İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1015 K.2024/756

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde.

Müvekkili şirket ile davalı ... şirketi arasında 25.11.2020 tanzim tarihli, 18/11/2020 - 18/11/2021 tarihleri arasında geçerli, 500.000-USD teminaUSDı, ... poliçe no.lu Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Gümrük Sorumluluk Poliçesi) tanzim edildiğini, iş bu sorumluluk poliçesi ile, müvekkilinin müşterilerine verdiği her türlü ithalat, ihracat, antrepo ve transit işlemleri hizmeUSDeri ile Gümrük işlemleri sırasında gümrük idareleri ve diğer kamu kurumları arasında oluşabilecek ihtilaflardan kaynaklı mesleki risklerin teminat altına alındığını, müvekkili şirketin, ...

Makinaları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile aralarındaki vekaletname ilişkisine istinaden vekil sıfatıyla "Led Güç Kaynağı" cinsi eşyanın ithalatı amacıyla ... sayı ve 18.05.2021 tarihli beyanname tanzim ettiğini, beyannameye konu eşyaların Gümrük İdaresi tarafından yapılan fiziki muayenesinde ise, ithalat konusu eşyanın müvekkili şirket yetkilileri tarafından "hatalı HS Kod" ile beyannameye işlendiği ve işlenen hatalı tarife kodu sebebiyle de ithalat vergileri arasında fark meydana geldiğinin tespit edildiğini,

bunun üzerine İzmir Gümrük Müdürlüğü tarafından Gümrük Kanunu'nun 234' üncü maddesinin 1. Fıkrası tahtında ... sayı numarasıyla 230.269,82-TL tutarında Gümrük para cezası tatbik edildiğini, verilen para cezası üzerine müvekkili şirketin, müşterisi...

Makinaları adına Hazine ve Maliye Bakanlığı hesabına 09/06/2021 tarihinde 230.269.82-TL nakden ve defaten ödemede bulunduğunu, zararı azaltmak amacıyla, tahakkuk edilen vergi cezasının ödenmesi noktasında müvekkili şirket yetkililerinin ilgili kurumdan uzlaşma talep ettiğini, uzlaşma müzakereleri sonucunda ise karşılıklı rıza ile tarafların, 92.107,92-TL bedel karşılığında uzlaşmasına karar verildiğini, Uzlaşma kararından sonra ise, kurum tarafından, ilk olarak ödenen 230.269,82-TL' lik tutardan uzlaşma tutarı olan 92.107,92-TL düşülmek suretiyle, bakiye 138.161,90-TL ' nin ...

Makinaları hesabına gönderildiğini, söz konusu bu tutarın müvekkili şirket ile ... firması arasındaki cari hesaba işlenerek borç kaydedildiğini, müvekkili şirketin mesleki kusurları sebebiyle meydana gelen bahse konu zararın, 25.11.2020 tarihli sorumluluk poliçesi kapsamında tazmini için, sigorta şirketine başvurulduğunu, sigorta şirketi tarafından konuyla ilgili olarak düzenlenen ekspertiz raporunda; müvekkili şirketin kusurlu olduğu yönünde tespit yapılarak,

hasar olarak hesaplanan-muafiyet indiriminden sonra 9.543.60-USD zararın da sigortalı müvekkiline ödenmesi gerektiğinin tespit edilmiş olmasına rağmen davalı sigorta tarafından taleplerinin reddedildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi olumlu- olumsuz herhangi bir geri dönüş de sağlanmadığını, 24.01.2022 tarih ve 2022.E.... Başvuru Numarası ile Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonunca verilen 17.06.2022 tarih ve ...

Karar sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı ile, "uyuşmazlık konusunun çözümünde Gümrük Kaçakçılığı ve Gümrük Mevzuatının uzmanlık gerektirmesi ve konunun uzmanı bilirkişinin sigorta tahkim komisyonu bilirkişi listesinde bulunmaması gerekçeleriyle uyuşmazlığın yetkili mahkeme eliyle çözümlenmesi gerektiği"nin belirtilerek başvurunun geri çevrildiğini, taraflarınca Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında dava açıldığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından bahisle de hukuki yarar yokluğundan davamızın Usulden reddine karar verildiği, söz konusu bilirkişi heyet raporunu ve İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/10/2023 tarihli ... E. ... K. Sayılı ilamını ve kesinleşme şerhinin bulunduğunu belirterek davalının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına vaki İtirazının İptali ile Takibin Devamına, İtirazında haksız ve kötüniyeUSDi olan davalı aleyhine %20dan aşağı olmamak üzere İcra İnkâr Tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde. Dava konusu olayda davacı tarafça idareye yapılan ödemenin tarihi 09.06.2021 tarihi olduğu, TTK 1420. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler 2 yılda zamanaşımına uğradığı, davacı tarafça 05.12.2023 tarihinde icra takibi yapılmış olup, söz konusu icra takibi zamanaşımı dolduktan 6 ay sonra yapıldığı, davacı yanın, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı ...

E. Sayılı dava "belirsiz alacak davası" olarak açıldığından ve davanın belirsiz alacak olarak açılmasının mümkün olmadığı yönündeki kararının kesinleşmesi ile söz konusu dava zamanaşımını kesmediğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının sigortacısından talepte bulunabilmesi için evleviyetle ödediği cezanın haklı ve kanuna uygun olması gerektiği, davacı amerikan doları üzerinden ödeme talebinde bulunamayacağı, davacının icra inkar tazminatı talebi, istikrar kazanmış yargıtay içtihaUSDarına göre alacağın likit olmaması sebebiyle kabul edilemeyeceğini, alacağın likit olmadığı,

davacının icra takibini 12.300,15 USD üzerinden yapıp, davasını ise 11.649,31-USD üzerinden açmış olmasından dahi belli olduğu, yine daha önce açılan ve reddedilen davada talep edilen değer başka, arabuluculuk görüşmesinde talep edilen değer başka, icra takibinde talep edilen değer başka, işbu davada talep edilen değerinin başka olduğu, likit bir alacaktan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

DELİLLER

İzmir .... İcra müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, Mahkememizin ... esas sayılı dosya aslının dosyamız arasına alındığı ve dosyanın tevdisi üzerine hazırlanan 11/09/2024 tarihli raporun dosyaya kazandırıldığı anlaşıldı.

İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.300,15 USD'nin tahsililne yönelik ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının mesleki sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında tazminat borcu olarak belirtildiği, geniş anlamda itiraz üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde ise Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine iş bu konu davanın açıldığı, Mahkememizce davalı sigorta şirketine, gümrük müdürlüğüne, ... Bankasına, ... Bankasına ve Tahkim Komisyonuna yazılan müzekkerelere cevap alındığı tevdi üzerine sigorta bilirkişisi ve gümrük bilirkişisinden 23/07/2023 tarihli rapor kazandırılmakla birlikte Mahkemece yapılan itirazlar değerlendirilmeksizin davanın belirsiz dava olarak açılmasında davacı hukuki yararının bulunmadığı belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmekle birlikte hükmün başvuru yapılmaksızın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yukarıda bahsedilen karar dosyasında bilirkişi raporuna itirazlar değerlendirilmeksizin rapor alındığı anlaşılmakla bu kapsamda itirazların değerlendirilmesi gerektiğinden dosyanın tevdisi üzerine mahkememizin ... esas sayılı dosyasına rapor sunan bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmekle birlikte,

sigorta bilirkişisi ... ile gümrük müşaviri bilirkişisi ...tarafından hazırlanan ve taraflara tebliğ edildiği 11/09/2024 tarihli raporun incelenmesinde kök raporda herhangi bir değişiklik yapılmasına yer olmadığına belirtilmekle birlikte bu anlamda rapor içeriğinde davacı tarafça ihraç edilen eşya için Çin de düzenlenen fatura içeriğinde eşyanın teknik özelliğinin 100-240 volt AC gerilimi 12-24 volt aralığında DC gerilime çeviren eşyalar olduğu açıkça anlaşılmakta olup bu tip eşyaların redresör olarak tanımlandığı bu terimin AC geriliminden DC gerilimine çevirmeyi sağlayan elektronik cihazlar için kullanılan tabir olduğu,

söz konusu eşyaların tescil tarihi itibariyle yürürlükte olan Türk Gümrük Tarife Cetvelinde redresör başlığı altında... GTİP ununda yer aldığı belirtilerek bu anlamda davalı sigorta şirketinin itirazlarının yerinde olmadığı 4458 sayılı yasanın 61 ve 181. Maddesi ile bu yasal yönetmeliği 113.234 ve 263.

Maddelerindeki mevzuat düzenlemelerine göre bu tespitin yapılabileceği davacının düzenlenen para cezası kararı sonrası kendi sorumluluğunda olan bir husustan dolayı müşteri konumundaki dava dışı ... adına hazine bakanlığı hesabına Halk banktan nakit teminat olarak 230.269,82 TL nakden ve defaten ödeme yapmış ise de konu hakkında gümrük müdürlüğüne yapılan uzlaşma başvurusu neticesi davacı ile gümrük idaresince yapılan uzlaşma neticesi 92.107,92 TL olarak ceza belirlendiğinde arada ki fark miktarı olan 138.161,90 TL'nin dava dışı ... adına ödendiği anlaşılmakla birlikte esasen yapılan bu uzlaşma tutarının tüm taraflar bakımından oluşan

durumda lehe olduğu, davalı yan meslek sorumluluk sigortasının da esasen bu kapsamda yapılan açıklamalar gereği ödenen zarara yönelik durumu kapsadığı, taraflar arasında 18/11/2021 tarihleri arasını kapsar şekilde geçerli olan mesleki sorumluluk sigorta poliçesinin davacının talep konusu edilen hususunu kapsadığı ve gerek prim gerekse sorumluluk teminatlarının USD olarak kararlaştırıldığı ve bu anlamda davalı sigorta tarafından kök rapora yapılan itirazların yerinde olmadığı, cezanın 09/06/2021 tarihinde kesinleşmeyle birlikte bu tarihte ödeme yapılmış ise de verilen hatalı beyannamenin 18/05/2021 tarihinde yapıldığı,

sigortalının sigortacıya hangi tarihte bildirimde bulunulduğu anlaşılamamakla birlikte 45 günlük muacceliyet baz alınırsa temerrüt tarihinin 10/09/2021 tarihi olarak hesaplandığı belirtilmekle birlikte en geç bu tarihte sigortacının ödeme yapması gerektiğini, taraflar arası poliçeye göre sorumluluğun hasar ödeme tarihindeki TCMB döviz alış kurunun kullanılması esas alınacaktır şeklindeki hüküm kabul edilerek 92.107,92 USD'nin USD karşılığının 10.959,48 USD olarak hesaplanmakla birlikte bu tutardan 1.000 USD muafiyet indirimi düşülmesi ile zararın 9.959,48 USD olarak sonuçta hesaplandığı bildirilerek görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Yapılan inceleme neticesinde mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine yine mahkememizin ... esas sayılı doyası üzerinden fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydı ile açılan tazminat davasında mahkememizce delillerin toplandığı, dosyaya birikişi raporunun kazandırıldığı , akabinde 12/10/2023 tarihinde verilen karar ile davanın usulden reddedildiği ve kararın kesinleştiği, mevcut dava dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler delil yapılmak suretiyle bu sefer davacı tarafından davalı aleyhine yukarıda belirtilen şekilde İzmir .... İcra müdürlüğü'nün ... e. sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair verilen karar ilişkin iş bu itirazın iptali davası açıldığı konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazılığın taraflar arasındaki mesleki sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında ödenen tutarın davalıdan tahsilinin talep edilip edilmeyeceği, davacı tarafça USD olarak yapılan ödemenin USD cinsinden davalıdan tahsili bakımından davacının talep yetkisinin olup olmadığı, söz konusu zararın davacı yana atfedilen kusurdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ve bu durumun mesleki sorumluluk kapsamına girip girmediği, davacı yanın idareye ait bir görevi poliçe kapsamında davalıdan tahsil yönündeki istemi bakımından talebinin haklılık teşkil edip etmediği hususlarının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik poliçe kapsamında talep konusu edilen alacağın tahsiline yönelik itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar Mahkememizin... esas sayılı dosyası üzerinden verilen karar içeriğine katılım mümkün görülmemekle birlikte dosya arasına kazandırılan delillerin mevcut dava dosyası arasına alınmasının gerekli olduğu kanaatine varılmakla birlikte kazandırılan ek rapor mahiyetindeki 11/09/2024 tarihli rapora itirazlarda bulunularak ek rapor/ yenir bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılarak rapor hükme elverişli bulunmuştur.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dosya tarafları arasında 18/11/2020-18/11/2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde mesleki sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği ve limitin 500.000,00 USD olarak kararlaştırıldığı ve her bir hasar bakımından 1.000,00 USD muafiyet indirimi yapılacağının kararlaştırıldığı gibi gerek primler gerekse de mesleki sorumluluk teminatı yönünden USD cinsi üzerinden sorumluluk kararlaştırılmakla birlikte döviz notu açıklamasında ki hasar ödemelerinde ise hasar ödeme tarihindeki TCMB döviz alış kurunun kullanılması esas alınacağının kararlaştırıldığı hükmü esas

alınan bilirkişi ve dosya kapsamına göre konu olayda gümrük beyannamesinin 18/05/2021 tarihinde verildiği ve yapılan bu işlemin taraflar arası geçerli olan sözleşme tarih aralığında olduğu anlaşılmakla söz konusu bu ithalat beyannamesinin dosya kapsamında sabit olduğu üzere hatalı olduğu anlaşılmakla birlikte dava dışı ...

A.ş adın mahkememiz davacısı adına söz konusu bu hatalı beyanname kapsamında KDV farkından kaynaklı gümrük kanunun 234/1a maddesine göre 230.269,82 TL tutarda 09/06/2021 tarihinde kesilen ceza kapsamında ödeme yapıldığı, daha sonra dava dışı gümrük müdürlüğüne yapılan uzlaşma başvurusu üzerine ... sayılı uzlaşma tutanağına göre bu tutarın 92.107,92 TL olarak kararlaştırıldığı,

dolayısıyla arada ki 138.161,90 TL'nin gümrük idaresince... adına gönderildiği anlaşılmakla davacı tarafça yapılan bu hatalı beyannameden kaynaklı ödenen fazla tutar bakımından yapılan işlemde davacı yanın kusurlu olduğu ve söz konusu kusurlu işlemin yapılan beyan ve ödeme tarihi itibariyle geçerli olduğu dosya kapsamında anlaşılan davalı mesleki sorumluluk sigortası kapsamında güvence altına alınmakla birlikte somut olayda teminat dışı bir hal olduğu tespitine varılmadığı az önce yapılan poliçe içeriği kapsamındaki açıklamalar kapsamında 1.000 USD muafiyet indirimi düşülmesi ile ek rapordaki bu anlamda USD cins karşılığı 9.959,48 USD' lik

zarar hesabı yerinde görülmekle birlikte her ne kadar bunun ihbar edilmemesinin davacının bu zararın istemesine engel teşkil edeceği yönünde davalı yan tarafından savunma yapılmış ise de davalının bu anlamda savunmasına ihbar etmenin sorumluluk kapsamında ödenen tutarın davalıdan talep etmesine bir engel olmayacağı kanaatine varılmakla birlikte aynı zamanda konu itirazın iptali dosyasına yönelik asıl alacak yanında işlemiş faiz talebinde bulunulmakla birlikte bilirkişi tarafından sunulan raporlarda faiz yönünden bir takım hesaplamalar yapılmış ise de yargıtay ....HD'nin ... esas ve ... karar sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere

yabancı para borcunun ... sayılı yasanın 4/a kapsamında talep edilebileceği ve bu hususta TCMB merkez bankasının yıllara göre yayımladığı bir yıl ve daha uzun vadeli USD cinsleri üzerinden faiz oranını tespit edilerek Karşıyaka ...

Noterliğinin 23/11/2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğinden itibaren 10 gün içinde tutarın davacıya ödenmesi istenildiğinden tebliğ tarihine 10 gün eklenmekle faiz başlangıç tarihinin 05/12/2021 tarihi olduğu ve bu tarihten itibaren merkez bankasınca her ay ayrı olmak üzere yayımladığı USD cinsi faiz miktarı resen tespit edilerek ve bu anlamda hesap bilirkişisinden rapor alınmasının usul ekonomisine uygun olmayacağı kanaatiyle

TUTARI

FAİZ BAŞLANGIÇ TARİHİ

VADE TARİHİ

GECİKME GÜNÜ

FAİZ

ORANI %

FAİZ TUTARI

TOPLAM TUTAR

9.959,48 USD

05/12/2021

31/12/2021

26

2,5

17,74 USD

9.977,22 USD

9.959,48 USD

01/01/2022

31/01/2022

30

2

16,37 USD

9.975,85 USD

9.959,48 USD

01/02/2022

28/02/2022

27

2,32

17,31 USD

9.976,79 USD

9.959,48 USD

01/03/2022

31/03/2022

30

3

24,56 USD

9.984,04 USD

9.959,48 USD

01/04/2022

30/04/2022

29

3

23,74 USD

9.983,22 USD

9.959,48 USD

01/05/2022

31/05/2022

30

4

32,74 USD

9.992,22 USD

9.959,48 USD

01/06/2022

30/06/2022

29

7

55,39 USD

10.014,87 USD

9.959,48 USD

01/07/2022

31/07/2022

30

5,5

45,02 USD

10.004,50 USD

9.959,48 USD

01/08/2022

31/08/2022

30

4,4

36,02 USD

9.995,50 USD

9.959,48 USD

01/09/2022

30/09/2022

29

6,25

49,46 USD

10.008,94 USD

9.959,48 USD

01/10/2022

31/10/2022

30

4,2

34,38 USD

9.993,86 USD

9.959,48 USD

01/11/2022

30/11/2022

29

5,5

43,52 USD

10.003,00 USD

9.959,48 USD

01/12/2022

31/12/2022

30

4

32,74 USD

9.992,22 USD

9.959,48 USD

01/01/2023

31/01/2023

30

4

32,74 USD

9.992,22 USD

9.959,48 USD

01/02/2023

28/02/2023

27

3,25

23,94 USD

9.983,42 USD

9.959,48 USD

01/03/2023

31/03/2023

30

3

24,56 USD

9.984,04 USD

9.959,48 USD

01/04/2023

30/04/2023

29

4

31,65 USD

9.991,13 USD

9.959,48 USD

01/05/2023

31/05/2023

30

5

40,93 USD

10.000,41 USD

9.959,48 USD

01/06/2023

30/06/2023

29

5,75

45,50 USD

10.004,98 USD

9.959,48 USD

01/07/2023

31/07/2023

30

5

40,93 USD

10.000,41 USD

9.959,48 USD

01/08/2023

31/08/2023

30

5,55

45,43 USD

10.004,91 USD

9.959,48 USD

01/09/2023

30/09/2023

29

5

39,57 USD

9.999,05 USD

9.959,48 USD

01/10/2023

31/10/2023

30

6

49,12 USD

10.008,60 USD

9.959,48 USD

01/11/2023

30/11/2023

29

6

47,48 USD

10.006,96 USD

9.959,48 USD

01/12/2023

04/12/2023

3

5

4,09 USD

9.963,57 USD

olmak üzere toplam davacının asıl alacak yanında davalıdan toplamda 854,93 USD tutarında faiz talep edebileceği anlaşılmakla açılı davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hükmedilen toplam tutarın dava tarihinden bir gün evvel TCMB tarafından yayımlanan USD/TL efektif satış kuru karşılığı üzerinden dava değerinin tespitine yönelik yapılan değerlendirme neticesinde 1 USD=29,1859 TL olarak tespit edilmekle davada kabul edilen tutarın dava tarihi itibariyle TL karşılığının 315.628,28 TL olduğunun tespiti suretiyle yargılama giderlerinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı