İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/662 K.2025/716

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde;"... İzmir İli, ... İlçesi, ... Caddesi ile... Sokak kesişimindeki kavşakta 09.04.2025 tarihi saat: 07:40'da tarafıma ait... plakalı ... Fun Special marka araç ile... plakal... marka araç arasında maddi hasarlı kaza meydana gelmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin online.sbm.org.tr adresinden bildirile...

SBM Kaza İhbar Numaralı 17.04.2025 son işlem tarihli SMS mesajı ile maddi hasarlı kazadaki kusur oranlarının her iki araç için %50 ve %50 olarak değerlendirildiği bildirilmiştir. Kaza tespit tutanağında da tarafımca belirtildiği üzere söz konusu kavşaktaki kaza öncesinde, tarafıma ait ...plakalı araç kavşakta... Caddesi üzerinde trafik ışıklarında yeşil ışığı beklemekte olup, kazaya karışan... plakalı diğer araç ... Sokak üzerindedir.

Aracım istikametindeki yeşil ışığın yanması üzerine ilerlerken, 80. Sokak üzerindeki... plakalı araç hareket halinde olup kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen durmayarak kavşağa girmiş ve kaza tespit tutanağı krokisindeki gibi aracımın sol yanından çarpmıştır. Kazada... plakalı araç kırmızı ışıkta durmayarak yeşil ışıkta geçen aracıma çarpmıştır.

Kaza esnasında aracım (kaza tespit tutanağında A olarak gösterilen) ana yolda ve ana yol cadde istikametinde olup, çarpan diğer araç (kaza tespit tutanağında B olarak gösterilen) ise tali yol sokak istikametinden gelmektedir. Kaza tespit tutanağı krokisinde bu durum açıkça görülebilmektedir.

Belirtilen açıklamalar ve kaza tespit tutanağı göz önüne alındığında kusur oranının SBM tarafından yanlış değerlendirildiği, kusurun tamamının yani % 100 ünün kaza tespit tutanağında B olarak gösterilen ... plakalı araçta olduğu somut ve kesindir. Kaza tespit tutanağında B olarak gösterilen... plakalı araç sürücüsü ...un kaza tespit tutanağındaki yazılı ifadesi kroki ile çelişmekte olup, kendisine de aynı zamanda yeşil ışık yandığını belirtmiştir.

Kavşakta her iki istikamet için yeşil ışık yanması hayatın olağan akışına aykırıdır. Kaza tarihi ve saatindeki kamera kayıtlarının incelenmesi durumunda yukarıdaki açıklamaların doğruluğu anlaşılabilecektir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin17.04.2025 son işlem tarihli SMS mesajı ile maddi hasarlı kazadaki kusur oranlarının (EK-2) her iki araç için %50 ve %50 olarak değerlendirildiğinin tarafıma bildirilmesi üzerine, tarafımca...Sigorta vasıtası ile itiraz edilmiş olup, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin (SBM) yeniden incelemesi ve değerlendirmesi üzerine ...

SBM Kaza İhbar Numaralı 20.05.2025 son işlem tarihli bildirim ile kaza kusur oranları değiştirilmemiş ve her iki araç için %50 ve %50 olarak değerlendirildiği bildirilmiştir. Maddi hasarlı kaza sonucu yetkili servisce oluşturulan 18.06.2025 tarihli faturada toplamda 63.285,19 TL değerinde parça değişimi, onarım ve işçilik yapıldığı görülmüştür. Faturadaki değişen parçalar ve işlemler göz önüne alındığında araçtaki değer kaybının ciddi seviyede olduğu anlaşılmaktadır.

Gerek tramer kaydı, gerek sigorta hasarsızlık indirimi kaybı ve gerekse değer kaybı nedeni ile ciddi zarara uğramış bulunmaktayım. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin Maddi Hasarlı Kaza Senaryoları kitapçığı "Trafik İşaretleri Bulunan Kavşaklardaki Maddi Hasarlı Trafik Kazaları" başlığı altındaki Durum-2 Senaryosunda kırmızı ışıkta geçiş yapan aracın kusur oranının %100 olduğu belirtilmiştir.

Ana caddedeki kavşaktaki yeşil ışığın yanmasını bekledikten sonra trafik kurallarına uygun bir şekilde aracımla ilerlerken, kavşaktaki tali yoldan kırmızı ışıkta geçip trafik kurallarına uymayarak aracıma yandan çarpan araç sürücüsü ile aynı oranda kusurlu sayılmam, kusur oranı dağıtımı ve uğramış olduğum zarar açısından haksız bir duruma yol açmış olup, suçlu ile suçsuzun veya kusurlu ile kusurlu olmayanın eşit değerlendirilmesi durumuna yol açmıştır.

Söz konusu kusur oranının düzeltilmesi için itiraz ettiğimde, SBM tarafından yapılan inceleme araştırma sonucunda aynı hatalı kusur oranının verilmesi, hatalı işlemin düzeltilmesi imkanını da ortadan kaldırmıştır.

Yukarıda belirtmiş olduğum açıklamalar, kaza esansında gelişen vakıalar ve Mahkemenizce edinilecek kamera kayıtları doğrultusunda, SBM raporunun iptal edilmesi, kusur oranlarının tespiti için yeniden rapor düzenlenmesi, aracımdaki değer kaybının giderilmesi ve sigorta hasarsızlık indirimimin bu kazadan dolayı etkilenmemesi için gereğinin yapılmasını talep etmekteyim.

açıklamalar ve res'en gözetilecek sebeplerle, SBM raporunun iptal edilmesi, kusur oranlarının tespiti için yeniden rapor düzenlenmesi, aracımdaki değer kaybının giderilmesi ve sigorta hasarsızlık indirimimin bu kazadan dolayı etkilenmemesi hususlarını saygılarımla talep ederim. " şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Eldeki dava; meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davalı tarafından gerçekleştirilen kusur dağılımına ilişkin kararın hatalı olduğunun ve davacının meydana gelen trafik kazasında kusursuz olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.

Görülmekte olan davada davacı, trafik kazası sonucunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tramer kayıtlarında yazılı kusur oranlarının hatalı olduğunu belirterek kusuru belirleyen komisyon kararının iptali ile kusursuzluğunun tespitini talep etmektedir.

Öncelikle belirtilmelidir ki; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Komisyonu'nca belirlenen kusur tespitine ilişkin işlemin iptali için meydana gelen trafik kazasında kaza taraflarının kusurlarının tespitinin zorunlu olduğu göz önüne alındığında, davacı tarafça açılan davanın bir tespit davası olduğu sonucuna varılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 106. maddesine göre, “Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.

Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz.” Bu yasal düzenleme gereğince, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında tespit davası açılması için hukuken korunmaya değer bir menfaat bulunmalıdır. Başka bir söyleyişle eda davası açılması mümkün olan hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir.

Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir.

Yargıtay (Kapatılan)... Hukuk Dairesinin 27/11/2018 tarih, ...Karar sayılı ilamıyla "Davacının tespitini istediği kusursuz olduğu yönündeki iddiasını açılacak bir davada ileri sürmesi mümkün olduğu gibi eda davasında incelenebilecek hususların tespit davasına konu edilemeyeceği, davacının kusursuz olduğunun tespiti ve sigorta bilgi gözetim merkezindeki kayıtlarının düzeltilmesi talebinde hukuki yararının bulunmadığı " yönünde karar verilmiştir (Bkz. aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 20/05/2016 tarih, 2016/6056 Esas ve 2018/7501 Karar sayılı kararı)

Somut uyuşmazlıkta davacının görülmekte olan dava sonucu elde edeceği tespit hükmünün zarar sorumluları olan karşı taraf...plakalı araç sürücüsü, maliki ve sigortacısı şirket yönünden bir hüküm ifade etmeyeceği gibi anılan zarar sorumlularına karşı açacağı zararın tazmini talepli eda davası sırasında kusursuz olduğu iddiasıyla zararının %100 kusur oranına göre tazminini talep edebileceği, davalıya karşı görülmekte olan davada kusursuzluğun tespit edilmesi isteminin ileri sürülmesinde hukuki yararı bulunmadığı, nitekim yerleşik yargısal uygulamanın da bu yönde olduğu gözetilerek davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Hakim... · ¸e-imza