İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/707 K.2024/227

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2018 yılında endüstriyel tipte/boyutta/ebatta olacak şekilde arıtılmış bir su dolum makinesi ürettiğini, müvekkilinin ilgili ürün ile alakalı çok sayıda sipariş almaya başladığını, söz konusu üründen, su arıtma, depo ve pompalama sistemi ile çalışarak nakit veya kart ile ödeme yapılarak arıtılmış su temininde bulunabilindiğini,

müvekkilinin ilgili ürün üzerinde de bulunan bozuk para sistemini anlatmak ve ilgili sistemi pazarlamak amacıyla davalı firmadan randevu aldığını ve davalı firma tarafından üretilen otomatlara kendi ürünü olan bu bozuk para sisteminin nasıl entegre edileceği hakkında bir sunum yaptığını, ilgili sunum esnasında dava konusu su arıtma otomatının(su matic) bahsi geçtiğini, davalı tarafın ilgili üründen bir adet siparişte bulunduğunu,

davalının müvekkili tarafından gönderilen ürünü bir müddet elinde tuttuktan sonra ürünü iade etmek istediğini ve müvekkiline yapması gereken ödemeyi müvekkilinin tüm ısrarlarına rağmen gerçekleştirmediğini davalı tarafın ilgili ürünün kendilerine teslim edildikten sonra müvekkiline ait otomatı ve ilgili otomatın çalışma prensibini haksız ve hukuksuz bir şekilde kopyalayarak üretmeye başladığını ve söz konusu kopya ürünlere ilişkin görselleri internet sitelerinde "damacana-su-otomati" sekmesi altında yayınlamaya başladığını,

davalı tarafça üretilen taklit otomatın müvekkiline ait otomatla gerek çalışma prensibi gerekse görsel olarak birebir aynı olduğunu, davalı tarafa ait ürün ile müvekkiline ait ürünün tüketici nezdinde iltibasa ve karışıklığa sebep olduğunu belirterek,

müvekkiline ait endüstriyel su arıtma otomatının (su matic) kopyalanmak suretiyle üretildiğine ilişkin delillerin karartılması ve ortadan kaldırılması durumu söz konusu olduğundan, ilgili HMK hükümleri doğrultusunda yerinde keşif yapılması suretiyle söz konusu haksız rekabete konu ürünlerin ve eylemlerin acele tespitine ve ihtiyati tedbir yoluyla söz konusu ürünlere el konularak toplatılmasına karar verilmesini, müvekkiline ait endüstriyel su arıtma otomatının(su matic) kopyalanarak taklit edilmesi ve müvekkiline ait söz konusu ürünün üretimi ve satışa sunulmasının TTK m. 56 uyarınca haksız rekabet oluşturduğunun tespitine,

söz konusu eylemlerinin men'ine ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 2018 yılında arıtılmış su dolum makinesi üreterek alanında çığır açtığını iddia etmiş ise de; davacı Endüstriyel Arıtmalı Otomatik Su Doldurma Makinası isimli bir buluş için 15/12/2018 tarihinde 2018/19502 sayı ile faydalı model başvurusunda bulunduğunu ancak 02/02/2021 tarihli araştırma raporu ile bu ürünün...sayılı ve tescilli 17/12/2014 tarihli Çin buluşu karşısında yenilik özelliğine sahip olmadığı belirtilmekle, başvurusunun reddedildiğini,

bu buluşa ait istemlerin davacının dava dilekçesine eklediği ve üzerinde hak iddia ettiği Sumatic isimli ürün kılavuzunda yer alan ürünle hemen hemen aynı özellikleri içerdiğini, bu durumda davacının Dünya'da bilinmeyen ve yeni ya da kendi deyimiyle çığır açan bir ürününden değil, daha önce Dünya'da yapılmış ve sektörde bilinen bir ürünü kopyalayarak piyasaya sunmasından söz edilebileceğini, bu durumda da davacının üzerinde hak iddia edebileceği bir ürünün olmadığını, davalı şirketin yıllardır sahip olduğu ve üzerinde uzmanlaştığı satış otomatlarında bozuk para sisteminin entegrasyonu hakkında sunuma ihtiyacı olmayacağını,

davacının talebi üzerine davacı ile görüşülmüş olup, dava dilekçesinde belirtildiği üzere Sumatic ürünü incelenmek üzere 1 adet sipariş edilmiş ise de, ticari değerlendirmede yatırım yapılması gereksiz görülerek ürünün iade edildiğini, 50 yıldan fazla süredir ürettiği ve sattığı türleri belirtilen satış otomatlarında bozuk para ve kartlı sistemler kuran, geliştiren davalı şirketin, davacının iddia ettiği şekilde satış otomatlarına bozuk para sisteminin entegrasyonu ile ilgili bir bilgiye ihtiyacının olmadığını,

