İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/125 K.2023/536

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan ön incelemesi sırasında dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalının, adına kayıtlı başkaca taşınmazlar üzerinde inşa edilecek bina ve tesislerin yapım işini .... İnşaat San. Tic. AŞ.'ne verdiğini, bu şirketin inşaatı tamamlayamaması üzerine inşaat işinin bu kezde dava dışı ... İnşaat Taah. San.ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ve ... İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığı'na verildiğini, davalı kooperatifle bu iş ortaklığı arasında yapılan sözleşme ile iş ortaklığına hak ediş ödemeleri dışında inşaatı tamamlayarak teslim ettiğinde kendisine müvekkiline satılan İzmir ili, Dikili ilçesi, Bademli Köyü Hayıtlı limanı mevkii, 117 ada, 1 nolu parselde kayıtlı taşınmazla bazı başka taşınmazların iş ortaklığına devrolunması hususunda anlaştıklarını, ancak adı geçen iş ortaklığı da hak edişlerinin ödenememesinden kaynaklı finans yokluğundan dolayı inşaat işini tamamlayamadığını,

bunun üzerine inşaatı tamamladığında iş ortaklığına verilecek taşınmazların üçüncü kişilere satılıp bedellerinin iş ortaklığına verilerek inşaat işini finansta kullanılması kararına varıldığını, varılan bu karar çerçevesinde tazminat taleplerinin sebebini oluşturan satışa konu taşınmaz olan İzmir ili, Dikili ilçesi, Bademli Köyü Hayıtlı limanı mevkii 117 ada, 1 nolu parselde kayıtlı taşınmazın müvekkiline satılabilmesi için öncelikle satışa .... İnşaat San. Tic.

AŞ. ile sonraki yüklenici olan ... İnşaat Taah. San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti. Ve ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı'nın da muvafakatinin alınmasının gerektiğini, bu nedenle 11/03/2021 tarihinde müvekkilinin, taşınmazın tapuda maliki olan davalı ve Muvafakat eden ve Müşahitler olarak .... İnşaat San. Tic. AŞ. ile ... İnşaat Taah. San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ve ... İnşaat San.ve Tic.

Ltd. şti.' den oluşan iş ortaklığı arasında adi yazılı taşınmaz satış vaad sözleşmesinin imzalandığını, bu aşamada taşınmazın harici satış sözleşmesiyle müvekkiline satışının sebebi olan ... İnşaat Taah. San.ve Dış Ticaret Ltd. Şti. Ve ... İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığı'na inşaat malzemesi alımı için imkan sağlanmasını teminen ve ileride ödenecek toplam 5.000.000 TL taşınmaz satış bedelinden mahsup edilmek üzere harici sözleşmenin 16. Maddesinde bulunan hükmü gereği iş ortaklığına malzeme alabilmesini teminen finans sağlanması için verilmesi gereken 1.000.000 TL için müvekkilinden bu tutarda bir adet senet istendiğini ve müvekkilinin bu senedi tanzimle davalının huzurunda iş ortaklığına verdiğini,

akabinde müvekkilinin adi yazılı taşınmaz sözleşmesinin hukuken geçersiz olması sebebiyle Noterde satış vaadi sözleşmesi yapılması için gerekli olan harç ve masrafları da tedarik edip davalıya noterde satış vaadi sözleşmesi yapılması konusunda adi yazılı sözleşmenin 9. Maddesinde ve sözleşmenin 11. Maddesinde yer alan hükümleri gereği aynı taşınmazın, aynı bedelle kendisine satışı konusunda noterde satış vaadi sözleşmesi düzenlenmesini talep ettiklerini, bunun üzerine davalı kooperatifle müvekkili arasında taşınmazın satış vaadi konusunda Kartal ...

Noterliği'nin ... yevmiye nolu ve 18/03/2021 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin noterden yapılan bu sözleşme gereği taşınmaz satış bedeli olan 5.000.000 TL'sından peşin verdiği 2.000.000 TL'sının mahsubu sonrasında kalan 3.000.000 TL.' sından 2.000.000 TL.'sını daha ödeyerek son kalan bakiye 1.000.000 TL.'sını da daha önce iş ortaklığına verdiği senet bedeli olarak iş ortaklığına ödediğini belirterek tapu devrinin yapılmasını istediğini, ancak davalı tarafın senedin iş ortaklığına değil kendisine ödenmesi gerektiğini iddia ederek iş ortaklığına yapılan ödemeyi kabul etmediğini,

müvekkilinin son ödemeden mahsup edilecek senet tutarının ödemesinin bu şekilde haksız olarak kabul edilmemesi üzerine noter satış sözleşmesinden doğan haklarını kaybetmemek için mecburen tapu verilmesi gereken 25/06/2021 tarihinde 1.000.000,00 TL'sını mükerrer olarak birde davalıya ödediğini, ancak davalınon tapu devrini yine yapmadığını, bu şekilde müvekkilinin üzerine düşen tüm edimleri 1.000.000,00 TL daha fazla ödemek zorunda bırakılarak yerine getirdiğini, müvekkilin üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmesine rağmen davalınon imzaladığı taşınmaz vaadi sözleşmesi gereği tapu devrini yapmadığını, taraflarınca Dikili ..-.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyasıyla cebri tescil davası açıldığını ve davanın müvekkili lehine sonuçlandığını, senedin de iade alınamaması üzerine taraflarınca halen derdest olan Dikili ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını, bu davada iş ortaklığı tarafından senet bedelinin kendisine davalının bilgisi dahilinde ödendiğini kabul ve beyan ettiğini, buna rağmen davalının kötüniyetle hareket ederek senedi İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla icraya koyduğunu, müvekkilinin haczi kabil taşınmazlarına ve tüm banka hesaplarına haciz koydurduğunu, bunun üzerine taraflarınca bu kezde İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ...

K. sayılı dosyasıyla icra takibine itiraz edildiğini, yerel mahkemece bu dava ret olmuşsa da akabinde talepleri üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ...E., ....

K. sayılı dosyasıyla yapılan istinaf incelemesi sonunda bu karar kaldırılarak takibin iptaline karar verildiğini, davalının bu kararı da temyiz ettiğini ve temyiz incelemesinin halen devam ettiğini, sonuç olarak taşınmaz satış vaat sözleşmesinin geçerli olup davalının sözleşmeye haksız ve yersiz olarak uymadığı hususunun yargı kararı ile sabit olduğunu, müvekkilinin 5.000.000 TL bedelle satın aldığı taşınmaz için halihazırda toplamda 6.000.000,00 TL ödeme yaptığını,

üstüne üstlük davalı haksız olarak halen 1.000.000 TL'lik senedi bir kez daha tahsil etmeye çalışarak müvekkilinden toplam 7.000.000,00 TL tahsil ederek haksız kazanç elde etme peşine düştüğünü, davalı tarafından haksız ve yersiz olarak sözleşmeye konu taşınmaz devrinin yapılmamasından dolayı müvekkilinin zarara uğradığını, iş bu davanın alacaklının borcun öngörülen zamanda değil geç ifa edilmesi nedeniyle oluşan zararının tazminini isteyebileceği düzenlemelerine dayanan müspet ya da munzam zararın tazmini olarak adlandırılan zararlara ilişkin olduğunu, somut olayda müvekkilinin haklılığının,

davalının edimini zamanında ifa etmediği yani tazminat talep şartlarının bulunduğu hususunun Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E., ...

K. sayılı dosyasıyla açılan cebri tescil davasının kabulüyle sabit olduğunu, bu durumda davalarının haklı olup yapılacak yargılama sonunda, müvekkilinin mal varlığının tapu devri zamanında yapılmış olsaydı ulaşacağı durumla, edimin geç ifası üzerine ulaştığı durum karşılaştırılarak uğradığı zararların tespit edilecek ve bu zarar miktarının davalıdan tahsili ve müvekkiline ödenmesiyle giderilmiş olacağını belirterek davalının elindeki taşınmazlarını hızla elinden çıkarmakta olduğunu,

müvekkilinin zararlarının tutarının oldukça yüksek meblağda olduğu da nazara alındığında kooperatifin sahibi olduğu taşınmazları elinden çıkartarak müvekkil alacağının tahsilini engelleme çabasına girebileceğini, bu nedenle davalıya ait ... ili, ... ilçesi ... Köyü ... limanı mevkii ... Ada, ... Parsel, ve ... ada, ...

Parsel nolu parselleri üzerine ihtiyati haciz konmasına, müvekkilinin zararlarının bilirkişi incelemesi yardımıyla tespiti ile tespit edilen bu zararların davalının tapu devrini yapması gereken 25/06/2021 tarihinden ve bu taleplerinin reddi halinde her zararın oluştuğu tarihlerden itibaren davalının tacir olduğu dikkate alınarak ticari faiz oranından hesaplanacak faizleriyle birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, sözleşmeden kaynaklanan tazminat davasında, davanın davalının adresinin bulunduğu, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, mahkememizin yetkisine itiraz ettiğini, yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak da davacının zarar ve kaybı olmadığı halde açmış olduğu sözleşmeden kaynaklanan tazminat talepli davasının usul ve esas açısından hukuka aykırı olması nedeniyle reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davacı vekili 18.04.2023 tarihli cevaba cevap dilekçesinde, noter satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davalarda taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunu, bu durumda sözleşme konusu olan taşınmazın bulunduğu Dikili Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Dikili'de görevli Asliye Ticaret Mahkemesi olmaması nedeniyle sonuçta Dikili Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu davada HSK kararı gereğince İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli hale geldiğini beyan etmiştir.

Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde yetkiye itirazını tekrarlayarak davanın reddini savunmuştur.

Davada dilekçeler aşaması tamamlanmış olmakla evrak üzerinde ön inceleme yapılmıştır.

Öncelikle HMK 114 maddesi kapsamında dava şartları değerlendirilmiştir. Bu kapsamda mahkememizin görevli olup olmadığı değerlendirilmesi gerekmiştir.

Mahkememizin görevli olduğunun kabul edilebilmesi için davanın mutlak ya da nispi ticari dava niteliğinde dava olması zorunludur. Davanın mutlak ticari dava olarak kabul edilebilmesi için ticaret kanununda veya özel kanunlarda o davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine ilişkin düzenleme yer alması gerekmektedir. Davanın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için TTK 4/1 maddesinde tanımlandığı üzere her iki tarafın da tacir, uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekmektedir.

Davanın konusunun tazminat olduğu ve mutlak ticari dava olmadığı belirlenmiştir.

Nispi ticari dava olup olmadığı konusunda yapılan değerlendirmede, davanın nispi ticari dava olabilmesi için her iki tarafın tacir, uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili olması gerektiği, davalı tacir olsa da davacının Manisa Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısı, Kırıkkale Vergi Dairesi'nin cevabi yazısı ve Manisa Vergi Dairesinin cevabi yazısı ile davacı vekilinin 17/03/2023 tarihli dilekçesinin değerlendirilmesinden tacir olmadığı bu nedenle davanın ticari dava olmadığı sonucuna varılmıştır.

Davamızın mutlak ticari dava olmadığı, davacının dava tarihi itibariyle tacir olmadığından nispi ticari dava da olmadığı, bu nedenle davayı görmeye mahkememizin görevli olmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaatine varılmakla davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesindeki ve 18.04.2023 tarihli cevaba cevap dilekçesindeki, iş bu davada taşınmazın bulunduğu Dikili Mahkemelerinin yetkili olduğu, Dikili de Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığından, davanın HSK kararı gereği davanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı ortaya konulmakla davacının amacının bu davayı Dikili ilçesinde açmak olduğu, değerlendirilmekle, Dikili ilçesi ticari davaları bakımından mahkememizin yetki alanında kaldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden red kararı nedeniyle dava dosyasının talep halinde Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Katip ... e-imzalı