İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/740 K.2019/527

İzmir ... Tüketici Mahkemesinin ... esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu ... plakalı aracın dava dışı ... sevk ve idaresinde iken 11/12/2016 tarihinde tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, davacının aracının davalı ... şirketinin kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, hasarın giderilmesi için sigorta şirketine başvurulduğunu, hasar dosyası kapsamında davacıya ödeme yapılmadığını, araçtaki hasarın tespiti için İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, bilirkişi raporunda 51.500,00 TL hasar bulunduğunu, aracın rayiç değerinin 50.000 TL, hasarlı halinin 10.000 TL olduğunun tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000 TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın kiralık araç olarak kullanıldığını, davacının tüketici sıfatına haiz olmadığını, davaya konu aracın ... Bankası ... Şubesi tarafından rehinli olduğunu bu nedenle dava açma hakkının davacıya değil ...

Bankası'na ait olduğunu, bu nedenlerle davanın usul yönünden reddinin gerektiğini, davacının riziko gerçekleştikten sonra üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden davalı şirketin ödeme borcunun ortadan kalktığını, sigorta edilirken aracın hususi olarak bildirilmesine rağmen kiralık amaçla kullanıldığını, bu nedenle davacının poliçeden kaynaklı haklarını kaybettiğini,sigortalının aracının tam hasara uğradığını,yasal düzenlemelerden kaçmak ve aracı trafikten çekmemek için mevzuattan kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir .... Tüketici Mahkemesinin ... esas ... Karar 09/05/2018 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize tevzii üzerine yargılamaya devam edilmiştir.

Kütahya İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından ... plaka sayılı ... model ... marka otomobilin 11/12/2016 tarihinde ... adına tescilli olduğu, halen aynı kişi adına kaydının devam ettiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde geçerli kasko sigorta poliçesi ile hasar dosyası ve başvuru evrakları celpedilmiş, görevsizlik kararı veren mahkemece bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

... Bankası ... Şubesinin 07/02/2019 tarihli cevabi yazısı ile ... tarafından 18/08/2016 tarihinde şubeleri nezdinde kullandırılan kredilerin teminatını teşkil etmek üzere ...'ın maliki bulunduğu ... plakalı araç üzerinde rehnin devam ettiğinin ve sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın bankalarına ödenmesinin talep edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Dava, 11/12/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacının maliki olduğu ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinden tazmini talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 1453. maddesi uyarınca malı rehin alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı yasanın 1406. maddesi uyarınca bir başkası rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirebilir.

6102 Sayılı TTK'nun 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki malike ait menfaat sigortalandığı takdirde kanunda aksi öngörülmemişse sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" hükmünün yanı sıra aynı maddenin 2.fıkrasında ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" hükmüne yer verilmiştir.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.

Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan, sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde tazminat istemek hakkına sahip olur. Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir.

Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şartın yerine getirilmiş sayılacağı Yargıtay ....Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları ile de ortaya konulmuştur.

Somut davada, daini ve mürtehin sıfatı bulunan banka şubesi 07/02/2019 tarihli yazısı ile araç üzerindeki banka rehninin devam ettiğini ve sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın bankalarına ödenmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

Dava dışı rehin hakkı sahibi banka tarafından davacının açtığı davaya kayıtsız şartsız muvafakat verilmediğinden davacının tek başına iş bu davayı açma hakkı bulunmadığından ve aktif husumet ehliyeti bulunmadığından aktif husumete ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.( Yargıtay ....HD nin 15.12.2014 gün ve ...-... E/K sayılı ilamlı aynı doğrultudadır.)

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı