İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1119 K.2024/1168

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali davasının açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket İzmir merkezli gıda toptancılığı işi yapan limited şirket olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi ...'in arabasının torpido bölümünden bulunan... tarafından imzalanmış boş çeklerin çalındığını,... tarafında bu durumun öğrenilmesi akabinde karakola giderek şikayette bulunduğunu, müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalanan ve boş halde duran açık çek niteliğine haiz çeklerin hali hazırda kimin elinde olduğunun bilinmediğini,

çeklerin şirket yetkilisi tarafından imzalanmış olması nedeniyle çeklerin bankaya ibraz halinde müvekkili şirketin ticari ilişki içinde düzenleyip teslim etmediği halde kötü niyetli 3. Kişi tarafından yüksek meblağlar ile doldurulan çek bedellerini ödemekle sorumlu olacağını, maddi olarak zarara uğrayacağını, söz konusu miktarın ödenmesinin gerekmesi durumunda müvekkili şirketin geri dönüşü olmayan ekonomik bir yıkıma uğrama ihtimalinin mevcut olduğunu, bu nedenle ivedilikle ...

Bankası A. Ş. Altındağ Şubesi'nin 12 Eylül 2024 basım tarihli, ... çek numaralı tacir çekinin 20.12.2024 tarih, 350.000,00-TL bedel ve İmza Deri Tekstil Ltd. Şti. Lehine ile doldurulduğu öğrenilen çek ile, ...Bankası A. Ş. Altındağ Şubesi'nin 22 Temmuz 2024 basım tarihli ... çek numaralı tacir çekinin 10.02.2025 tarih, 500.000-TL bedel ve...nleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Lehine doldurulduğu öğrenilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi ve ivedi olarak ilgili çekler yönünden ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

Dava zayi nedeniyle açılmış hasımsız, çek iptali davasıdır.

6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesi uyarınca çek hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 759. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nun 760. maddesine göre mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.Aynı Yasa'nın 764. maddesine göre ise elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamakta, dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin gerekçeli karar başlığında gösterilmesine gerek görülmemiştir.

(Yargıtay 11. H.D'nin 17.06.2019 tarih 2018/2811E, 2019/4422 K sayılı kararı)

6102 sayılı T.T.K.'nun 818/1-s maddesi yollaması ile uygulanması gereken 757 ilâ 763 üncü maddeleri ve 764 üncü maddenin birinci fıkrasına göre zayi nedeniyle çek iptali istemlerinde, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle bu tür istemde bulunma yetkisinin lehtar ve hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal isteminde bulunma hakkının mevcut olmadığı (Yarg. 11HD 2015/8448E. 2016/3116 K.) davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi olduğu dava dilekçesi ile sabit olduğundan ve çeklerin keşideci imzası ile imzalanmasından sonra (üzeri doldurulmasada) tedavüle geçirilmesinde engel bir durum bulunmadığından (TTK' nun 818/1-c maddesinin yollaması ile aynı kanunun 680. maddesi) davanın usulden reddine kara vermek gerekmiştir.

Katip ... E imza Hakim ... · E imza