İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/398 K.2024/206

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin " ..." adresinde bulunan deposunda, "..." adresinde bulunan işyerinde çıkan yangının depoya sıçraması sebebiyle 30.04.2023 günü yangın çıktığını ve büyük hasar oluştuğunu, yangın raporunda da açıkça ifade edildiği üzere muhtelif ambalaj malzemeleri (sızdırmaz kap, tuvalet kağıdı, karton bardak, çöp torbası, streç koli bandı), işlenmiş muhtelif malzemeler, binanın elektrik tesisatı,1 adet klima ve ünitesi, otomatik kapı, muhtelif ofis ve mutfak malzemeleri ile faturaların yandığını,

söz konusu yangın nedeniyle müvekkili şirketin ticari işletmesinin yasal defterlerinde kayıtlı bulunan tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının tamamının yandığı ve zayi olduğunu, müvekkili şirketin muhasebe işlerini yürüten Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...' ün tüm faturaları dönem bittiğinde müvekkili şirkete iade etmesi nedeniyle bahsi geçen yıllara ait tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının müvekkili şirketin iş yerinin çok küçük ve merkez adresinin güvenlik bakımından yetersiz olması sebebiyle depoda arşiv alanı oluşturularak tüm belgeler dosyalanıp,

arşivlenerek depoda oluşturulan arşiv alanında saklanmakta iken söz konusu felaketin gerçekleştiğini, yasal defterlerin mali müşavirin ofisinde bulunması sebebiyle tamamının talep halinde sunulabilir halde olduğunu belirterek, 2021 ve 2022 yıllarına ait müvekkili şirketin tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının zayi olduğuna dair müvekkili şirkete zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK nun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı, 30.04.2023 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle 2021 ve 2022 yıllarına ait müvekkili şirketin tüm alış ve satış faturaları ile tahsilat makbuzlarının zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Zayi olduğu belirtilen faturaların basıldığı matbaa bilgileri davacı tarafça mahkememizce bildirilmiş, ilgili belgeler matbaa tarafından gönderilmiş ve gönderilen yazı cevabında, davacı şirkete ait seri ...-... seri numaralı faturaların matbaada basıldığı bildirilmiştir.

Davacı şirket tarafından ticari defterlerin yangın nedeniyle zayi olduğu belirtildiğinden, bu hususta İzmir İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılmış, müzekkere cevabında yangın raporu gönderilmiş, yangın raporunda 2018-2022 yılları arasındaki iş yerine ait tüm faturaların tamamen yanmak suretiyle zarar gördüğü, binanın ve eşyaların ağır hasarlı olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

TTK 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bu konu da açılan dava hasımsız olarak açılır ve mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir hükmü göz önünde bulundurulduğunda bu davada resen araştırma ilkesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda davacının iddia ettiği ticari faturaların zayi olup olmadığının tespiti için olay hakkında bilgisi ve görgüsü bulunan tanıklar dinlenilmiş, tanık anlatımlarına göre; zayi olduğu iddia edilen faturaların ait olduğu şirket tarafından yangının çıktığı yerin kiralanmış olduğu, şirketin hakim ortağının ... Otomotiv İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Ortağı olduğu başka bir şirket tarafından bu iş yerinin davacı şirkete kira sözleşmesi ile kiralandığı, dosyada bulunan İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen 30.04.2023 tarihli yangın raporuna göre davacının kiracı olduğu iş yerine ait binanın yandığı ve ağır hasarlı olduğu, tanık anlatımlarına göre davacı şirketin bir takım fatura ve belgelerinin davacı şirketin kiracı olduğu ve yangının meydana geldiği yerde bulunduğu, yangındaki ağır hasar nedeniyle belgelerin zayi olduğu,

bu nedenle TTK'nın 82/7.maddesi gereğince davacıya zayi belgesi verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı