İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/778 K.2025/364

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, davacının 1986 yılında kurulan davalı kooperatife üye olduğunu, kooperatif yönetim kurulu başkanı arkadaşı olduğundan, toplantı yapılacağının haricen kendisine bildirildiğinde toplantılara katıldığını, inşaatın yapılacağı arazinin sit alanı olduğunu ve burada hiçbir inşai faaliyete izin verilmeyeceğinin resmi merciler tarafından kooperatif yönetimine bildirildiğini, bunun üzerine yönetim kurulu başkanı olan arkadaşı tarafından davacıya kooperatifin amacını gerçekleştirme imkanı kalmadığını, ancak durum netlik kazanıncaya kadar aidat ödememesinin söylendiğini,

davalı kooperatif başkanının vefat etmesi üzerine davacının haricen araştırma yapmaya çalıştığını, ancak herhangi sağlıklı bir bilgiye ulaşamadığını, 20.06.2022 tarihinde davalı kooperatife İzmir...

Noterliği'nin... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek, davacıya ait ortaklık belgesinin ve kooperatif ana sözleşmesinin, kooperatiften ihraç edildi ise ihraca ilişkin karar ile bu kararın davacıya tebliğ edildiğine ilişkin belgelerin birer örneklerinin gönderilmesinin istendiğini, davalı kooperatif vekili tarafından İzmir...

Noterliğinin 27.06.2022 tarihli, ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile davacının 1993 yılında borcunu ödememesi sebebiyle üyelikten çıkarıldığını, bu hususta davacıya 2 adet ihtarname gönderildiğini ve 1994 yılında yapılan toplantıda da ihraca onay verildiğinin bildirildiğini, davacıya hiç bir şekilde tebligat yapılmadığını, usulsüz tebligat ile yapılan ihraç işleminin geçersiz olduğunu ileri sürerek, davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin bir karar var ise kararın iptaline, davacının kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatifin elektronik posta adresine dava dilekçesinin ve duruşma gününün tebliğ edildiği, ancak davalı kooperatif tarafından davaya cevap verilmemiştir.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, ticaret sicil kayıtları, ihtarnameler getirtilerek incelenmiş, bilirkişiden kooperatif defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor alınmıştır.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabı yazısının incelenmesinden, Sınırlı Sorumlu ... Sahilsitesi Konut Yapı Kooperatifinin merkez adresinin ... Mahallesi, ... Cad. Seda Apt.No:... Konak İzmir olduğu, faal olduğu belirlenmiştir.

Davalı kooperatif tarafından davacının kooperatif kayıtlarına göre adresinin... Sokak...Apt. No:... D... Alsancak İzmir adresi olduğu belirtilmiştir.

Davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin ihtarnamenin İzmir ... Noterliğinin 08.10.1993 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi olduğu, İzmir... Noterliğinin 01.03.2023 tarihli yazısı ile Noterlik Dairelerinin Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmeliği gereğince B grubu imza onayı yapılmayan işlemlerden olması nedeni ile üzerinden 10 yıl geçmiş olmakla imha edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Kooperatif Alanında Uzman Bilirkişi ... 08.06.2023 tarihli raporunda, davacı ...'un... sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarıldığı, ortaklıktan çıkarma kararının İzmir....

Noterliği kanalı ile keşide edilen 08.10.1993 /... yevmiye nolu ihtarname ile tebliğe çıkarıldığı ancak tebliğ şerhi işletilmediğinden, ihtarnamenin davacıya ulaşıp, ulaşmadığının tespit edilemediği, ihraç edilen 14 ortağın durumunun, 18.06.1994 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında görüşülmek üzere gündeme alındığı, davacının da aralarında olduğu 12 ortağın ihracının onandığı, bu kararın davacıya tebliğ edildiğini gösteren herhangi bir kayıt ve belgeye rastlanmadığı, ortaklıktan çıkarma kararının 1993 / 1994 yıllarında tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde iptal davası açılmadığı,

tebliğ evrakı ibraz edilemediği için incelenemediği, bu nedenle davacı hakkındaki ortaklıktan çıkarma kararının kesinleşip kesinleşmediği konusunda bir sonuca ulaşılamadığı, taraflar (davacı / davalı) arasındaki ilişkinin 1993 yılında kesildiği, bu tarihten itibaren davacının ortaklık yükümlülüklerini yerine getirmediği, davalı kooperatifin de, davacıyı genel kurul toplantılarına davet etmediği ve ortak olarak kendisi ile herhangi bir yazışma yapmadığının anlaşıldığı, bu durumda ortaklığın eylemli olarak sona erdiğinin kabul edilip edilemeyeceğinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir.

Bilirkişi...'den gerek davacı vekilinin itirazlarını değerlendirmek gerekse de davacıya çıkma kararına neden olan borç ödeme ihtar tarihleri 07.07.1993 ve 23.08.1993 itibarı ile davacının borcunun ihtarnamede bildirilen tutarlar kadar olup olmadığı, tutarların doğru hesaplanıp hesaplanmadığı konusunda ek rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi ... tarafından mahkeme tarafından istenen hesaplamanın yapılabilmesi için davalı kooperatife ait defter ve kayıtlar ibraz edilemediğinden,

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü ile İzmir Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde olması gereken 1993 ve öncesine ait genel kurul tutanaklarının getirtilmesi, davacıda olması gereken ödeme belgelerinin ibraz edilmesi halinde daha sağlıklı bir tespit ve değerlendirme yapılabileceği belirtilmiştir.

Bilirkişi... 31.01.2025 tarihli ikinci ek raporunda, davalı kooperatifin mali müşaviri tarafından kooperatifin son bir kaç yıla ait defterlerinin kendisinde bulunduğu, geriye dönük defterlerin bulunmadığının belirtildiği, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden ve İzmir Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden gönderilen belgelerin incelendiği, buna göre 1992 yılına ait Denetim Raporu ile 27 06.1993 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında yapılan görüşmelerden, 1993/Haziran ayı itibariyle, ortaklar tarafından yerine getirilmesi gereken parasal yükümlülüklerin tutarının 4.220.000-TL olduğu, buna karşılık davacı ... tarafından 1.925.000-TL ödeme yapıldığı, bunun sonucunda 2.295.000-TL ortaklık borcu oluştuğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamından, davalı kooperatifin Çeşme / Ovacık'ta satın alınan arazide ortakları için yazlık konutlar inşa etmek üzere 1986 yılında kurulduğu, arazinin sit alanında kalması nedeni ile de uzun yıllar konut yapımına başlanmadığı, bu durumun da ortak sayısının azalmasına neden olduğu, ayrıca kooperatifin sit sorununu çözüp konutların yapımına başlanabileceği veya tarla vasfındaki arazinin iyi bir fiyatla satılabileceği beklentisi nedeniyle henüz tasfiye kararı alınmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının 1986 yılında davalı kooperatife ortak olduğu, kooperatif tarafından ortaklıktan ihraç edildiği, ihraç kararının kendisine tebliğ edilmediği, ihraç kararı olsa bile usulsüz olduğu için iptal edilmesi gerektiği, bu nedenle davacı adına tesis edilmiş olan ortaklığın halen devam ettiği iddia edilmekte, davalı tarafça, davacı ...'un, keşide edilen iki ihtara rağmen ortaklık borçlarını ödemediği gerekçesi ile 1993 yılında ortaklıktan ihraç edildiği ve bu durumun kendisine noter kanalı ile tebliğ edildiği,

yasal süresi içinde dava açılmadığı için çıkarma kararının kesinleştiği, davacının, davalı kooperatifteki ortaklığının 1993 yılında sona erdiği ileri sürülmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı adına tesis edilmiş olan bu ortaklığın sona erip, ermediği, ortaklıktan çıkarma kararının davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen İzmir...

Noterliğinin 07.07.1993 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 4.220.000-TL ödenmesi gerekirken 1.925.000-TL ödeme yapıldığı belirtilerek, 2.295.000-TL tutarındaki ortaklık borcunun, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, aksi takdirde yasal işlemlerin başlatılacağı hatırlatılmıştır.... Sokak,... Apartmanı, No:...

Alsancak/İzmir adresine gönderilen bu ihtarnamenin tebliğ edilip, edilmediği araştırılmış, ancak gerek tebliğ şerhinin işlenmemiş oluşu, gerek noterlikçe belgelerin imha edildiğinin bildirilmiş olması karşısında ihtarnamenin tebliğ edildiği anlaşılamamıştır. Yine İzmir ...

Noterliğinin 23.08.1993 tarihli,...yevmiye nolu ikinci ihtarnamesi ile de 2.295.000-TL tutarındaki ortaklık borcunun ödenmesinin talep edildiği, bu ihtarnamenin de tebliğ edilip edilemediği aynı gerekçelerle anlaşılamamıştır.

Davacı tarafa gönderilen iki ihtara rağmen davacının borcunu ödememesi üzerine davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmiş ve bu ortaklıktan çıkarma kararının, İzmir ...Noterliğinin 08.10.1993 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin de yine... Sokak,... Apartmanı, No:... Alsancak / İzmir adresine gönderildiği, ancak bu ihtarnamenin de davacıya tebliğ edilip edilmediği gerek tebliğ şerhinin işlenmemiş oluşu, gerek noterlikçe belgelerin imha edildiğinin bildirilmiş olması karşısında ihtarnamenin tebliğ edildiği anlaşılamamıştır.

Davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin 29.09.1993 tarihli,...ayılı yönetim kurulu kararına göre, davacı ile birlikte toplam 14 ortağın ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiği, ortaklıktan çıkarılanlardan...'in karara itiraz ettiği, 18.06.1994 tarihinde yapılan Genel Kurulda, ortaklıktan çıkarılanların durumunun görüşüldüğü ve gündemin 4. maddesinde,...'in durumunu yeniden incelemek üzere Yönetim Kuruluna yetki verildiği ancak aralarında davacı ...un da bulunduğu 12 ortak hakkındaki ihraç kararının oybirliği ile onaylandığı tespit edilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamına göre, davacının 1986 yılında kurulan davalı kooperatifin ortağı olduğu, davacının aidat borcunu ödememesi üzerine İzmir....

Noterliğinin 07.07.1993 tarihli... yevmiye nolu ve 23.08.1993 tarihli,... yevmiye nolu ihtarnameleri ile 4.220.000-TL ödenmesi gerekirken 1.925.000-TL ödeme yapıldığı belirtilerek, 2.295.000-TL tutarındaki ortaklık borcunun, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmesi aksi takdirde yasal işlemlerin başlatılacağının ihtar edildiği, davacının ihtarnamelere rağmen aidat borcunu ödememesi üzerine 29.09.1993 tarihli, ... sayılı yönetim kurulu kararı ile davacı ile birlikte aidatlarını ödemeyen toplam 14 ortağın ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiği,

davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının İzmir... Noterliğinin 08.10.1993 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacının ... Sokak, ...Apartmanı, No:...zmir adresine gönderildiği, ancak bu ihtarnamenin de diğer borç ödeme ihtarnameleri gibi davacıya tebliğ edilip edilmediği gerek tebliğ şerhinin işlenmemiş olması, gerek noterlikçe belgelerin imha edildiğinin bildirilmiş olması karşısında anlaşılamamıştır.

Ayrıca ortaklıktan çıkarma kararının davacı ile aynı durumda olan aidat borçlarını ihtarnameye rağmen ödemeyen 14 ortağı içerdiği anlaşılmaktadır. 29.09.1993 tarihli... sayılı ortaklıktan çıkarma kararı, sadece davacıyı ilgilendiren bir karar olmayıp, toplam 14 ortağı ilgilendirmektedir ki, bu ortaklardan ikisinin kooperatife olan aidat borçlarını ödeyerek üyelikten çıkarma kararına itiraz ettikleri belirlenmiştir.

Taraflar arasındaki irtibat 1993 yılında kopmuş ve 2022 yılına kadar da hareketsiz kalmıştır. Davacının, aradan yaklaşık 30 yıl geçtikten sonra 20.06.2022 tarihinde ihtarname keşide ederek, ortaklığın akıbeti hakkında bilgi edinmeye çalıştığı anlaşılmaktadır.

Bu süreçte davacının, kooperatif ortağı olarak gereken ilgiyi göstermediği ve ortaklıktan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği, yani kooperatifin gidişatını yakından takip etmediği, genel kurul toplantılarına katılmadığı, genel kurul toplantılarına neden çağrılmadığına ilişkin araştırma yapmadığı, en önemlisi de ortaklık borçlarını ödemediği anlaşılmaktadır.

Ayrıca davacı kooperatif başkanının yönlendirmesi ile 1993 yılından itibaren aidat ödemediğini de açıkça kabul etmektedir.

Kooperatifin 1990'lı yıllara ait ticari defterlerine ulaşılamamış, ancak 2021 ve 2022 yıllarına ait yevmiye defterlerinin incelenmesinden, davacının kayıtlardan çıkarıldığı tespit edilmiş, hazirun listelerinden ise davacının 18.06.1994 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı için hazırlanan Ortak Cetveline dahil edilmediği, aynı şekilde sonraki yıllarda yapılan genel kurul toplantıları için düzenlenen hazırun listelerine de dahil edilmediği belirlenmiştir.

Genel kurul toplantılarına katılmak bir hak olduğu kadar aynı zamanda bir görevdir. Yapı Kooperatiflerinin giderleri inşaat imalatlarından ibaret değildir. Satın alınan arazideki SİT sorununun çözümü için varlığını sürdürmek zorunda olan davalı kooperatifin bir takım giderlerinin olduğu, muhasebe ve noter giderleri, huzur hakları, genel kurul giderleri ve muhtelif genel yönetim giderlerinin olacağı açıktır.

Davacı tarafça 17.11.1987 tarihinde 1.325.000-ETL, 10.12.1987 tarihinde 300.000-ETL, 22.01.1988 tarihinde 100.000-ETL, 01.03.1988 tarihinde 100.000-ETL, 20.03.1988 tarihinde 100.000-ETL ödeme yaptığı dosyaya sunulan makbuzlar ile sabittir.

Ancak 27.06.1993 tarihinde yapılan 1992 yılı olağan genel kurul toplantısında 31.12.1992 tarihi itibarı ile üyelerden 4.220.000-ETL dışında aidat alınmadığı, halen aidatlarını tamamlamayan ortakların olduğu, aidatların tamamını tahsil etmeleri konusunda yeni yönetimin uyarıldığı görülmüştür. Bunun üzerine aidatlarını ödemeyen ortaklara ihtarnameler çıkarılarak ihtarlara rağmen aidatlarını ödemeyen ortakların ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafça kooperatife ödenen aidatlar makbuzları ile dosyaya bildirilmiş, 4.220.000-ETL ödenmesi gerekirken, 1.925.000-ETL ödenmiş, davacının ödenmeyen 2.295.000-ETL aidat borcu bulunduğu, borcun ödenmesi için davacıya gönderilen ihtarnamelere rağmen davacının aidat borcunu ödemediği açıktır.

Davacının en son 20.03.1988 tarihinde davalı kooperatife ödeme yaptığı, en son 29.05.1988 tarihli genel kurula katıldığı davacının kendi beyanı ile sabit olmakla, davacının ihracına karar verilen 29.09.1993 tarihli ... sayılı ortaklıktan çıkarma kararına kadar, davalı kooperatifle irtibat kurmadığı, genel kurul toplantısı yapılıp yapılmadığını sorgulamadığı, hak ve görevlerini yerine getirmediği gibi aradan bunca uzun zaman geçmesine rağmen yine de kooperatifle irtibat kurmadığı,

fakat davacı kooperatif üyesi ortak olarak kooperatiflerin yılda bir zorunlu olarak yapması gereken genel kurul toplantısını yapmama nedenini araştırmak, genel kurul toplantısının ne zaman yapılacağını sorgulamak için kooperatifle irtibata geçmek şeklinde bir eylemi olmadığı,

çıkarmaya ilişkin Genel Kurul Kararının 1994 tarihli olup dava tarihine kadar 30 yıla yakın zaman geçtiği, davacının bu hali ile eylemli olarak kooperatifle bağını ve irtibatını kestiği öte yandan Kooperatif çıkarma kararının usulüne uygun tebliği edilip edilmediği konusun değerlendirilmesinde davacıya gönderilen tüm ihtarnamelerin davacı ...un Kooperatif kayıtlarında yer alan " ... sok. ...Apt.No:...

Alsancak İzmir" adresine gönderildiği, davacının ihtarnamelerin kendisine ulaşmadığı ve üyelikten çıkarıldığından haberdar olmadığından bahisle itiraz ederek iş bu davayı açtığı anlaşılmış ise de bu durumun davacı tarafça geçen süre içerisinde Kooperatife hiç müracaat edilmeyip 30 yılın sonrasında dava açılmasının zımnen ortaklık haklarından vazgeçmiş sayılı aynı zamanda ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı Yüksek Yargı kararları ışığında kabul edileceği değerlendirilmekle, davalı kooperatifin çıkarma kararının yerinde olduğu kanaatine varılarak yerinde görülmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan... · ✍e-imzalı · Üye... · ✍e-imzalı · Üye ... · ✍e-imzalı · Katip ... · ✍e-imzalı