İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/817 K.2025/60

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesi ile.

Müvekkilİ domates, biber ve çeşitli yan ürünleri fabrikasında üreterek satış ve pazarlamasını yaptığını, üretiminin az bir bölümünü yurt içine, büyük kısmını yurt dışına olmak üzere pazarladığını, üretimini yapmış olduğu gıdanın sağlıklı koşullarda saklanması mecburiyeti nedeniyle ihtiyaca binaen 2022 yılı içinde soğuk hava deposu inşa etme kararı aldığını, bu deponun inşası sürerken soğuk hava deposu içinde kullanılacak yani -18° C derecede çalışabilecek forklift ve benzeri araç ihtiyacı doğduğunu, buna bağlı olarak da çeşitli firmalardan teklif istendiğini, teklif mektubunu müvekkiline ilettiğini, davalı şirket yetkili bayii ve servisi...

Makine Ltd. Şti. tarafından teklif mektubunda açıkça beyan ve taahhüt edilmiş olduğundan, ... marka...

2022 model İsveç malı Forklift makinesini "anılan niteliklere haiz olduğu inancıyla" satın almaya karar verdiğini, her ne kadar araç fabrikaya 2022 yılı sonunda teslim edilmiş ise de inşaat devam etmekte olduğundan soğuk hava deposu faaliyete girmediğini, bu nedenle araç denenemediğini, 2023 yılı Temmuz sonu - Ağustos başında soğuk hava deposu devreye girince, davaya konu araç satın alma amacına bağlı olarak soğuk hava deposunda kullanılmaya başlandığını, kullanım başladıktan sonra sorunlar ortaya çıkınca davalı yana e-mail ortamında 10/08/2023 tarihinde ayıp/arıza bildirimi yapılmış ve destek istendiğini,

ancak davalı şirket ve yetkili servisten istenen teknik desteğe verilen yanıtlardan aracın donanımının soğuk havada sürekli çalışmaya uygun olmadığı ilk kez olmak üzere bildirildiğini, oysa müvekkiline hiç bir şekilde bu bilgi satın alımdan önce verilmediğini gibi tam tersi yönde taahhüt bulunduğunu, bu durumda anılan makinenin kullanım amacına uygun olmadığını, motorunun ve donanımının eksik ve dolayısıyla gizli ayıplı olduğu öğrenildiğini, yukarıda açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle;

davanın kabulünü, davalı tarafın da kabul etmiş olduğu ayıp sebebiyle ... marka...model İsveç malı Forklift makinesinin tarafından teslim alınarak müvekkili tarafından ödenmiş olan 34.340,00 Euronun 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine,... marka ... model İsveç malı Forklift makinesinin olması gerektiği şekilde çalışmadığı için sipariş yetiştirmek zorunluluğuna bağlı olarak üçüncü kişiden kiralanan forklift kira bedelinin bir yıllık karşılığı olan 108.000,00-TL nin (Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) faizi ile birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; müvekkilin ikamet adresi Tuzla/İstanbul olup HMK genel yetki kuralları gereğince yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri olduğunu, HMK 6 davalının yerleşim yerindeki mahkemeler yetkili olduğunu, bu sebeple davacı tarafça yetkisiz mahkemede dava açılmış olup , yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Asliye ticaret Mahkemeleri olduğunu, diğer taraftan 11.10.2022 tarihli ... nolu fatura incelendiğinde müvekkili şirket ... tarafından...

Bankası A.Ş. ne teşvikli işlem doğrultusunda fatura tanzim edilmiş olduğunu, fatura gereği de tarafların ikamet adresleri İstanbul olduğunu, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; öncelikle usuli itirazlarımız doğrultusunda davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatteyse, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yüklenmesine karar verilmesini açıklanan nedenlerle Sayın mahkemece huzurdaki davada mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLEDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, satılanın ayıbına dayalı açılmış sözleşmeden dönme, bedel iadesi ve maddi zararın tazmine ilişkindir.

2-Davalı vekili tarafından süresi içerisinde usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmuş, yetkili mahkeme olarak İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi gösterilmiştir.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlığın satış sözleşmesi ilişkisinden kaynaklandığı sabittir.

Yetki hususu 6100 sayılı HMK'nın 5. Ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Genel yetkili mahkeme HMK'nın 6.maddesi uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

HMK'nın 10/1. Maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi, HMK'nın 14/1.maddesi uyarınca bir tüzel kişinin şubelerinden birinin işleminden doğan davalarda şubenin bulunduğu yer mahkemesi de ayrıca yetkili mahkemelerdendir.

4-Somut uyuşmazlıkta davacı tarafça uyuşmazlık konusu satış sözleşmesinin davacının İzmir Şubesi'ne ait bir işlem olduğu, tüm yazışma ve e-posta iletişiminin İzmir Şubesi yetkilileriyle gerçekleştirildiği ileri sürülmüştür.

Dosya kapsamının incelenmesinde, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 14/09/2022 tarihli sayısında yayımlanan şube kuruluş ilanına göre davalı şirketin İzmir Şubesi'nin No:... Ankara Asfaltına ...Km Kemalpaşa/İzmir" adresinde faaliyet göstermek üzere kuruluş ilanının yapıldığı görülmüştür.

Tüzel kişiliğe karşı açılan davalarda genel yetki kuralı geçerli olup, tüzel kişiliğin şubesi tarafından gerçekleştirilen bir işlemden doğan davada ise şubenin bulunduğu yer mahkemesi ayrıca yetkili mahkemeler arasında sayılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta dava konusu aracın satışı davalı şirket merkezince düzenlenen 11/10/2022 tarihli satış faturasıyla gerçekleştirildiği, şirket merkezinin fatura ve ticaret sicilinde Tuzla/İstanbul olarak yer aldığı, araç finansal kiralama yoluyla temin edildiğinden dava dışı banka adına düzenlenen faturada satışın İzmir Şubesi tarafından gerçekleştirildiğine dair bir kayıt yer almadığı, dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerde de satış işleminin İzmir Şubesi'nce gerçekleştirildiğini gösterir bir delil bulunmadığı görülmüştür.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında süren e-posta görüşmelerinde sunulan e-posta kayıtlarına göre davalı şirketin "... Asfaltı No:... Kemalpaşa/İzmir" adresinde faaliyet gösteren şube yetkilileriyle iletişim kurulduğu görülmüş ise de, satış sözleşmesinin fatura tarihi 11/10/2022'de kurulduğu, İzmir Şubesi'yle gerçekleştirildiği görülen e-posta yazışmalarının ise ürünün satışına ilişkin değil, ayıbın ortaya çıktığı dönemde ayıbın giderilmesine yönelik yazışmalar olduğu, satış sözleşmesi ilişkinin davacı ile davalı tüzel kişiliğin İzmir Şubesi arasında kurulduğuna dair bir yazışma veya kayıt yer almadığı görülmüştür.

Her ne kadar dosyada sunulu 06/07/2022 tarihli fiyat teklif formunda imza ve kaşesi bulunan dava dışı ... Makina Forklift Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.'nin kaşe üzerinde yer alan faaliyet adresi Pınarbaşı/Bornova olarak görülmüş ise de, görülmekte olan davada ... Makina'nın taraf sıfatının bulunmadığı, davalı şirketin satış tarihindeki bayisi olduğu anlaşılan ...

Makine'nin davalı satıcı yönünden açılacak davalarda yetkili mahkemenin belirlenmesi açısından bir etkisinin bulunmayacağı, bayiyle birlikte satıcıya karşı açılacak davalarda HMK'nın 7/1.maddesi uyarınca bayinin bulunduğu yer mahkemesinde birlikte dava açılabilecek ise de tek başına satıcıya karşı açılabilecek davalarda bayinin yerleşim yerinin satıcı açısından bağlayıcı olmayacağı değerlendirildiğinden bu hususun yetki durumuna etkisinin bulunmadığı kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle dava konusu satış sözleşmesinin şube işlemi niteliğinde olmadığı ve faturanın ve araç sevkinin doğrudan şirket merkezinden sağlandığı anlaşıldığından HMK'nın 14/1.maddesi kapsamında şube işlemi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gözetilerek bu yönden mahkememizin yetkisinin bulunmadığı kabul edilmiştir.

5-Sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkili mahkemelerden olup, satış sözleşmesinde alıcının edimi satış bedelinin satıcıya ödemesi, satıcının edimi ise satıma konu malın alıcıya teslim edilmesidir. Dolayısıyla sözleşme konusu malım teslim edildiği yer mahkemesi de yetkili mahkemeler arasında sayılması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta fatura üzerinde ürünün daha sonra sevk edileceği belirtilmiş olup dava dilekçesi ekinde yer alan 05/10/2022 tarihli proforma faturada "Teslimat yeri: Alıcı'nın yurt içi tesislerinde teslim edilecektir." kaydının bulunduğu, proforma faturanın davacı şirket, davalı şirket ve finansal kiralama sözleşmesinin tarafı banka tarafından imzalanmış olduğu görülmekle, dosya kapsamında aksine bir delil bulunmadığı da gözetilerek satış sözleşmesinin satıcıya yönelik ediminin, yani malın teslim yerinin davacı şirketin tesisleri olduğu, davacı şirketin ise Akhisar/Manisa adresinde faaliyet gösterdiği, dolayısıyla HMK'nın 10/1.maddesi çerçevesinde de İzmir Mahkemeleri'nin yetkili mahkemeler arasında olmadığı değerlendirilmiştir.

6-Gerek Ticaret Sicili Kayıtları gerekse davalı şirketin dosya kapsamındaki faaliyet adresinin Tuzla/İstanbul'da yer aldığı, davacı tarafça davanın Akhisar(Ticari davalar yönünden Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi) veya İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğu, davacının seçim hakkını yetkisiz mahkemede kullanması nedeniyle yetkili mahkemeyi belirleme hakkının davalıya geçtiği ve davalının yetki itirazıyla birlikte İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkisini tercih ettiğini belirtmekle mahkememizin yetkisizliğine ve İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğuna dair karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır