İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/907 K.2025/1114

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari defter ve belgeleri yaşanan İzmir depreminden kaynaklı bir kaç kez acil şekilde taşınmak zorunda kaldığını, en son 20/09/2025 tarihinde şirketin muhasebecisinin ofisinden şirket merkezine taşındığını, bu taşınma esnasında ortaklar pay defterinin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, şirkete ait ortaklar pay defterinin zayi olduğunu, diğer bütün ticari defter ve belgelerin mevcut olduğunu, sadece ortaklar pay defterinin zayi olduğunu, müvekkili şirketin hakkında herhangi bir vergi incelemesi olmadığını, zayi olan defter ortaklar pay defteri olduğunu,

mali yönden bir yükümlülüğünün bulunmadığını, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu belirterek müvekkili şirkete ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep,TTK'nun 82/7 maddesi gereği zayi belge verilmesi istemine ilişkindir. Dava hak düşürücü süre içerisinde açıldığından iş esasına geçilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında belirtildiği üzere "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olaylar da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Somut olayda talepte bulunanın istem konusu davacı şirketin ortaklar pay defterinin ziyaa uğraması neden olarak ileri sürdüğü maddi vakıa olan taşıma işlemleri sırasında kaybolma fiili TTK'nun 82/7 maddesi anlamında talep eden tacire kusur izafe edilmeyecek onun iradesi dışında gerçekleşen bir olay olarak kabulü mümkün değildir.

Türk Ticaret Kanununa göre zayi belgesi verilmesi için gerekli olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlı gibi sebeplerden hiçbirisinin gerçekleşmediği anlaşılmış olmakla talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

(Yargıtay 11. HD'nin emsal nitelikteki 19/06/2014 tarih ve 2016/817 Esas 2017/3842 ve Karar, 07/01/2013 tarih ve 2011/15162 Esas -2013/105 Karar,13.11.2018 tarih 2017/1467 Esas -2018/7030 karar, 16/05/2018 tarih 2016/11963 Esas-2018/3364 karar )

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı