İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/210 K.2024/65

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 25.10.2004 tarihinde İzmir'de kurulmuş olan, 02.05.2014 tarihinden beri mevcut adresi olan ... Menderes/İZMİR adresinde faaliyet gösteren sektöründe gösterdiği yetkinlikle yurt içi ve yurt dışında tanınmış ve ülke ekonomisine önemli girdiler sağlayan bir şirket olduğunu, davalı ...

Müdürlüğü tarafından 17 Şubat 2023 tarih ve ... sayılı yazıyla müvekkile ait 245 ada 16 parselde imara aykırı sundurma olduğu iddiasıyla, sundurmanın 30 gün içinde kaldırılması aksi takdirde OSB mevzuatı uyarınca her türlü hizmeti (elektrik, su vs.) kesileceği ve başkaca hiçbir ruhsat ve izni verilmeyeceğini ve ilgili idarelere bildirim yapacağını bildirildiğini, Müvekkilin diğer parselindeki bir sundurmanın hatalı olarak çekme mesafelerini ihlal eder şekilde yapıldığı anlaşıldığından müvekkili tarafından derhal kaldırıldığını,

sundurmanın kaldırılmasından sonra davalı yetkilileriyle görüşüldüğünde araç gölgeliğinin de kaldırılması gerektiğinin aksi takdirde hizmet kesintisinin uygulanacağının söylendiğini, davalının bundan önce de 26.01.2023 tarihinde Müvekkilin Çevre mevzuatı kapsamında devam eden, herhangi bir yaptırım gerektirmeyen ve yetkili idarelerce de herhangi bir yaptırıma tabi tutulmayan işlemlerini bahane ederek Müvekkilin İş yeri açma ve çalıştırma ruhsatını iptal ettiğini ve müvekkile hizmet kesintileri uygulayacağına dair bir bildirimde bulunduğunu ve buna karşılık müvekkili tarafından ikame edilen ve İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. Kayıtlı olarak derdest olan dosyada mahkemece 15.02.2023 tarihinde ara karar tesis edilmek suretiyle "Davacıya verilen elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma, atma çamuru depolama kurutma ve yakma, yol haberleşme, spor tesisleri gibi alt yapı ve genel hizmetlere dair hizmet kesintisi uygulanmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteminin ise ticari faaliyetlerinin devamının ülke ekonomisine olan katkısı hizmet kesintisinini davacı şirketin mahvına sebep olması gibi hususlar bir arada değerlendirildiğinde 75.000,00 TL teminat mukabilinde elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma, atma çamuru depolama kurutma ve yakma,

yol haberleşme, spor tesisleri gibi alt yapı ve genel hizmetlere dair hizmet kesintisi uygulanmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle "75.000,00 TL teminat mukabilinde elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma, atma çamuru depolama kurutma ve yakma, yol haberleşme, spor tesisleri gibi alt yapı ve genel hizmetlere dair hizmet kesintisi uygulanmaması yönünde İhtiyati tedbir kararı verilmesine" dair karar verildiğini,

mahkemenin 15.02.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının hemen ardından 17.02.2023 tarihli yazıyla müvekkil Şirketin parseli içindeki otopark gölgeliğin sundurma olarak tarif edilerek ve bu defa da imar mevzuatına aykırılık iddiasıyla müvekkile mezkur yazının gönderilmesi ve araç gölgeliği kaldırılmadığı takdirde hizmet kesintisi uygulamakla tehdit edilmesinin iyi niyetten uzak, mahkeme kararını uygulamamaya matuf olduğunu, müvekkilinin parselinde bulunan otopark ve gölgeliğin imar mevzuatına aykırı olmadığını beyanla davalı ...

Yönetimi tarafından 17 Şubat 2023 tarih ve ... sayılı yazıyla bildirilen müvekkile ait 245 ada 16 parselde imara aykırı sundurma olduğu iddiasıyla, araç parkı gölgeliğinin 30 gün içinde kaldırılması aksi takdirde başkaca bir izin ve ruhsat verilmeyeceği ve yıkımı için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirim yapılacağı yönündeki işlemin iptal edilmesi ve sundurma 30 gün içinde kaldırılmadığı takdirde uygulanacağı bildirilen hizmet kesintisi uygulamasının yürütmesinin dava süresince durdurulmasına karar verilmesini yapılacak yargılama sonucunda davalının 17/02/2023 tarih ve ...sayılı yazıyla bildirilen tüm işlemlerin iptal

edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idari yargının görev alanında bulunduğunu, Mahkemenin iş bu davaya bakmakta görevsiz olduğunu, müvekkili OSB' nin , görevli teknik personelinin 2023 yılı Şubat ayında tüm OSB içindeki firmaları imar denetimine tabi tuttuğunu ve imara aykırı yapılarını tespit ederek, kaldırılması,

projeye uygun hale getirilmesi hususunda firmalara ihtar yazıları gönderdiğini, söz konusu denetimin sadece davacı firma özelinde yapılmadığını, tüm firmaların bu şekilde denetlenerek imara aykırı yapıların tespit edildiğini ve kaldırılmasını, projeye uygun hale getirilmesi vs yönünde ihtar yazıları gönderildiğini, Müvekkilinin, yasal mevzuata aykırılığın giderilmesine ilişkin yaptırım gücünün hizmet kesintisi olduğunu, müvekkilinin yasadan kaynaklı görevlerinin yaptırımını sağlamaya ve OSB içinde faaliyet gösteren firmaların İmar Kanunu, Çevre mevzuatı vs gibi birçok yasaya uygun faaliyet göstermesini sağlamaya çalışmakta olduğunu,

ayrıca firmaların bu şekilde yaptırım uygulanmasına ilişkin taahhüdünün bulunmakta olduğunu beyanla öncelikle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DOSYANIN SAFAHATI

Mahkememiz 17/03/2023 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin; "davalının, 17 Şubat 2023 tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen yapılan aykırı imalatların yıkımı için Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı' na bildirim yapılacağı" kararının iptali talebinin, talep edilen hususun uyuşmazlık konusu olmadığı ve ihtiyati tedbir koşullarının bulunmadığı kanaatine varıldığından reddine dair karar verilmiştir.

Mahkememiz ara kararının davacı vekili tarafından istinaf incelemesine konu edilmesi neticesinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...H.D.' nin 16/05/2023 tarih ... -... E-K.

Sayılı kararı ile; "..Somut olayda, davacı tarafından denetimde davalıya tahsisli 245 ada 16 parseldeki binanın kuzeyinde çekme sınırları içinde bulunan sundurmanın yıkılması için davalı tarafa 30 günlük süre verildiğine, aksi takdirde bu hususun Çevre Bakanlığına bildirileceği ve bir takım alt yapı hizmetlerinin verilmesinin durdurulacağı davalıya 17/02/2023 tarih 483 Sayılı yazı ile bildirilmiş ise de; davacı bakımından telafisi imkansız bir zarar doğacağı hususu ile ihtiyati tedbir kararı için yaklaşık ispat gerçekleşmediği gibi davanın esasını çözümler şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi de hukuka aykırı olacağından;

ilk derece mahkemesince davacının geçici hukuki koruma tedbirine yönelik isteminin reddine karar verilmesi sonucu itibariyle yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir..." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf incelemesinin esastan reddine karar verilmiştir.

DELİLLER

OSB Kayıtları Mahkememizce davalı OSB'ye müzekkere yazılarak, davacıya ait İTOB OSB 245 ada 16 parselde bulunan taşınmazda imara aykırı olduğu davacıya bildirilen yapıya ilişkin imara aykırı imalat olduğuna dair yerinde yapılan tespite ilişkin tutanak ve belgeler, varsa tespit raporu ve söz konusu imara aykırı olduğu iddia edilen imalata yönelik alınan kararların birer örneği ve ayrıca davacının belirtilen taşınmazının bulunduğu alanı kapsar imar planının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, İTOB OSB nin 28/09/2023 tarihli cevabi yazısı ekinde 17.02.2023 tarih ... sayılı nolu tespit tutanağının, kaçak yapı fotoğraflarının ve imar durumu belgesinin gönderildiği anlaşılmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ... tarafından yapılan idari işlemin iptali talebi istemine ilişkin olup,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafın 17/02/2023 tarih ... sayılı yazı ile davacıya bildirilen "yapılan aykırı imalatların yıkımı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na bildirim yapılacağı" şeklindeki kararının yasal düzenlemeler ve mevcut imar durumu ile uyumlu olup olmadığı konusunda toplandığı anlaşılmaktadır.

HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkeme re'sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Öncelikle işbu davada çözülmesi gereken uyuşmazlık. OSB'lerin tacir olup olmadığı ve taraf olduğu davaların ticari dava kabul edilip edilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır. 4562 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı TTK'nın 11. maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16. maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gereklidir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/4599 Esas, 2023/3797 Karar sayılı,15/06/2023 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair İlamı) Açıklanan nedenlerle, eldeki davanın mutlak ticari dava olmadığı, davayı görmekte Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilerek Mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı