İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/796 K.2025/1172

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; " Dilekçe ekinde görüntüsü ibraz edilen ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan çekin, müvekkil şirketin elinde iken kaybolduğu tespit edilmiş olup, söz konusu çek yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamamıştır. Çekin nerede olduğu da bilinmemektedir. Müvekkil şirket, çekin lehtarı ve yetkili hamilidir. Çekin kaybolduğu hususu keşideciye de bildirilmiştir.

Bu nedenle söz konusu çekin Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s maddesi uyarınca zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etme zarureti hasıl olmuştur. Türk Ticaret Kanunu uyarınca zayi olan kıymetli evrakın iptali hususu açıkça düzenlenmiş olup; çek, nama yazılı veya hamiline yazılı bir kıymetli evrak niteliğinde olduğundan, ziya halinde ilgililer mahkemeye başvurarak iptal kararı alabilirler.

Bu düzenleme gereği, müvekkil şirketin kaybolan çeki üzerindeki haklarını koruyabilmesi ve hukuki güvenliğin sağlanabilmesi için işbu iptal davasını açmak zorunluluğu doğmuştur.

Kötü niyetli üçüncü kişilerin, çekin kaybolması durumundan haksız şekilde yararlanmalarına mahal verilmemesi; müvekkil şirketin zarara uğramasına ve mağduriyetine yol açılmaması amacıyla ve hem müvekkil şirketin mali menfaatlerinin korunması hem de keşideci ile muhatap bankanın ileride telafisi güç zararlarla karşı karşıya kalmaması bakımından çekin ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ediyoruz.

Öncelikle çeklerin bankaya ibraz edilmesi halinde bankanın ödemeden menedilmesine yönelik İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesine,

2- DAVANIN KABULÜ ile, ... Bankası Anonim Şirketi ... şubesine ait, keşide yeri İstanbul olan, 30.09.2025 keşide tarihli, 237.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Şirketi olan, ... seri numaralı çekin İPTALİNE karar verilmesini vekaleten talep ederim" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

1-.Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız Çek İptali Davasıdır. 2- Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

"MADDE 757-

(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

MADDE 758-

(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.

MADDE 759-

(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."

MADDE 760-

(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

MADDE 762-

(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"

3- Somut olayda; davacı tarafça dava konusu 1 adet çekin davacı elindeyken zayi olduğu ileri sürülerek iptal kararı verilmesi talep edilmiştir.

4- Kıymetli evrak iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Çek iptali için söz konusu çekin davacı yed'indeyken elden çıktığına dair inandırıcı şekilde gösteren delillerin ibrazı yeterlidir.

Dosyada iptali talep edilen çekin içeriğine ilişkin detaylı bilgiler davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan 3 adet ilan üzerine dava konusu çeki elinde bulundurduğunu beyan eden bir kimse bulunmadığı, çekin mahkememize ibraz edilmemiş olduğu, bu haliyle davacının çekin elindeyken zayi olduğu hususunda yeterli ispat koşullarını yerine getirdiği değerlendirilmiştir.

5- Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 1 adet çekin davacının elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğu, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 08/09/2025 - 06/09/2025 - 24/09/2025 tarihli nüshalarında yapılan ilanlar sonrasında da çekin mahkememize ibraz edilmemiş olduğu, bu haliyle çekin ibraz tarihinin ve ilk ilan tarihinin üzerinden 3 aylık bekleme sürelerinin geçmesine rağmen ibraz edilmediği anlaşılmakla, iptal şartlarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen çekin davacı elindeyken zayi olduğu anlaşıldığından zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı