi'nde yer alan "Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder." hükmü dikkate alınarak her ne kadar davalıya dava sehven yönlendirilmiş ise de davalı vekalet ücreti ve sarf ettiği yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği, dava dilekçesiyle davalıya karşı 84.812,95-TL alacak talebinde bulunulduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2.

Maddesi uyarınca hesaplanan 6.785,03-TL vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır