İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/418 K.2024/374

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait...plakalı traktöre, davalı ...'ye ait ... plakalı otomobilin çarpması sonucu ...'nin "kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak" nedeniyle tam ve asli kusurlu bulunduğuna dair kaza tezpit tutanağı tutulmuş olduğunu, ... plakalı aracın ...

Sigorta A.Ş.'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile Sigortalı olduğunu, müvekkilinin traktörünün büyük hasara uğradığını, müvekkilinin geçimini çiftçilikle sağladığından işlerini yürütebilmek için traktörü tamir edilene kadar başka bir traktör kiralamak zorunda kaldığını, kiraladığı traktörler için de ayrıca kira bedeli ödemek zorunda kaldığını, ayrıca davalının kusurlu eylemi ile kendisine ait traktörde meydana gelen yüksek miktardaki hasar nedeni ile araçta değer kaybı da oluşmuş olduğunu, davalı ...'ye ait ... plakalı otomobilin ZMSS'nı yapan davalı sigorta şirketine ve davalı ...'ye arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş olduğunu,

yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlanmış olduğunu, kaza sonrasında düzenlenen kaza tespit tutanağında, sigortalı davalının açık kural ihlali nedeniyle tam kusurlu bulunduğunu, bu nedenlerle araç tamirat bedeli olarak 102.270,00 TL (belirli alacak olarak, davalı sigorta ve araç sahibinden tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile), ikame araç kirası olarak 30.400,00 TL ( belirli alacak olarak davalı ...'den), araç değer kaybı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 500,00 TL (belirsiz alacak olarak,

davalı sigorta ve araç sahibinden tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) olmak üzere toplam 133.170,00 TL maddi zararın kazanın meydana geldiği 13.09.2022 tarihinden işleyecek faizi ile her iki davalıdan araç tamirat bedeli ve araç değer kaybı talepleri yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tahsiline, ikame araç kirası yönünden ise davalı ...'den tahsiline, davacı müvekkilin hak kaybına uğramaması ve alacağını tahsil amacıyla davalı ... adına kayıtlı ... plakalı araca teminatsız olarak ihtiyati tedbir şerhi konulmasına karar verilmesini,

yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından taleplerine ilişkin olarak müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmaksızın dava yoluna gidilmiş olduğundan işbu davanın öncellike HMK 115.

Maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, somut olayda davacı eksik belge ile müvekkili sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu, eksik belgeler müvekkili sigorta şirketi tarafından talep edilmiş ise de davacı tarafın eksik belgeleri göndermediğinden usulüne uygun bir başvurudan söz edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın eksik evrak ile başvuruda bulunulduğundan müvekkili sigorta şirketinin aracı inceleme imkanının kalmadığını, pert/ hasar değerlendirmesi yapılamadığını, herhangi bir rayiç değer araştırmasına girişilmesi halinde aracın önceki kazalarının, modelinin,

yaşını ve riziko gerçekleştiği tarihteki bedelin göz önünde bulundurulmasını talep ettiklerini, iskonto uygulanması için parça tedariki yapılması gerekmediğini, davacının yetkisiz ve anlaşmasız serviste aracın onarımını gerçekleştirerek sigorta şirketinin iskonto uygulanmasına ilişkin hakkını elinden aldığını ve gerçek zarardan değil, kendi fiili ile artırmış olduğu fiili zarardan sorumlu tutulmasını sağlamaya çalıştığını,

her halükarda müvekkili sigorta şirketinin yalnızca iskonto uygulanmış bedel üzerinden ve o bedelle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğinden hesaplanan tazminattan %20’den az olmamak üzere iskonto uygulanmasını talep ettiklerini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili sigorta şirketinin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, herhangi bir onarım faturası vb. evrak sunulmadığından hesaplanan işçilik ve hasar bedeline ilişkin KDV’den sorumlu tutulmamasını talep ettiklerini,

değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli genel şartların esas alınarak yapılması ve her durumda değer kaybı bedeli belirlenirken aracın somut özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini, davacı yanın trafik poliçesi teminatı kapsamında olmayan araç mahrumiyet bedeli taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun geçerli belgelerle başvuru yapılmadığından müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini belirterek,

öncelikle, HMK Madde 115 gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, her halükarda hasar bedeli ve değer kaybı hesaplamasının, ZMMS Genel Şartlarında yer alan esaslara göre hesaplanmasına, davacının faize ilişkin taleplerinin reddine ve yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... süresinde cevap dilekçesini sunmamıştır.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, ... poliçe numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi, hasar dosyası, Kaza Sonrası hasar araç fotoğrafları, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevapları, Makine Mühendisi bilirkişi, Trafik Bilirkişi, Sigorta Alanında uzman Bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07.11.2023 tarihli rapor,

Davacı vekili değer artırım dilekçesi ile özetle.

07.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda değer kaybı talebi yönünden yapılan değerlendirmede davacı müvekkiline ait araçtaki değer kaybının 10.000,00 TL olarak hesaplandığını, dava dilekçesinde 500-TL belirsiz alacak olarak talep ettiğimiz değer kaybı talebi yönünden davayı belirli hale getirdiklerini, 500,00 TL olan değer kaybı talebini 9.500,00 TL daha artırarak toplam değer kaybı talebini 10.000,00 TL'sına yükselttiklerini, harca esas değerin toplamda 102.270,00 (Çekici gideri dahil Araç Tamirat Bedeli) + 30.400,00 (İkame Araç Kirası) + 10.000,00 (Değer Kaybı) = 142.670,00 TL'sına yükseldiğini belirterek,

davayı belirle hale getirme taleplerinin kabulüne, toplam dava değerinin 142.670,00 TL'ye yükseltilmesine haklı talepleri yönünden davanın tümüyle kabulüne karar verilmesini talep etmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı tazminatı ile ikame araç bedeli talebine yönelik maddi tazminat davasıdır.

Dava Bergama Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, Bergama... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar kesinleşmiş ve süresinde gönderme talebine istinaden dosya mahkememize gönderilerek ilgili esas numarasını almıştır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.

2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.

Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.

TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.

Davacıya ait ... plakalı tarktör ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan, davalı ...'nin maliki olduğu ... plakalı aracın 13.09.2022 tarihinde karıştıkları trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybının davalı sigorta şirketi ile davalı işletenden, ikame araç bedelinin ise davalı işletenden tahsili talep edilmektedir.

Tarafların sorumluluk durumu ve davalıların sorumlu olduğu tutarın belirlenmesi bakımından Trafik bilirkişisi, Makine Mühendisi bilirkişi ve Sigorta alanında uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve bilirkişi heyetince düzenlenen denetime elverişli rapor ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davacıya ait ... plakalı araçla kaza tarihinde davalı ... adına kayıtlı ve davalı Sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Trafik Sigortası ile Sigortalı ... plakalı aracın karıştığı 13.09.2022 tarihli trafik kazasında gündüz vakti, havanın ve görüşün açık olduğu, yatay ve düşey işaretlemelerin mevcut olduğu,

kaplama asfalt nitelikli yolda davalıya ait araç sürücüsü "Dur" işaret levhasına rağmen kavşaktan durmadan geçerken aracının ön kısmı ile aracın solundan yolda düz devam eden davacıya ait araca çarpması sonucunda oluşan trafik kazasında davalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Yasanın 84. 57. ve 47. maddelerini ihlal etmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu olması nedeniyle davalı araç işleteni araçta oluşan hasar, değer kaybı gibi doğrudan zararlarla dolaylı zarar niteliği bulunan ikame araç zararından; davalı sigorta şirketi ise araçtaki doğrudan zarar olan hasar ve değer kaybından kaza tarihindeki poliçe limiti kapsamında sorumludur.

Bu kapsamda sorumlu olunan tutarın değerlendirilmesi bakımından makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen denetime elverişli rapor da dikkate alındığında davacıya ait aracın kaza tarihi itibari ile ikinci el piyasa rayiç değerinin 262.250,00 TL olduğu, araçtaki hasarın 61.300,00 TL yedek parça ve 36.250,00 TL işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 97.550,00 TL olduğu, ayrıca davacıya ait aracın olay günü olay yerinden onarımının yapılacağı yere götürülmesi için 4.720,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemeden de davalıların araçtaki hasar ile birlikte sorumlu olduğu, davacıya ait araçtaki hasarın toplam 102.270,00 TL olduğu,

davacıya ait aracın onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 252.250,00 TL olduğu, yargıtay içtihatları uyarınca araçtaki değer kaybı bedelinin aracın onarılmadan evvelki ikinci el piyasa rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki fark olan 10.000,00 TL olduğu, kaza tarihi itibari ile poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin davacıya ait araçtaki hasar ve değer kaybından 100.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davalı işletenin araçtaki hasar ve değer kaybının tamamından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

İkame araç bedeli yönünden yapılan değerlendirmede; kaza tarihinde davacıya ait aracın (traktörün) günlük kiralama bedelinin kaza tarihi itibari ile 400,00 TL olduğu, düzenli ve disiplinli bir çalışma ile aracın 30 günlük süre de tamirinin yapılabileceği, bu nedenle ikame araç zararının 12.000,00 TL olduğu, davalı araç işleteninin bu zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmış ve dava dilekçesinde ikame araç bedeli 30.400,00 TL olarak talep edildiğinden bu yöndeki fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

22/05/2024 Katip ... E-imzalıdır. Hakim ... E-imzalıdır.