davalı şirketin www.elektral.com.tr alan adlı web sitesinde Damacana Su Otomatı isimli bir ürün için dijital ortamda bir görsel oluşturmuş ise de, özel alıcılara hitap eden bu tür ürünlerin, sipariş üzerine ve müşterinin siparişteki taleplerine göre ürettiğini, söz konusu ürün için hiç bir sipariş gelmediğinden ve üretim yapılmadığından,

genel bir tanıtımla yetinildiğini, siparişe göre davacı ürününden tamamen farklı bir filtreleme sistemiyle ürün üretilmesinin mümkün olduğunu, bu nedenle davalı şirketin web sitesindeki ürüne ilişkin ürün kullanım yerleri, ürün özellikleri, ürün teknik özellikleri kısımlarının pasif olduğu gibi tanıtım videosunun da bulunmadığını, görsel açıdan, davalının web sitesinde yer verdiği ürün görseli ile davacının dava dilekçesi ekindeki kılavuzda yer alan ürünü arasında köşelerin dik açılı olması dışında hiçbir benzerlik olmadığını, davacının sunduğu kılavuzda yer alan görselle, davalının web sitesindeki görseller karşılaştırıldığında;

davacı ve davalı ürün görsellerinden derinliklerin farklı olduğu, davacı görselinde ürün haznesinin ortada, davalı görselinde alt kısımda olduğu, davacı görselinde ürün haznesi kapaklı olduğu halde, davalı görselinde kapak unsuru bulunmadığının, davacı görselinde beyaz renkli tavan parçası, davalı görselinde bulunmadığının, davacı görselinde bozuk para girişinin ürün haznesinin sağ yanında üst kısımda açıklama görseli bulunmadan yer alırken, davalı görselinde farklı modelde bozuk para girişi olup, altında kullanım açıklamasının yer almadığının, davalı görselinde yer alan ürün haznesi üstünde kullanma paneli içeren manzaralı reklam alanı,

bozuk para girişi içinde plastik materyal bulunan girinti ve bu girinti üstündeki kartlı kullanım alanının davacı görselinde mevcut olmadığının belli olduğu, ürünlerin çalışma sistemleri bakımından her iki taraf ürünlerinin karşılaştırılması gerektiğini, davalının üretilmiş bir ürünü bulunmadığından bir web sayfası üzerinden karşılaştırma yapılamayacağını, davacının iddialarını kanıtlayacak delil sunamadığından davanın reddi gerektiğini belirterek, hiçbir delile dayanmayan, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Türk Patent ve Marka Kurumu yazı cevabı,Faydalı Model marke patens (haksız rekabet) alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 12.06.2023 tarihli bilirkişi raporu ve 18.12.2023 tarihli bilirkişi ek raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalının satışını yaptığı su arıtma otomatının kopyalanarak taklit edildiği iddiasıyla açılan bu ürünün satışının haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ve söz konusu eylemlerin men'i ve haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılması istemine ilişkin davadır.

6102 Sayılı TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde haksız rekabet ve bundan kaynaklı sorumlu bulunanlar hakkında açılacak davalar düzenlenmiştir. Buna göre, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar başlıcaları TTK'nın 55. Maddesinde örnekleme yoluyla sayılmış tahdidi olarak belirlenmemiştir.

Somut olayda; davacı kendisi tarafından üretilen su otomatının davalıdan teslim alındıktan sonra haksız ve hukuksuz bir şekilde kopyalanarak bu üründen davalı tarafça üretilmeye başlandığı iddia edilerek bu hususun haksız fiil teşkil ettiği iddiası ile haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacının ürettiği su otomatının davalı tarafından kopyalanarak üçüncü kişilere ve tüketicilere satılıp satılmadığı ve bu hususun haksız rekabet teşkil edip etmediği hususunda toplanan delillere göre haksız rekabet alanında uzman bilirkişi tarafından rapor düzenlenmiş ve bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme sonucu düzenlenen 05.06.2023 tarihli raporda;

... numaralı faydalı model müracaatının Araştırma Raporunda buluşun yeni olmadığını veya teknik özelliklerinin buluş konusuna katkı sağlamadığını gösteren dokümanların tespit edildiği araştırma raporuna karşı, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 143 üncü maddesinin sekizinci fıkrası ve anılan Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 121 inci maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 18/05/2021 tarihinde itirazda bulunulduğu ve söz konusu araştırma raporu ve itirazların değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanunun 143 üncü maddesinin on ikinci fıkrası hükmü uyarınca başvurunuz reddedildiği,

tescil edilmediği tespit edilmiştir.... numaralı faydalı model koruma kapsamında olmadığı, ... numaralı faydalı model müracaatının Mülga 551.

KHK zamanın yapıldığı bu nedenle bir araştırma raporunun olmadığı, 2017 yılı ücretinin vade tarihinde ve vadeyi takip eden altı aylık ek süre içinde de ödenmediği tespit edilmiş olup bu nedenle, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 101 inci maddesinin dördüncü fıkrası ve anılan Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uyarınca söz konusu faydalı model hakkının sona erdiği,... numaralı faydalı model koruma kapsamında olmadığı, söz konusu iki müracaatın istemlerinin karşılaştırılması sonucunda;

iki üründe toplumun genel ihtiyaç olan suyu arıtarak farklı ödeme yöntemleri ile tüketiciye sunmayı amaçladıklarını, bunun içinde dünyada yaygın olarak kullanılan otomat cihazlarının benzeri bir yöntemle dışarıdan alınan suyun çeşitli filtrasyonlardan geçirilerek otomatik bir makine yardımı ile tüketiciye sunulduğunu, söz konusu iki ürünün amaç ve İşleyiş bakımından birbirine benzer olduğu tespit edilmiştir. Ürünler dikdörtgen ve keskin hatlıdır.

İki ürün arasındaki ayırt ediciliği belirlerken bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenime bakılmalıdır. Kanunda yer alan “bilgilenmiş kullanıcı”; özel bir bilgiye sahip olmadan markalar alanında markaları karşılaştırabilen ortalama tüketici kavramı ile ilgili sektörde teknik bilgiye sahip uzman arasındaki kişidir.

Ayırt edici niteliğin belirlenmesinde tasarımların karşılaştırılmasını yapacak bilgilenmiş kullanıcı; üretici, satıcı, tasarımcı veya teknik uzman değildir. Sektörde bu tür tasarımların olduğunu bilen dikkatli ve deneyimli ürün kullanıcısıdır. İki ürün arasında kısmi benzerlik olmasına rağmen farklılıkların tasarımı geliştirme açısından seçenek Özgürlüğü ve tasarımı tanıyan kullanıcı gözüyle incelendiğinde ürünler arasında benzerlik bulunmadığı kanaati ifade edilmiştir.

Davacının itirazı üzerine bilirkişiden ek rapor alınmış ve bilirkişi tarafından düzenlenen 18.12.2023 tarihli ek raporda, davacı firmanın dosya kapsamında yer alan Faydalı model müracaatının yasal koruma şartlarının devam etmediği, davalı firma ve Davacı firma arasında dava konusu ürün ile ilgili bir ticaret olduğu,

davalı firmanın bu ticaretten önce dava konusu ürün ile ilgili üretim, satış ve sergileme yönünde bir faaliyetinin olmadığı ancak davacı firmanın aynı mantık ile çalışan (para, kart ya da farklı yöntemle çalışan otomatik ürün sunan makinalar) farklı otomatların üretimini ve satışını yapmış olduğu dava konusu “endüstriyel arıtmalı su makinasının Dünya genelinde kullanıldığı, yenilik özelliğinin bulunmadığı, davacının müracaatını yaptığı ve kullandığı 2018/19502 numaralı “endüstriyel arıtmalı otomatik su doldurma makinesi" ile 2015/00647 numaralı “Arıtılmış su otomatı" ürünlerinin amaç işleyiş ve sonuç bakımından benzer ürünler olduğu,

Davacının ürettiği ve satışını gerçekleştirdiği (internet görselleri ve dosyada yer alan satış faturaları ile tespit edilmiştir) “Endüstriyel arıtmalı otomatik su doldurma makinası” ile davalı tarafın ürettiği ve satışını yaptığı iddia olunan“damacana su otomatı” ürünü amaç, çalışma mantığı ve sonuç olarak benzer ürünler olduğu, aynı tüketici kitlesine hitap ettiği, davacı ürün görseli ve davalının internet sitesinde yer alan ürün görselleri arasında kısmi benzerlik olmasına rağmen farklılıkların tasarımı geliştirme açısından seçenek özgürlü;

ve tasarımı tanıyan kullanıcı" gözüyle incelendiğinde ürünler arasında benzerlik bulunmadığı yönünde tespit ve kanaat ifade edilmiştir.

Haksız rekabet alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen kök ve ek raporun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş, toplanan delillere göre davalı tarafından satışa sunulan su otomatının davacıya ait ürünle birebir aynı (kopya) ürün olmadığı, bu ürüne ilişkin faydalı model müracaatının kabul edilmediği ve davacının faydalı model olarak kabul edilmemesine yönelik itirazının da reddedildiği, ürünün faydalı model koruma kapsamında olmadığı, her iki ürün arasında amaç ve işleyiş bakımından birbirine benzerlikler bulunduğu,

iki ürün arasında kısmi benzerlik olmasına rağmen farklılıkların tasarımı geliştirmesi açısından seçenek özgürlüğü ve tasarımı tanıyan kullanıcı gözüyle değerlendirildiğinde ürünler arasında benzerlik bulunmadığı, davalının üretip satışa sunduğu damacana su otomatı cihazı yönünden üretim ve satışının haksız rekabet teşkil etmediği kanaatine varılmış ve bu nedenle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.