İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/208 K.2025/1028

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, mahkememizin ...Esas sayılı dava dosyasından tefrik edilen 31/12/2024 tarihli karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin 30/03/2020 tarihinde İzmir depreminde zarar görüp sonradan yıkılmış olan İzmir ili, Bayraklı ilçesi,...

Mahallesi,... nolu parselde kayıtlı bulunan binanın malikleri tarafından, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin halk konut modelince kurulmuş bir kooperatif olduğunu, faaliyet adresinin bu model kapsamında kurulmuş tüm kooperatiflerle aynı adres olan Halk konut ofisinin adresi ile aynı olduğunu, kooperatifin tüm iş ve işlemlerinin halk konut ofisi tarafından koordine edildiğini, bu kapsamda halk konut ofisi tarafından kentsel dönüşüm konusunda uzman mimar olduğu gerekçesi ile söz konusu binanın yeniden yapımı için proje konusunda davalı şirketin önerildiğini,

halk konut yetkililerinin katıldığı toplantılarda davalı şirket yetkilileri ile görüşüldüğünü, müvekkili kooperatifin 20/04/2024 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı gündeminin 6. maddesi ile halk konut tarafından davalı tarafa çizdirilen ve davalı tarafça mevzuata, imar planı ve notlarına uygun olduğu taahhüt edilen 3 ayrı projenin görüşülüp nihai olarak projeden birisi karar eki olarak tutanağa eklenmek suretiyle kabul edildiğini,

bu şekilde oylanan proje ile ilgili olarak davalı ile arsa mülkiyetinin müvekkili kooperatife geçmesinden sonra imzalanmak üzere halk konutun hazırladığı hizmet alım sözleşmesinin yapılması konusunda mutabık kalındığını, 26/04/2026 tarihli sözleşme imzaya açılmış ise de imza aşamasının tamamlanmadığı, sözleşme tamamlanmamış olmasına rağmen davacının ısrarlı talebi üzerine,

sözleşme tamamlandıktan sonra ödenecek meblağdan mahsup edilmek üzere davalının sözleşmeyi imzaladığı 26/04/2024 tarihinde sözleşmeye istinaden sözleşme öncesi avans olarak davalıya ödendiğini, projelinin ruhsatlandırılması için kooperatifin öncelikle üyelerine ait arsanın maliki olması gerektiğini ancak taşınmazın mülkiyetinin müvekkili kooperatifin elinde olmayan nedenlerle halen müvekkili adına tescil edilmediğini, müvekkilinin maliki olmadığı bir arsaya ruhsat alamayacağını bildiği halde proje çizdirmesi ve borçlanmasının düşünülemeyeceğini, müvekkili kooperatifin genel kurulunca onaylanan projenin mevzuata,

imar planı ve notlarına aykırı olduğunu, işbu durumun davalıya bildirildiğini, davalının ise Mart 2024 tarihi itibari ile olan güncel durumu bilmediğini ve bilmek zorunda olmadığını ifade ettiğini, davalının işbu davranışı nedeniyle müvekkili kooperatifin keşide ettiği 30/05/2024 tarihli ihtarname ile davalı ile sözleşme yapmayacağını, sözleşmenin varlığının kabul edilmesi halinde ise sözleşmeyi fesih ettiğini, üç iş günü içinde kooperatife ait tüm kayıtlar ile ödenen 1.000.000,00 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte iadesinin talep edildiğini, davalının ise 27/06/2024 tarihinde Karşıyaka...

Noterliği'nden keşide ettiği ihtarname ile müvekkilinden 21.285.540,80 TL alacaklı olduğunu ve ödenmiş olan 1.000.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan miktarın ödenmesini müvekkili kooperatiften talep ettiğini, bilahare İzmir...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasında 10.000,00 TL bedel gösterilerek kısmi dava açıldığını, davacının imzaladığı 26/04/2024 tarihli sözleşmenin icap/teklif niteliğinde olduğunu, sözleşme olarak kabul edilse dahi müvekkili kooperatifin bu teklifinin arsa mülkiyetinin kooperatife geçmesinden sonra imzalanmak üzere aldığını, arsa mülkiyetinin müvekkiline geçmediğini, arsa sahiplerinin başka bir yüklenici ile anlaştıklarından arsa mülkiyetinin müvekkiline geçmesinin imkansız olduğunu,

davalı tarafça hazırlanıp kooperatifin genel kurulunca kabul edilen projenin onaylandığı tarihte mevzuata imar durumu ile plan notlarına aykırı olduğunu, davalının kentsel dönüşüm uzmanı olmadığını, müvekkili kooperatifin yetkililerini yanılttığını beyan ile müvekkilinin davalı tarafça talep edilen 21.285.540,80 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı kooperatifin arasında akdedilen sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu, müvekkili şirketin mimarlık mesleği gereği bir eser meydana getirdiğini, davacının kabul ettiği mimari projedeki eksik ve noksanların tamamladığını ve kanunun kendisine yüklediğini özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, müvekkili tarafından meydana getirilen eser sözleşmesinin her safhasında, özellikle belediyelerin imar ve fen müdürlükleri ile mimarlar odası tarafından onaylanma safhasında gerekli değişiklikleri yapma hakkına sahip olduğunu,

davacı kooperatifin müvekkilinin üstlendiği edimi yerine getirdiğini, hazırlanan projelerin genel kurulun onayına sunularak kabul edilmiş olduğunu beyan etmekle ikrar ettiğini, işbu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını beyan ile davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; 26.04.2024 tarihli sözleşme, 20.04.2024 tarihli genel kurul tutanağı, belediyenin yazısı, tapu kaydı, 30.05.2024 tarihli ihtarname, 27.06.2024 tarihli ihtarname, banka dekontu, davacının web sitesi ve iş bitirme belgeleri, ödenen 1.000.000,00 TL'ye ait kesilen fatura, sözleşme konusu parselde uygulanan proje müellifi, tanık, bilirkişi incelemesi ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.

Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasının tetkikinde; davacı ... Mimarlık İnşaat Malzemeleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin 28/11/2024 tarihli dava dilekçesi ile davalı ... 16 Konut Yapı Kooperatifi aleyhine İzmir İli, Bayraklı İlçesi, ...

Mahallesi, ... parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin mimari, statik, elektrik, mekanik mühendislik uygulama projelerinin hazırlanması sözleşmesinden doğan alacağa ilişkin kısmi alacak davası açtığı, davalı kooperatif vekilinin 31/12/2024 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesi ile davacı karşı davalının dava dilekçesinde talep ve iddia ettiği sözleşme ile ihtarname ile talep edilen 21.285.540,80 TL alacaktan dolayı davacı karşı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebini içerir karşı dava açtığı,

mahkememizin 06/03/2025 tarihli tefrik kararı ile karşı davanın asıl dava dosyasından tefriki ile dava değeri itibariyle mahkeme heyetine tevdine karar verilip tefrik edilen dava dosyasının mahkememizin ...Esasına kaydedildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; eser sözleşmesinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,

Tüm dosya kapsamı ve mahkememizin... Esas sayılı dava dosyası içeriği ile taraf beyanlarına göre, gerek derdest olan mahkememizin...

Esas sayılı işbu dava dosyası ile gerekse derdest olan mahkememizin işbu dosyasının tefrik edilen...Esas sayılı dava dosyasında, taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ile davalı arasında davacı kooperatifin üyeleri adına kayıtlı olan taşınmaz üzerine kentsel dönüşüm kapsamında yapılacak binanın imar durumu ve plan notlarına göre mimari, statik, mekanik ve elektrik uygulama projelerinin hazırlanmasına dair sözleşme yapılıp yapılmadığı, sözleşmenin icap ve kabul ile tamamlanıp tamamlanmadığı, sözleşmede kararlaştırılan edimlerin davalı tarafça yerine getirilip getirilmediği,

yerine getirilmiş ise yapılan projelerin mevzuata, imar planı ve notlarına uygun olup olmadığı, bu kapsamda ifanın ayıplı olup olmadığı, davacı kooperatifin işbu sebeple davalı tarafça ihtarname ve İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı kısmi alacak davasında talep edilen 21.285.540,80 TL borcu olup olmadığı, var ise ne miktarda borçlu olduğu noktasında toplandığı, tefrikle mahkememizin...

Esasına kaydedilen karşı davanın açılmasından önce davacı aleyhine açılmış alacak davasının mevcut olduğu, bu dosyada davacının alacak iddiası dolayısıyla işbu davaya konu miktarda davacının borçlu olmadığı hususlarının ve davacının iddiasının bu dosyada araştırıldığı, ayrıca davacının menfi tespit davası açmasına gerek olmadığı, dolayısıyla açılan davada davacının hukuki yararı bulunmadığı, HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davada hukuki yarar bulunması dava şartı olarak düzenlenmiş olup, mahkememizce yapılan değerlendirmede, karşı dava olarak açılan işbu menfi tespit davasında hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar davacı vekili tarafından alacak davasının davacısı tarafından davanın takipsiz bırakılması, geri alınması halinde dosyanın işlemden kaldırılacağı, bu sebeple menfi tespit davasının açılmasında hukuki yarar bulunduğuna dair itirazda bulunmuş ise de, HMK hükümleri gereği davanın geri alınması ancak davalının açık muvafakati ile mümkün olduğundan ve yine alacak davacısının davacısı tarafından davanın takipsiz bırakılması halinde, davanın davalısı tarafından davacı tarafın yokluğunda davayı takip etmesi mümkün olduğundan, davacı vekilinin işbu sebeple menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğuna dair itirazı mahkememizce kabul görülmemiştir.

Yukarıda arz edilen gerekçelere binaen alacak davasına karşı aynı konuya ilişkin karşı dava olarak açılan işbu menfi tespit davasında dava şartı olan hukuki yarar dava şartı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · eimza · Üye ... · eimza · Üye ... · eimza · Katip ... · eimza