İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1269 K.2018/1326

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit - istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; davacının yapımını üstlendiği ... sayılı taşınmaz üzerindeki, Uşak İl Sağlık Müdürlüğü Hizmet Binası Laboratuvar ve Görüntüleme merkezi binası yıkımı ve il sağlık müdürlüğü hizmet binası inşaatının cephe imalatının ypaımı konusunda davalı ile 16.06.2016 tarihinde sözleşmenin imzalandığını, davalının sözleşme gereği edimini süresinde yerine getirmediğini, bunun üzerine davalıya İzmir...

Noterliğinin 04.08.2016 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek işin programın gerisinde bulunduğunu, gecikmiş işlerin tamamlanması ve sözleşme gereği imalatın süresinde tamamlanabilmesi için yeter sayıda işçinin ve gerekli malzemenin 7 iş günü içerisinde inşaat sahası içerisine getirilerek imalatın hızlandırılması konusunda ihtarname gönderildiğini, buna rağmen ihtarname gereğinin yerine getirilmediğini, ayrıca davacı şirket yetkililerinin karşı yan çalışanları ile görüştüğünde şirketin zor durumda olduğunu, çeklerin karşılıksız kaldığını, işi tamamlamalarının mümkün olmadığının beyan edildiğini,

ihtarnameye olumlu yanıt alınamaması nedeniyle Uşak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin...D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırdığını ve işin yapılan kısmının bilirkişi tarafından belirlenerek işin süresinde tamamlanamayacağının belirlendiğini, bunun üzerine İzmir ...

Noterliğinin 10.10.2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme haklı nedenle feshedildiğini, davalıya sözleşme ile 12 adet toplam 1.200.000,00 TL tutarında vadeli çek teslim edildiğini, bu çeklerin vadesi gelen 400.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, davalıya 71.627,42 TL nakit ödeme yapıldığını, neticede nakit ve çeklerle birlikte 1.271.627,74 TL ödeme yapıldığını, bunun 471.627,74 TL'lik kısmının ödendiğini, yapılan ödemenin davalının yaptığı işin üzerinde olduğunu, davalının edimini yerine getirmemiş olması sebebiyle ...

İzmir Şubesinden ödenmek üzere davacı tarafından keşide edilen 30.10.2016 tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.10.2016 tarihli... numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.11.2016 tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.11.2016 tarihli ...numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.10.2016 tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.12.2016 tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.01.2017 tarihli ...numaralı 100.000,00 TL bedelli, 30.01.2017 tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davalının davacıya borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin istirdadına taleple dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş ve davaya cevap vermemiştir. Ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama duruşmaları tebliğ edildiği halde davalı taraf duruşmaya katılmamıştır. Davacı tarafça bildirilen deliller, toplanmış sözleşme Uşak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası incelenmiş bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.

Taraflar arasında akdedilen 16.06.2016 tarihli anahtar teslimi götürü bedel esaslı taşeron sözleşmesinin incelenmesinden işin konusunun Uşak İl Sağlık Müdürlüğünün hizmet binası, laboratuvar ve görüntüleme merkezi binası yıkımı ve il sağlık müdürlüğü hizmet binası inşaatı işi olduğu, sözleşme içeriğinde, işin yapımına ilişkin maddeler bulunduğu, ayrıca sözleşmenin...

Maddesinde sözleşmenin imzalanma tarihi olan 16.06.2016 tarihi olan 5 gün içerisinde işe başlanacağı, iş bitim tarihinin sözleşmeye müteakip 113 gün olduğu, sözleşmenin 15.2 Maddesinde 30.08.2016 vadeli 200.000,00 TL.

30.09.2016 vadeli 200.000,00 TL, 30.10.2016 vadeli 200.000,00 TL, 30.11.2016 vadeli 200.000,00 TL, 30.12.2016 vadeli 200.000,00 TL, 30.01.2017 vadeli 200.000,00 TL olmak üzere toplam 1.200.000,00 TL çek ile ödeme yapılacağı, sözleşmenin 16.1 maddesinde taşeronun sözleşme ile tayin ve tespit edilen yükümlülükleri yerine getirmediği, sözleşme ve ekindeki genel ve özel şartlara uymadığı,

yahut müteahitin olurunu almadan iş yerini kısmen de olsa tatil ettiği, müteahhitin sözlü ve yazılı talimatlarına uygun hareket etmediği takdirde işin sözleşme ve eklerinde şartlara uygun hale getirilmesi için müteahhit tarafından 7 günlük süre içerisinde söz konusu hususların yerine getirilmesi ihtar edilmesi, 7 günlük sürede yerine getirilmediği takdirde yeni bir ihtar ile tebligata gerek kalmaksızın sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceği hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.

Sözleşmenin 15.2 maddesinde hüküm altına alınan çek ile yapılacak 1.200.000,00 TL ödeme için her bir 200.000,00 TL tutarında 6 adet çek verileceği belirlenmiş ise de, davacı bu nedenle davalıya dava dilekçesinde tarihi ve numarası yazılı her biri 100.000,00 TL'lik 12 adet çek verdiğini bildirmekle, davacının davalıya verdiği her biri 100.000,00 TL bedelli çeklerin aynı vadeli 2 adet 100.000,00 TL bedelli çek olduğu, dolayısıyla bu durumun sözleşmedeki tanıma uyduğu, dava dilekçesinde yazılı her biri 100.000,00 TL'lik 12 adet çekin dava konusu iş karşılığında davalıya verildiği kanaatine varılmıştır.

Davacı tarafından davalı şirkete İzmir ...Noterliğinin 04.08.2016 tarihli...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeye konu işte imalar seviyesinin olması gerekli seviyede olmadığını, çalıştırılan işlerin yeterli sayıda olmaması nedeniyle imalatın sözleşmede öngörülen sürede tamamlanamayacağını gösterdiğinden imalatın süresinde tamamlanabilmesi için yeter sayıda işçinin ve malzemenin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 iş günü içerisinde inşaat sahasına getirilerek imalatın hızlandırılması, bu süre içerisinde işin yetiştirileceğine dair iş programının davacıya sunması için 7 iş günü süre verildiği, bu ihtarnamenin davalıya 05.08.2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Davacının 17.08.2016 tarihili talebi üzerine Uşak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyasında davalı tarafından yapılan imalat üzerinde 18.08.2016 tarihinde delil tespiti keşfi yapıldığı, bilirkişi inşaat mühendisi... tarafından sunulan 06.09.2016 tarihli raporda taşeron ...

ŞTİ'nin bina dış cephesinde yaptığı imalat ve cephelere kurduğu motorlu iş iskelelerinin toplam tutarının 148.468,00 TL + KDV ayrıca şantiye sahasına getirdiği ihrazat malzemeleri ile demir boru ayak ve kalasların tutarının 117.764,00 TL + KDV olmak üzere yapılan imalat ihrazat ve kurduğu motor iş iskelesi, kurulmayan demir boru iskelet ve demir kalasların toplam tutarının 266.232,00 TL olduğunu, işin programına uygun yapılmadığını, iş bitim süresinin 14.10.2016 tarihinde olduğu, keşif günü itibariyle karşı tarafın çalışmadığı, işe başladığı tarihten itibaren keşif gününe kadar yeterli imalat yapmadığı,

taahhüt süresinde işin bitirilmesinin mümkün olmadığını, fiilen yaptığı imalat tutarının 3.348,00 TL + KDV ihrazat tutarının 117.764,00 TL + KDV olduğunu, işin 3. Kişiye verilmesi halinde keşif tarihinden itibaren 125 takvim gününde bitirileceği kanaatini ortaya koymuştur.

Davacı şirket tarafından İzmir ... Noterliğinin 10.10.2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile daha önceki ihtara rağmen yüklenilen işin yapılmadığı ve yapılmayacağı Uşak... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğinden iş sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiği, bu ihtarnamenin 12.10.2016 tarihinde davalı şirkete tebliğ olunduğunu, böylelikle taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği anlaşılmıştır.

... İzmir Şubesinin cevabi yazısından ve yazı ekinde gönderilen çek örneklerinden; dava konusu çeklerden 30.10.2016 tarihli ...nolu 100.000,00 TL bedelli, 30.11.2016 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli çekin ve davacı tarafından davalıya keşide edildiği, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği, mahkeme tedbir kararı gereğince ödenmediği,

30.10.2016 tarihli... nolu 100.000,00 TL bedelli çekin, 30.11.2016 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli, 30.12.2016 tarihli... nolu 100.000,00 TL bedelli, 30.12.2016 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli, 30.01.2017 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli, 30.01.2017 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından davalı emirine keşide edildiği, davalının cirosu sonrasında... Şahıslara intikal ettiği ve banka tarafından ibrazında ödendiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 19.04.2017 tarihli dilekçesiyle; ödenmeyen çekler yönünden davaya menfi tespit davası olarak devam ettiğini, ödenen 600.000,00 TL çek ile ilgili olarak ise istirdat davası olarak davaya devam ettikleri bildirilmiştir.

Mahkemece görevlendirilen bilirkişiler Yüksek Mühendis Mimar ... ile SMMM...'in sundukları 26.04.2018 tarihli raporda; davacı tarafından davalı şirkete sözleşme ile 12 adet toplam 1.200.000,00 TL vadeli çek teslim edildiğini, davacı şirket tarafından gerek davalı şirketin kendi hesabına, gerekse davalı şirketin sigorta borcu ve maaş borçlarına istinaden çeşitli kurumlara 84.297,91 TL ödeme yapıldığını, davacı şirketin davalı şirketten aldığı toplam 1.200.000,00 TL çeklerin tamamının karşılıksız çıktığı, davacının çek yükümlülük tutarı olan 6.570,00 TL tahsil ettiği, sözleşmenin davalının edimini ifa etmemesi nedeniyle feshedildiği,

davacının davalı adına yaptığı ödeme tutarları ile davalının verdiği garanti çekler ile tahsil ettiği 6.500,00 TL dikkate alındığında ve yapılan teknik inceleme ile davalının sözleşme karşılığı hakketmiş olduğu iş bedelinin KDV dahil 215.246,00 TL olarak hesaplanmasıyla davacının davalıya 862.481,91 TL alacaklı olduğunu ortaya koymuşlardır.

Davacı vekili sunduğu 23.05.2018 tarihli ıslah dilekçesinde; bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere davalarını ıslah ettiklerini, 862.481,91 TL borçlu olmadıklarının tespiti ile 2 adet 100.000,00'er TL'lik toplam 200.000,00 TL bedelli çekin ve 600.000,00 TL bedelli çek bedelin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan tüm deliller karşısında davacının yapımını üstlendiği Uşak İl Sağlık Müdürlüğü hizmet binası laboratuvar ve görüntüleme binasının yıkımı ve il sağlık müdürlüğü binasının cephe imalatları yapım işinin davalı tarafından yapılması konusunda taraflar arasında 16.06.2016 tarihinde taşeron sözleşmesinin imzalandığını, davalının işe 16.06.2016 tarihinden itibaren 5 gün içerisinde başlayıp 113 gün içerisinde tamamlaması gerektiği halde, davalının programın gerisinde kaldığı,

bu nedenle işi hızlandırması ve yeterli işçi ve malzeme sağlaması konusunda davacı tarafından 04.08.2016 tarihli ihtarname gönderildiği buna rağmen işin programına uygun hale getirilmediği, Uşak... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasında 18.08.2016 tarihinde yapılan delil tespit keşif tarihinde, delil tespiti keşfinde görevli bilirkişi tarafından belirlendiği üzere işin programın gerisinde kaldığı, sözleşmede belirtilen sürede işin bitirilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından gönderilen 10.10.2016 tarihli ihtarname il haklı nedenle sözleşmenin feshedildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya her biri 100.000,00 TL bedelli 12 adet çek verilmiş olup bunlardan dava dilekçesinde belirtilen 30.08.2016 tarihli ... numaralı ... adet 100.000,00'er TL bedelli çek 30.09.2016 tarihli ...,... numaralı her biri 100.000,00'er TL bedelli 2 adet çek olmak üzere her biri 100.000,00 TL bedelli 4 adet çek ödenmiş olup, davacı tarafından geriye kalan 8 adet çek ile ilgili menfi tespit davası açılmış, ancak yargılamanın devamı sırasında 3. Kişiler tarafından ibraz edilmekle, bunlarla 6 adet 100.000,00 TL bedelli çek daha ödenmekle ödenen çek tutarı toplamı 1.000.000,00 TL'ye ulaşmıştır.

Geriye kalan 2 adet çek ise tedbir kararı nedeniyle ve davalının ibrazı üzerine ödenmemiştir. Delil tespit sırasında görev yapan bilirkişinin tespitleri de göz önünde bulundurularak mahkememizce görevlendirilen Bilirkişi ... ve ...'in sundukları raporda, davacının ödediği 1.000.000,00 TL'den yapılan iş bedeli olarak KDV dahil 215.246,00 TL ile davacı tarafından davalı adına yapılan sigorta ödemesi 14.510,67 TL maaş ödemesi,

19.987,24 TL davalıya yapılan 50.000,00 TL ödeme dikkate alınarak ve davacının davalıdan aldığı garanti çekleri için tahsil ettiği 6.570,00 TL2nin tahsil etmesiyle davacının davalıdan 862.481,91 TL alacaklı olduğu ortaya konulmakla, ıslah dilekçesindeki talepte göz önünde bulundurularak davacının davalıya 862.481,91 TL borçlu olmadığının tespitine bu tutar içerisinde yer alan menfi tespit talebine konu 30.12.2016 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli, 30.11.2016 tarihli ... nolu 100.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, söz konusu çeklerin davalıdan istirdadına, davalıya verilmesine,

yine bu tutarın içerisinde yer alan aşağıda belirtilen menfi tespit davasında konu 6 adet her 100.000,00 TL bedelli olan çek bedeli olan 600.000,00 TL'nin davalıdan istirdadına, davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...