İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/237 K.2021/310

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından Mahkememizin ...

Esas sayılı dosyasına sunulan 16.08.2016 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında ... alış-veriş merkezinde bulunan Fitness SPA bölümünde yer alan ... isimli işyerini işletmek için 01.01.2015 tarihinde 3 yıl süreli kira sözleşmesi ve Franchise sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye güvenilerek önceki işletmeciye 106.856,00 TL ödendiğini, sözleşmenin 3. maddesi gereği davalıya 20.000 .00 TL teminat verildiğini, kira ve marka bedeli ödemelerinin aksatılmadan yapıldığını, yıllık gelirin ise 37.681,25 TL olduğunu, 01.06.2016 tarihinden itibaren güvenlik görevlileri tarafından işyerine sokulmadığını,

davalıya bu konuda Kartal .... Noterliği'nin ... yevmiyesi ile 13.06.2016 da ihtar gönderildiğini, davalının İzmir ... Noterliği'nin ... yevmiyesi ile 24.06.2016 da gönderdiği ihtarda, taleplerin kabul edilmediğinin bildirildiğini, 20.000,00 TL teminat bedeli ile zararlarını karşılamak için şimdilik 10.000,00 TL'nin, avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 09/09/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; önceki işleticilere ödenen para ile kendilerinin bağlı olmadığını, kira ve marka bedeli ödemesinin sözleşme gereği olduğunu, 01/06/2016 kira ve marka bedelinin ödenmediğini, kendilerinin kira bedeli ve bunun teminatıyla ilgilerinin olmadığını, bunların üst kiralayan olan ...'ye ödendiğini, ...'nin de işyerini kapatarak ülkeyi terk ettiğini, sözleşmede üst işletme sözleşmesi devam ettiği sürece alt iletme sözleşmesinin de devam edeceği kaydı olduğunu, ...'nin ülkeyi terk etmesi ile üst işletme sözleşmesinin sona erdiği ve dolayısıyla alt işletme sözleşmesinin de sona erdiğini,

...'nin ülkeyi terk etmesi ile kendilerinin daha uzun süreli olan kira sözleşmesinin de son bulduğu ve kendilerinin daha fazla zarara uğradıklarını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Yukarıda belirtilen Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına Mahkememizce Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi ve franchise sözleşmesi, İstanbul İflas Müdürlüğünün cevabi yazısı, taraflara ait ticari defter ve muavin kayıtları, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, İstanbul Vergi Dairesi, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevaplarının kazandırıldığı görülmüştür.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde 17/10/2019 tarihli ve ... Karar sayılı ilam ile her ne kadar davacı tarafından davalı şirket ile ...

Alışveriş merkezi içindeki ... isimli işyerinin işletilmek üzere kira sözleşmesi ve franchise sözleşmesi imzalandığı ve bu sözleşme nedeniyle teminat bedeli ve zarar bedeli olarak toplam 30.000,00 TL maddi tazminat talebine ile iş bu dava açılmış ise de dosyaya sunulan bilgi ve belgeler uyarınca yapılan inceleme neticesinde davacı ile davalı arasındaki sözleşme konusu yer, mahkememiz davalısı tarafından dava dışı 3. kişiden kiralanan yerin bir bölümüne ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda dosyaya sunulu ve taraflar arası imzalanmış sözleşmede taraflar her ne kadar frinchise veren ve frinchise alan olarak belirtilmekte ise de mahkememizce davalı tarafın üst kiralayan davacı tarafın ise alt kiralayan olduğuna kanaat getirilmiştir.

Bu kapsamda davacı ve davalı taraf arası ilişkinin kira ilişkisi olması nedeniyle ve bu durum neticesi verilecek karar göreve ilişkin olduğundan davanın her aşamasında resen değerlendirilebileceği kanaatiyle açılı davanın görevsizlik nedeni ile HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine ve karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilamına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 10/06/2020 tarihli, ... ve ... Karar sayılı ilam ile aynen "Somut olayda. Davacı ile davalı arasında sözleşme yazılı adresteki ... isimli işyerinin franchise sözleşmesine göre işletilmesi için franchise ve işletme sözleşmesi yapılmıştır.

Bu sözleşmelerin ihlali nedeniyle, dava dilekçesinde; kira bedeli olarak yapılan 17 aylık ödeme, marka bedeli olarak mahrum kaldığı gelir, devir bedeli olarak üçüncü kişiye ödediği bedel olduğunu belirterek, 20.000 TL teminat bedeli, uğradığı zarar karşılığı şimdilik 10.000 TL olmak üzere 30.000 TL'nin tahsilini istemiştir.... işletme sözleşmesinde, sözleşmede yazılı yerin 3 yıl süre ile belirtilen esaslarda bedeli karşılığında işletilmesine ilişkin sözleşme kira sözleşmesi olup, bu sözleşme nedeniyle ödenen teminat bedeli, kira bedeli , mahrum kalınan kâr kira sözleşmesinin konusudur.

Ne var ki, franchise sözleşmesine göre ödenen marka bedeli, 3. kişiye ödenen devir bedeli kira sözleşmesinin konusu değildir. Bu nedenle, kira sözleşmesinin konusu olan kalemlerin eldeki uyuşmazlıktan tefriki ile görevsizlik kararı verilmesi gerekir. (Yargıtay 3. HD 2017/5716-2018/554, 2017/7487-16799 E/K)" şeklinde karar verildiği ve Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

Bozma sonrası Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası üzerinden bozma kapsamı doğrultusunda yapılan değerlendirme neticesinde her ne kadar davacı tarafça sözleşmenin ihlali sebebiyle kira bedeli olarak yapılan 17 aylık ödeme, marka bedeli olarak mahrum kalınan gelir,

devir bedeli olarak 3. Kişiye ödendiği belirtilen 20.000,00 TL teminat bedeli ile uğradığı zararlara karşılık 10.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL'nin reeskont faizi ile davalıdan tahsili talep edilmiş ve Mahkememiz nezdinde iş bu dava açılmış ise de ... isimli işletme sözleşmesinden sözleşmede yazılı yerin 3 yıl süreyle belirtilen esaslarda bedeli karşılığında işletilmesine ilişkin sözleşme kira sözleşmesi olduğundan bu sözleşmeden kaynaklı teminat bedelinin tahsili yönündeki,

17 aylık kira bedelinin tahsili yönündeki ve mahrum kalınan kârın tahsili yönündeki davacı taleplerinin bu istemlere yönelik taraflar arası ilişkinin kira ilişkisi olması nedeniyle Mahkememizin ...

Esas sayılı dosyasından bu istemlerin tefriki ile Mahkememizin 2021/237 Esas sırasına kaydedildiği ve bu dosya üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde yukarıda bahsedilen bozma ilamı da göz önüne alınarak kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların yetkili Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde görülüp sonuçlanması gerektiği kanaatiyle açılı davanın görevsizlik nedeni ile HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine ve karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e -imzalıdır Hakim ... · e -imzalıdır