İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/320 K.2025/974

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ...‟ nın idarelerinde çalışırken 28.09.2024 tarihinde emekli olduğunu, işçinin...Özel Güvenlik …Ltd.Şti. ve İzdoğa A.Ş. yüklenici firmalar bünyesinde çalıştığı, emeklilik nedeniyle işten ayrılması sonrasında kıdem tazminatının müvekkili tarafından ödendiğini, ödenen kıdem tazminatından 271.483,64 TL sorumluluğu olan... A.Ş. nden rücu edildiğini, davalı ... Özel Güv. …Ltd.Şti. nin sorumlu olduğu tutar için iş bu davanın açıldığını, İdare tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalının sorumlu olduğu, 65.091,90TL nin ödeme tarihinden (22.11.2024) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğ edilmiş, ancak davaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER

ödeme belgeleri, ihale dosyası değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 31/08/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Hukuki yön ve delillerin değerlendirilmesi İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmak üzere;

Usul hükümleri ile ilişkili karar verme ve hukuki değerlendirme yetkisinin Sayın Mahkemenize ait olacağı, raporumda yer verilen yasa ve sözleşme maddelerinin hukuki yorum niteliğinde olmadığı, somut olayın meydana gelmesine etken unsurlarının tespiti amacı ile yardımcı kriter olarak kullanıldığı, hukuki değerlendirme ve nitelendirme ile tarafların iddia ve cevapları ile sunulan delillerin Hukuki Kabul ve takdirinin Sayın Mahkemenize ait olacağı, mevcut dosya ve delil tespitlerine göre yapılan analiz, tespit ve hesaplamaların detaylı olarak sunulduğu üzere, davacı asıl işverenin talep ve dava ettiği, ödenen tazminat alacaklarından dava dışı işçiyi çalıştıran alt işverenlerin sorumluluk hesabı yukarıda tabloda ayrıntılı olarak hesaplanmıştır.

Dava ve uyuşmazlık konusu davalarda temyizen inceleme görevi Yargıtay 6. Hukuk Dairesine (Yargıtay 15.H.D.) verildiğinden bu dairenin kararlarında yer alan ilkeler doğrultusunda;

Alt işverenlerin sorumlu olabileceği tutarlar yukarıdaki tablolarda hesaplanmış ve sayın mahkemenin takdirine sunulmuştur.

Raporda yer verilen analiz ve hesaplamalar, Yargıtay 23.H.D., Yargıtay 6.H.D.(Yargıtay 15.H.D.) ile İzmir BAM 13. Ve 21.H.D. sinin ilke kararları ve güncel içtihatlarına göre yapılmış olmakla birlikte;

Davacı kurumun icra takibi sonrasında ödediği ve talepte bulunduğu 65.091,90₺ kıdem tazminatı ödemesinden davalı alt işverenin sorumlu olabileceği tutar ile bu tutara uygulanabilecek faiz takdirinin Sayın Mahkemenize ait olacağı görüş ve kanaatiyle ..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, davacı idare tarafından davalı alt işveren nezdinde işçi olarak çalıştırılan dava dışı ...'ya ödenen271.483,64-TL kıdem tazminatının davalının çalıştırdığı döneme isabet eden 65.091,90-TL tutarındaki kısmının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2-Davalı şirkete dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ise de davaya cevap verilmediği görülmüştür.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının asıl işveren olarak işçilik alacak ve tazminatların davalı alt işverenden tahsilini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

5-Dosya kapsamının incelenmesinde davacı asıl işveren ile davalı alt işveren arasında Özel Güvenlik Hizmet Alımı'na dair sözleşme düzenlendiği, sözleşmenin 7.maddesinde "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü Ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ile her türlü genel giderler sözleşme bedeline dahildir.",

22.1. Maddesinde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı ,personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirtilmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür,"

Teknik Şartnamelerin Yüklenicinin Sorumlulukları başlıklı 8. maddesinde; “Yüklenici 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 506 sayılı Sosyal Sigortala Yasası ve 5510 sayılı sosyal Güvenlik Kurumu Yasası ile diğer ilgili yasa ve mevzuatlar uyarınca istihdam edilen güvenlik personellerinin işvereni olarak kabul edilecek ve tüm mevzuattan doğabilecek bütün borç ve yükümlülükler ilgili kanunlar ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş yükümlülükler yerine getirilecektir.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından, her ne kadar davalı son alt işveren olarak işçiye karşı kıdem tazminatının tamamından sorumlu tutulmakta ise de iç ilişkide asıl işverene karşı olan sorumluluğu işçiyi kendi çalıştırdığı dönemle sınırlı tutulmalıdır.(Bkz.

"Dairemiz ilamıyla, davanın rücuen tazminat istemine ilişkin olup, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğundan davalıların ödenen bedelin yarısından sorumlu tutulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Bu durumda mahkemece, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere ödenen bedelin tamamından sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken, bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen taraflar arasındaki sözleşmelerde iş akdinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davalı alt yüklenicinin sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunmadığı gerekçesiyle davalıların ödenen bedelin yarısından sorumlu tutulmasına karar verilmesi doğru olmamıştır." Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 04/04/2024 tarih 2023/729 Esas 2024/805 Karar sayılı ilamı)

6-Mahkememizce davalı yüklenicinin dava dışı işçiyi istihdam ettiği dönemlere isabet eden kıdem tazminatı alacak miktarlarının hesaplanması hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, dosyaya sunulan 31/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dışı işçi...nın davacı idare nezdinde 2937 gün çalışması bulunduğu, çalışma süresine göre 336.575,53-TL kıdem tazminatı ödemesi yapılması gerektiği, davalı şirket nezdinde geçen gün sayısının ise 568 olduğu ve bu süreye isabet eden kıdem tazminatı miktarının 65.091,90-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

7-Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı bir itiraz ileri sürülmemiştir. Mahkememizce raporun incelenmesinde resen gözetilmesi gereken bir hata veya eksik inceleme bulunmadığı anlaşıldığından davalının sorumluluğunda olan kıdem tazminatı miktarının 65.091,90-TL olduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı tarafça talep edilen alacak miktarına ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de, benzer bir uyuşmazlıkla ilgili olarak gerçekleştirilen temyiz incelemesi sonucu verilen Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 30/10/2023 tarih...

Karar sayılı ilamında "Taraflar arasındaki ilişkinin 6132 sayılı TTK kapsamında kalan ticari iş niteliğinde olması nedeni ile avans faizine hükmedilmesinde hukuka aykırı bir yan bulunmamakla birlikte, dosya kapsamında davacı tarafınca ödenen bedeller bakımından davalılara yönelik TBK 117 kapsamında temerrüde düşürücü bir işlem bulunmamasına karşın dava tarihi yerine ödeme tarihi olan 09/02/2017 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." şeklinde yapılan değerlendirme doğrultusunda yapılan incelemede,

davalının dava öncesinde arabuluculuk süreci öncesinde temerrüde düşürüldüğüne dair bir delilin sunulmadığı, taraflar arasında düzenlenen arabuluculuk görüşmeleri sonucu düzenlenen 03/03/2025 tarihli anlaşamama son tutanağıyla birlikte davalının temerrüde düştüğü gözetilerek hükmedilen alacağa 03/03/2025 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır