İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/802 K.2025/367

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Dava dışı işçi ...nun ihale ile iş alan davalı şirket işçisi olarak çalıştığı, iş akdinin evlilik nedeniyle feshinden sonra müvekkili şirket ile davalı Girişim aleyhine İzmir.... İş Mahkemesinin...sasına kayıtlı dosyasında, kıdem tazminatı alacağıyla ilgili alacak davası açıldığını, İzmir ... İş Mahkemesinin...K.

Sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiğini, İş Mahkemesi kararındaki alacakların tahsili için dava dışı işçi vekilinin yaptığı icra takibi sonrasında İzmir ...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasına 28.08.2017 tarihinde 16.814,83-TL ödeme yapıldığını, davalı alt işveren ile akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde yer alan hükümlere göre, İş Kanunu’na yasal mevzuata göre tazminat ve işçilik alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olacağında ilişkin hükümlerin yer aldığını,

iddia ve ifade edilerek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 16.814,83 TL‘nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı firmadan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan rücu alacağı olduğu iddiası ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmekle müvekkilinden 16.814,83TL'nin tahsilini talep ettiğini, dava dışı işçinin müvekkili Girişim firmasında 01.07.2013-21.02.2015 tarihleri arasında çalışmış olup müvekkili ile davacı arasında 0.11.2015 tarihi öncesine ait alacaklar açısından ise alacakların ... tarafından karşılanması konusunda mutabakat bulunduğunu, 2016 tarihli yazılarında bu konunun açıklığa kavuşturulduğunu, iki ticaret şirketinin 6652 sk.m.8'in ne şekilde uygulanacağı konusunda serbest iradeleri ile vardıkları mutabakatın bağlayıcı olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Hizmet alım sözleşmesi, teknik şartname, SGK hizmet döküm cetveli ve Bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 02/03/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...

Uyap üzerinden gönderilen İzmir... İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasında yer alan 20.07.2017 tarihli icra emri, 27.07.2017 tarihli dosya hesabı, 28.07.2017 tarihli reddiyat beyanı ve reddiyat makbuzu, 28.07.2017 tarihli ...Bankası dekontu ile 02.08.2017 tarihli...dekont belgeleri incelenmiştir.

02.08.2017 tarihli... dekontu ile net 15.690,89 ₺ ödeme nin dava dışı işçinin vekiline havale edildiği,

İcra takibi sonrasında asıl işverence brüt 16.814,83 ₺ (talep edilen) ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Takibe konu asıl alacakların işlemiş faizi, İcra Takibi ve sonrasında eklenen vekalet ücreti, icra ve yargılama v.b.giderleri aşağıdaki tabloda düzenlenmiştir.

Dava dışı alt işverenlerin, sorumluluğu 13.113,83₺, davalı alt işverenin sorumluluğu 3.701,00 ₺ olarak hesaplanmış ve takdire sunulmuştur.

VI- SONUÇ

Hukuki yön ile delillerin takdiri ve değerlendirilmesi İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmak üzere;

Dava ve uyuşmazlık konusu davalarda temyizen inceleme görevi Yargıtay.... Hukuk Dairesine verildiğinden bu dairenin kararlarında yer alan ilkeler doğrultusunda;

Dava dışı işçinin çalışmış olduğu alt işverenlerin sorumlu olabileceği tutarlar, yukarıdaki tabloda hesaplanmış ve sayın mahkemenin takdirine sunulmuştur.

Raporda yer verilen analiz ve hesaplamalar, Yargıta...H.D., Yargıtay...5.H.D.(Yargıtay...H.D.) ile İzmir BAM ...H.D. ve İzmir BAm. H.D. sinin ilke kararları ve güncel içtihatlarına göre yapılmış olmakla birlikte;

Davacı kurumun icra takibi sonrasında yaptığı ve talepte bulunduğu ödemeden, davalı alt işverenin sorumlu olabileceği miktar ile bu miktara uygulanabilecek faiz takdirinin Sayın Mahkemenize ait olacağı.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, davacı idare tarafından davalı alt işveren nezdinde işçi olarak çalıştırılan Tuba Korkmaz Kocaoğlu'na ödenen 16.814,83-TL tutarındaki kıdem tazminatının davalı şirketten rücuen tahsili talebine ilişkindir.

2-Davacı taraf, dava dışı işçi ...'nun davalı alt işveren işçisi olarak çalıştığı sırada evlilik nedeniyle iş akdini feshettiği, İzmir..İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden açılan dava sonucunda davanın kabulüne karar verilerek kıdem tazminatının davacı ve davalı şirketten "müştereken ve müteselsilen" tahsiline karar verildiği, davacı şirketin icra dosyasına 28/07/2017 tarihinde 16.814,83-TL ödemek zorunda kaldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve teknik şartnameye göre işçinin kıdem tazminatı alacağından yüklenicinin sorumlu tutulacağını ileri sürerek 16.814,83-TL kıdem tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

3-Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava dışı içinin davalı şirket nezdinde 01/07/2013-21/02/2015 tarihleri aralığında çalıştığını, 30/11/2015 tarihi öncesine ait alacaklar açısından alacakların... tarafından karşılanması konusunda mutabakat bulunduğunu, 2016 tarihli davacı yazısında bu konunun açıklığa kavuşturulduğunu, Yargıtay içtihadı gereği müvekkilinin kendi dönemine denk düşecek meblağın 1/2'si için sorumlu tutulabileceğini, davacı şirketin ödeme yaparken davalıya ihbarda bulunmaması nedeniyle yargılama giderlerinin talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının asıl işveren olarak işçilik alacak ve tazminatların davalı alt işverenden tahsilini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

5-Taraflar arasında düzenlenen... İhale Kayıt Numaralı GÖNDERİLERİN TOPLANMASI, YÜKLENMESİ, BOŞALTILMASI, AYRIMI, SEVKİ VE İŞLENMESİ HİZMETLREİNİN 20 BÖLGEDE YAPTIRILMASI İŞİNE AİT 4.KISIM İZMİR(MANİSA-UŞAK) SÖZLEŞMESİ başlıklı 21/05/2013 tarihli hizmet alım sözleşmesinin incelenmesinde sözleşmenin 22.maddesinde "Yüklenicinin, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu

konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir. PTT yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve

sorumlusu değildir."

Teknik Şartnamelerin Yüklenicinin Sorumlulukları başlıklı 10.13. maddesinde; “…Ayırım sevk ve ring

hizmetlerinde işçilerin işin bitiminde veya herhangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal

haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait mesai ücretlerini, hak etmesi halinde yıllık izin ücretleri ile ihbar ve kıdem

tazminatlarını öder ve bunların ödendiğine ve hiçbir alacakları kalmadığına dair işçiler tarafından imzalanan ve usulüne

uygun düzenlenmiş imzaladığı ibraname ile ödemeleri gösterir belgeleri işçi/işçilerin işten ayrılış tarihlerinden itibaren beş

iş günü içerisinde veya sözleşme bitim tarihini izleyen yirmi (20) işgünü içerisinde idareye teslim eder.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından, her ne kadar davalı son alt işveren olarak işçiye karşı kıdem tazminatının tamamından sorumlu tutulmakta ise de iç ilişkide asıl işverene karşı olan sorumluluğu işçiyi kendi çalıştırdığı dönemle sınırlı tutulmalıdır.(Bkz.

"Dairemiz ilamıyla, davanın rücuen tazminat istemine ilişkin olup, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğundan davalıların ödenen bedelin yarısından sorumlu tutulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Bu durumda mahkemece, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere ödenen bedelin tamamından sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken, bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen taraflar arasındaki sözleşmelerde iş akdinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davalı alt yüklenicinin sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunmadığı gerekçesiyle davalıların ödenen bedelin yarısından sorumlu tutulmasına karar verilmesi doğru olmamıştır." Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 04/04/2024 tarih ... Karar sayılı ilamı)

6-Mahkememizce davalı yüklenicinin dava dışı işçiyi istihdam ettiği dönemlere isabet eden kıdem tazminatı alacak miktarlarının hesaplanması hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, dosyaya sunulan 02/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dışı işçinin davacı şirket nezdinde 2517 gün çalışması bulunduğu, çalışma süresine göre 12.545,55-TL asıl alacak ve 4.269,28-TL yargılama gideri ve takip giderleri olmak üzere toplam 16.814,83-TL ödemeden davalının çalıştırma süresi 554 güne isabet eden sorumluluk miktarının 3.701,00-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

7-Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.

Davacı vekili itirazlarında, davalının davacıyla birlikte mahkeme kararıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu ileri sürmüş ise de, yukarıda da açıklandığı üzere davacı asıl işveren ile davalı son alt işverenin işçiye karşı olan sorumluluklarının kaynağı İş Kanunu'ndan kaynaklanmakta olup işçinin kıdem tazminatına ulaşmasının kolaylaştırılması amacıyla asıl işverenin ve son alt işverenin işçiye karşı tüm tazminat miktarından sorumlu tutulması gerektiği, ancak davacı ile davalı arasındaki rücu ilişkisinin sözleşme hükmüne dayandığı,

davalı alt işverenin sözleşme dönemi dışında işçinin çalıştırıldığı dönemlerle ilgili olarak davacıya karşı sorumlu tutulacağına dair bir sözleşme hükmü bulunmaksızın işçiyi çalıştırmadığı dönemle ilgili olarak asıl işverenin talepte bulunamayacağı, bu dönemlerin işçiyi çalıştıran önceki dönem alt işverenlerinden talep edebileceği, nitekim Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasının da bu yönde olduğu gözetilerek itirazlar yerinde görülmemiş, bilirkişi raporunda yer alan hesaplamada bir hata veya eksiklik bulunmadığı,

toplam ödeme miktarına ve çalıştırma süresine göre belirlenen 3.701,00-TL'nin yerinde olduğu gözetilerek davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne, fazlasına dair istemin reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır