İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1010 K.2024/245

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

18/02/2021 tarihinde ... saat 00:30 sıralarında Elazığ İli, Palu İlçesi, Kayaönü Köyü, ...Mevkiinde,... nolu kuyuda çalışmakta iken kuyu kovası ile 70 metre derinliğindeki kuyuya inerken, kuyu tabanından 20 metre yükseklikte, kuyu kovasının dengeli bir şekilde inmesini sağlayan ahşap kılavuzun kırılması sonucu oluşan sarsıntı ile kuyu kovasından düşerek vefat ettiklerini, geriye ...'ın mirasçıları davacıların kaldığını, müteveffa ... alt işveren... ile davalı sigorta şirketi ile düzenlediği 21/02/2020 başlangıç tarihli ... numaralı Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Poliçesi ile sigortalı olarak gösterildiklerini,

teminat süresi içerisinde ölüm rizikosunun gerçekleşmesi nedeniyle davacılar davalı sigorta şirketine poliçe bedelinin tamamının ödenmesi üzerine başvurduğunu ancak davalı sigorta şirketi İSG mevzuatına aykırı davranılması nedeniyle kendi can güvenliklerini tehlikeye attıklarını öne sürerek;

maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortası genel şartları A.4-g maddesi gereğince ödemeyi reddettiklerini, oysa ki gerçekleşen trajik maden kazasında, müteveffaların kusurlarına bakılmaksızın davalı sigorta şirketi tarafından poliçe teminat bedelinin tamamını ödemesi gerektiğini, bu nedenle Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında 18/02/2021 tarihinde meydana gelen maden kazası sebebiyle; vefat eden sigortalı ... için vefat teminatı olan 150.000,00-TL'nin mirasçıları...a temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;... için düzenlenen 21.02.2020-21.02.2021 vade tarihli ... no'lu Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi bulunduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve maden çalışanları ferdi kaza sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin ölüm halinde sorumluluğunun Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.1 de Ölüm Tazminatı başlığı altında düzenlendiğini,

Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza sigortalın kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde ölümüne yol açtığı takdirde teminatın tamamı sigortalının hak sahiplerine ödenir" denilmekte olduğunu, bu maddeden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirketin sorumluluğuna gidebilmek için mezkur kazanın müvekkil şirketçe düzenlenen poliçe ile teminat altına alınmış olması gerektiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirkete sigortalı maden şirketinin kusurunun bulunup bulunmadığının tespitinin önem kazandığını, müteveffa...'ın kazaya kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini ve bu nedenle başvurunun reddini talep ettiklerini,

Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.4.

Teminat Dışında Kalan Haller başlığı altında bulunan g bendinde Tehlikede bulunan kişiler ve malları kurtarma durumu hariç, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunmasının Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi sayıldığını, başvurucunun asli kusurlu olması nedeniyle mezkur kazanın meydana gelmesine tamamen kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini belirterek, belirtilen nedenlerle başvurunun müvekkili şirket tarafından düzenlenmiş olan poliçenin teminat kapsamında olmadığı için davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

... numaralı Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ve ... numaralı hasar dosyası, Mirasçılık belgesi Elazığ ... Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyası, İzmir...İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas Sayılı dosyası, ...sigorta A.Ş., Elazığ Sosyal Güvenlik Merkezi yazı cevapları, Sigorta alanında uzman bilirkişi ve İş Güvenliği alanında uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13.04.2023 tarihli bilirkişi raporu ve 20.06.2023 tarihli ek rapor, Bilirkişi heyetine iş güvenliği alanında uzman maden mühendisi bilirkişi eklenerek oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 29.01.2024 tarihli rapor,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacıların murisinin çalıştığı iş yerinde iş kazası sonucunda vefat etmesi sonucunda davalı sigorta şirketinin vefat tarihini kapsayan Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında tazminat davasıdır.

Dava, İzmir ... Tüketici Mahkemesi'nde açılmış ve yapılan yargılama sonucunda... Karar sayılı karar ile davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş ve süresinde gönderilme talep edildiğinden karar kesinleştirilerek mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ... Karar sayılı karar ile davada görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğuna yönelik karşı görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleştirilerek ilgili istinaf dairesine gönderilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli mahkeme olarak belirlenmesine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacıların murisi 18.02.2021 tarihinde meydana gelen kazada vefat etmiştir. Elazığ ... Noterliği'nin 24.03.2021 tarih ve...yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde geriye mirasçı olarak davacılar...n kaldığı anlaşılmıştır.

Davalı savunmasında; müteveffanın kazaya kendi kusuru ile sebebiyet vermesi nedeniyle zararın müteveffa hakkında düzenlenen Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi Genel Şartlarında belirtilen vefat teminatı kapsamında davacılar tarafından istenilmeyeceği savunularak davanın reddine karar verilmesi istenilmiştir.

Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma sonucunda Elazığ ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esasında taksirle ölüme neden olma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda verilen karar gerekçesinde 30.09.2021 tarihli bilirkişi raporuna atfen müteveffa... ve ...'ın asli kusurlu oldukları, sanıklar... tali kusurlu olduğu belirtilerek sanıklar ...n cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Müteveffanın ölümü nedeniyle mirasçılar davacıların poliçe kapsamında alacaklı olup olmadığı, kazadan dolayı müteveffanın kusurunun olup olmadığı ve bu kapsamda müteveffanın mirasçıları davacıların poliçe teminatı tutarında alacaklı olup olmadığının belirlenmesi için iş güvenliği alanında uzman ve sigorta bilirkişisi tarafından 12.04.2023 tarihli kök ve 20.06.2023 ek rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi heyetince düzenlenen ek ve kök raporun denetime elverişli olduğu, bilirkişi raporlarının ceza dosyası da incelenerek düzenlendiği, olaya ilişkin ve poliçeye ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı dikkate alınarak toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede; iş veren tarafından iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması gerektiği, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyup uymadıklarının kontrol edilmesinin iş verenin sorumluluğunda olduğu,

bu kapsamda yapılan değerlendirmede merdivenlerden kuyuya inip çıkmanın zor olduğu ve bu nedenle kovanın çalışanlar tarafından kullanıldığının beyan edilmesi karşısında iş veren tarafından çalışanların kontrol edilmesi ve kova kullanımının kesin olarak önlenmesi gerekirken bu yönde önlemlerin alınmamış olması nedeniyle iş verenin kusurlu olduğu, müteveffanın da İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 19.maddesinde yer alan hüküm kapsamında tehlikeli davranışta bulunması nedeniyle kazanın oluşumunda kusurunun bulunduğu,

ancak bu iş kazasının müteveffanın kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunmasından dolayı meydana gelmediği, 06.05.2015 tarih ve 29347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimat tebliğinin 6A maddesi uyarınca, sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının ölümüne yol açtığı takdirde teminatın tamamı sigortalının kanuni mirasçılarına ödeneceğinin belirlendiği,

olayın teminat dışında kalması için iş kazasının, müteveffanın kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunmasından dolayı meydana gelmiş olması gerektiği, kazanın bundan dolayı meydana gelmediği, kazanın oluşumunda iş verenin ve müteveffanın kusurunun bulunduğu, ancak müteveffanın kusurunun, kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunmasından dolayı asli ve tam kusurlu olarak nitelendirilemeyeceği, davaya konu sigorta poliçesinin meblağ poliçesi olduğu, müteveffanın olayda kastı bulunmadığı gibi tam kusurlu da olmadığı,

kasıt olmadığı sürece mirasçıların poliçe teminatının tamamından yararlanması gerektiği kanaatine varılmış ve mirasçılık belgesindeki payları oranında belirlenen teminat tutarının davalı sigorta şirketinden alınarak davacılara verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.