İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/305 K.2025/218

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle. Davaya konu ...

Bankası Edremit Merkez Şubesine ait 25/02/2023 keşide tarihli ...seri no.lu 25.000,00 TL bedelli çekin dava konusu yapılmayan başka diğer çeklerle birlikte davacı ... şirketi tarafından kendisine borcu olan diğer davacı ...'tan ciro yolu ile teslim aldığı, çekin meşru hamilinin...şirketi olduğu, dava konusu bu çekin Balıkesir'de davacı şirket çalışanı ... tarafından teslim alındığı, davacı şirkete ... kargo firması aracılığı ile yollandığı vre kargoda çeklerin çalındığı ve dava konusu çek ile alakalı izmir.

ATM'nin...esas sayılı dosyası üzerinden zayi davacısı açıldığı, mahkemede çekin ortaya çıktuığı anlaşılarak istirdat için süre verildiği ve çekin İstanbul 13. İcra müd.'nün 2023/4460 esas sayılı dosyası üzerinden davalı ...tarafından takibe konu edildiği, diğer davalı ... Şirketi ile ...'ın konu çeki ciro ettikleri, İcra dosyası alacaklısı kerim tarafından çekin tahsil edildiği, davalıların kötü niyetli ve ağır kusurlu oldukları konu ile alakalı İzmir CBS'nin ... e.

Sayılı doyası üzerinden soruşturma başlatıldığı ve bu dosyanın bekletici mesele yapılmasının talep edildiği, davalı ... şirketinin yetkili ve meşru son hamil olması sebebi ile ve bu durumun davacı ...'dan alınan çek olduğunun ticari defterlerde ortaya çıkacağının belirtildiği... ile davalı... arasında hiç bir ticari ilişkinin olmadığı belirtilerek davacı ... şirketi adına çekin istirdatına aksi kanaate olunur ise ödenen bedelin istirdatına, davacı...yönünden ise bahse konu icra dosyası kapsamında yapılan ödemenin davacıya ticari avans faizi ile tahsili ile istirdatına,

borcun % 20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalı ...'den alınarak davacı ...'ya verilmesine, masraf ve ücreti vekâletin davalılara yükletilmesine ve ayrıca yargılama sonuna kadar çek hakkında olası maddi zararları engellemek adına el konulmasına ve davalıların bedelini karşılar tutarda mal varlığı üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesine ve ... yönünden ise ödenen 33.589,00 TL'lik ödemenin istirdatına yönelik davalıların mal varlığı üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacı...'ın icra dosyasına ödemiş olduğu paranın İİK 72/7 hükümlerine göre istirdatını talep ettiğini, davacının ödediği paranın istirdatını isteyebilmesi için borçlu bulunmadığı bir parayı ödemesi gerektiğini ancak davacı dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı sorumlu olduğundan bu paranın istirdatını isteyebilmesi mümkün olmadığını, davacının, çekte kendisinden sonra gelen Devrezler İnşaat şirketiyle arasında ticari bir ilişki bulunmadığı yönündeki iddiası şahsi bir defi olup TTK 687.maddesi uyarınca müvekkile karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını, Davacılardan Alipar şirketinin, çekin iptali için dava açması,

davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığı aynı şekilde, çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği gibi müvekkilin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, TTK 790.maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtildiğini, takip konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkil TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu,

çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin kayıp/çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını bu nedenle müvekkilinin iyi niyetli olduğunu dava konusu çekten ötürü müvekkile karşı sorumlu olup ortada haksız yere ödenen bir para bulunmadığını, bu nedenle de davacı, İİK 72 hükümlerine göre ödediği paranın istirdatını isteyemeyeceğini belirterek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalılar ... İnş. Şirketi ve daval... taraflarca işbu davaya cevap verilmeyerek işbu davanın inkar çerçevesinde savunulduğu anlaşılmakla dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

DELİLLER

İstanbul 13. İcra Müdürlüğü'ne, İzmir CBS'ye, İzmir 5. ATM'ye, Cezaevlerine yazılan müzekkerelere, İstanbul Anadolu 7 ATM'nin 2025/1 Talimat sayılı dosyası üzerinden SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 30/01/2025 tarihli rapor dosyamıza kazandırılmıştır.

Davacı tanığı... "ben ...Otomotiv şirketine oğullarım ile birlikte sahibim. Diğer tanık... davacı ... ile aramızda olan ticari münasebet sebebi ile aldığı çekleri edremitten bize gönderdi. Gönderilen çeklere yönelik paket tarafımıza ulaştığında kargo poşetinin yırtık olduğu, içinde çeklerin olmadığını anladık. Derhal kargo şirketi elemanı ile tutanak tuttuk dedi." şeklinde diğer davacı tanığı ... ise "Ben davacı ... şirketinde satış elemanı olarak dış sahada çalışıyorum.

Taraflar arasındaki münasebeti biliyorum. Ben ... şirketi ile ... arasındaki ticari ilişki sebebi ile...'tan cirolu çek aldım ve bu çekin Edremetteki iş sebebi ile seyahatimi sırasında aldığımda İzmir'e göndermek üzere ... kargo'ya verdim. Daha önce de bu şekilde işlem yapmıştım ancak çek kayboldu dedi " şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Mahkememizce davalı Devrezler kayıtlarının incelenmesine dair ara kararın ikmaline yönelik tevdi üzerine İstanbul 7. ATM'nin 2025/1 talimat sayılı dosyası üzerinden hazırlanmakla birlikte taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 30/01/2025 tarihli raporda özetle ... Ltd. Şti. bulunduğu adrese gidildiği, adreste başka bir ünvanlı inşaat firması olduğu ve firmanın kapalı olduğu, etraftaki esnaflardan ve mahalle muhtarıından alınan bilgi ve inşaat mütahitleri arandığında şirketin tanınmadığının belirlendiği, sonuç olarak... Ltd. Şti.'nin adreste olmadığının tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Yapılan inceleme neticesinde Mahkememiz davacısı ... Ltd. Şti. tarafından dava konusu edilen ve İstanbul... İcra Müd. ... esas sayılı dosyasına konu edilen çekin zayisi sebebi ile İzmir. ATM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden iptal davası açıldığı, Mahkemece çekin bulunduğu anlaşılmakla verilen istirdat davası için süre içerisinde iş bu dava dosyası üzerinden davacı ... Ltd.

Şti.'ne verilmek üzere davalı ... aleyhine iş bu çekin istirdadından kaynaklı istirdat davasının ve yine bu davacı tarafından davalı ... aleyhine ödenen tutarın istidatı davasının açıldığı bu talep yanında mahkememiz davacısı ... tarafından da herhangi bir ticari münasebet bulunmaması ve bundan dolayı borçlu olunmadığı iddiası ile davalılar aleyhine menfi tespit kaynaklı...'nın icra dosyasına ödeme yapmış olması sebebi ile ödendiği belirtilen 33.589,00 TL'lik tutarın istirdadına yönelik davanın açıldığı, tanbul ....

İcra Müd. ...esas sayılı dosyası üzerinden davalı... tarafından dava dışı keşideci...a , davalı ... , davalı ... Ltd. Şti. ve davacı ... aleyhine... senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı konusunda bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın davacı ... Ltd.

Şti. yönünden çekin istirdadından kaynaklı talep bakımından haklı olup olmadığı, haklı ise davalı ... aleyhine ileri sürülen çek istirdat talebine ilişkin takip konusu çekin davalı...'den alınıp davacı...'a verilip verilmeyeceği, çek bedelinin ödenmesi halinde ödenen tutarın da davacı ...'a menfi tespite esas istirdattan kaynaklı verilip verilmeyeceği, davacı... yönünden ise takip konusu çekten kaynaklı ...'nın borcunun olup olmadığı, ...'nın ... ile ticari münasebetin olup olmadığı,

bu kapsamda ...'nın diğer davalılar yönünden de borçlu olunmadığı iddiasına yönelik icra tehdidi altında ödeme yapmasından kaynaklı ödenen tutarın davalılardan istirdatı yönündeki talepte davacı...nın haklı olup olmadığı, haklı ise ödenen tutarın kimden ne şekilde istirdadına karar verileceğine yönelik açılan menfi tespit kaynaklı istirdat davası olduğu görülmekle birden fazla davacı tarafından açılan çek istirdatı ve ödenen bedelinin ...'a istirdatı ile davacı ... yönünden menfi tespitten kaynaklı istirdat davaları olduğu anlaşılmıştır.

Davacı kayıtlarının incelenmesine yönelik olmak üzere Mahkememizce kurulan ara karara yönelik ticari defter ve kayıtların ..... Konak/ İzmir adresinde olduğunun belirtildiği, Mahkememizce davalı ... şirketinin bildirilen adresteki kayıtlarının incelenmesine yönelik yazılan talimat neticesi alınan rapora göre yukarıda da belirtildiği gibi belirtilen adreste davalı şirketin olmaması sebebiyle kayıtlarının incelenemediği anlaşılmakla birlikte taraf ticari defter ve kayıtlar yönünden yapılan değerlendirme neticesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın tespiti ile ispat külfeti göz önüne alındığında davacı kayıtlarının incelenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacıların istirdata konu ettiği belirtilen çekin İstanbul...icra müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına konu edilmekle birlikte çekin şekli incelenmesinde dava dışı Mehmet Bazna tarafından keşide edilmekle birlikte hamiline düzenlendiği, davacı ... tarafından çekin ilk cirosunun yapıldığı, çekin davalı Devrezler inşaat şirketine geçtiği,... tarafından yapılan ciro işlemi neticesi çek önce davalı...'a sonrasında diğer davalı ...e ciro yoluyla geçtiği, ... tarafından ciro edilmekle dava dışı... tarafından ibraz edilmekle birlikte ödeme yasağı kararı sebebiyle işlem yapılamadığı anlaşılmakla belirtilen isimler yönünden ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığı görülmüştür.

Her ne kadar İzmir CBS'nin ... esas sayılı dosyasının mevcut dava dosyası yönünden bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de savcılık soruşturma dosyasının içeriği neticesi elde edilecek deliller yönünden tarafların hak iddiasına yönelik taraflar yönünden maddi vaka oluşturmayacağı için bekletici mesele yapılmasına gerek görülmemiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı ... tarafından yukarıda belirtilen icra dosyası üzerinden takibe konu edilen çekten kaynaklı yukarıda belirtilen şekilde davacı... şirketi tarafından çekin istirdatı talebi ile, davacı ... tarafından ise ödenen bedelin istirdatı talebi ile Mahkememize başvurmakla birlikte yapılan inceleme neticesinde her ne kadar ... şirketi tarafından çekin yetkili hamil sıfatı ile kendisine istirdatına yönelik talepte bulunulmuş ise çekin şekli incelemesinde adı geçen davacı şirketin adının olmadığı,

çekten anlaşılan bu husustaki kaydın aksinin yine aynı nitelikteki kambiyo ile ispatlanması gerekmesine rağmen bu yönde bir ispatın davacı Alipar şirketi tarafından yerine getirilemediği ve ayrıca davacı ...'ın çekin ...'dan alındığına yönelik beyanının çek karşısında yerinde olmadığı anlaşılmakla çeke dayalı davacı ... şirketi tarafından hak iddiasına yönelik istirdat talebinin ispatlanamaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş davacı... tarafından ise bedelin icra dosya alacaklısı...m tarafından haciz baskısı ile tahsilat yapıldığı belirtilmiş ise de icra dosyası aracılığı ile ...'dan yapılan tahsilatın haciz baskısı ile yapıldığına

dair iddianın sübuta ermediği gibi ...'dan yapılan tahsilatın konu icra dosya alacaklısı olup şeklen yetkili hamil olan... tarafından yapıldığı anlaşılmakla birlikte davalıların ... şirketine borcunun olduğu yönündeki iddianın ise senedin illetten mücerretliği karşısında bir başka alacak davasının konusu olduğu değerlendirilerek ... tarafından ödenen bedelin istirdat talebinin ise yerinde olmadığı gibi ...'dan sonra çekin şekli incelemesine göre çekte isimleri yazan davalı cirantaların çekin ele geçirilmesine yönelik herhangi bir kötü niyetininde dosya kapsamına kazandırılan delilere göre sabit olmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve

aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