İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/428 K.2025/623

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin asıl işveren ... A.Ş.'ye ait yüklenicisi ...İnş A.Ş. alt yüklenicisi...

İnşaat Asfalt Harfiyat yanında davalılara ait İzmir' e bağlı ilçelerde eskiden köy, yeni ismiyle mahalle olan yerlere ulaşım sağlayan yolların bakım ve asfalt kaplamalarında 01.7.2022 ile 15.9.2022 ayları arasında 2 ay 15 gün ... plakalı ... marka yol silindiri iş makinesiyle yakıt hariç günlüğü net 1.000-TL den 2 ay 15 gün çalıştığı, bu çalışma süresindeki 54.000-TL'si faturalı, 10.000-TL'si faturasız toplam 64.000-TL alacağından 7.000-TL'lik kısmının davacının dayısı ...'in İban ... hesabına yatırıldığı, 58.000-TL tutarında bakiye alacağı kaldığı davacının çalıştığı işin asıl işvereni ...

A.Ş. olup, ... A.Ş. yapım işini yüklenici davalılardan ... İnş.

Ş'ye, o da taşeron olarak ... firmasına verdiği, davacı müvekkilinin davalılardan ... firmasında çalıştığı, parasını alamayınca 15 Eylül 2022 tarihinde işten ayrıldığını belirterek, davanın kabulü ile davalıların müştereken ve müteselsilen, davacı müvekkilinin 58.000-TL bakiye alacağının 15.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...İnşaat A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile özetle; zamanaşımı def'i itirazları olup davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığından davanın reddinin gerektiğini, davacının dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu gibi bir çalışmasının müvekkili nezdinde mevcut olmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında kesilmiş bir fatura ve geçerli bir sözleşme bulunmadığını, müvekkili şirketin hiçbir şekilde davacıdan böyle bir hizmet almadığını, bu sebeple açılmış olan işbu davanın taraflarınca anlaşılamadığını, davacı tarafın sunmuş olduğu dava dilekçesinde, iddia etmiş olduğu hususların yasal dayanaktan yoksun,

somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olduğunu, bu beyanlara itibar edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının iddia etmiş olduğu hususları ispat yükü altında olduğunu, dava dilekçesinde iddiaların dayanağı olarak ispata elverişli delil mahiyetinde bilgi ve belge sunmadığını belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İzmir Büyükşehir Belediyesi Beton ve Asfalt Enerji Üretim ve Dağıtım Tesisleri Su Kanalizasyon Ticaret ve San.A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile özetle; davacının müvekkili şirkete yöneltmiş olduğu davanın öncelikle husumet yönünden reddinin gerektiği, davacının davalılardan ...tarafından yürütülen işte ... plakalı ... marka yol silindiri iş makinesiyle yakıt hariç günlüğü 1.000,00 TL'den anlaşarak çalıştığını,

müvekkili şirketin davacının bu firma ile yaptığı iş makinesi kiralama işinin taraflarından olmayıp nispi bir borç ilişkisinden kaynaklandığı iddia olunan alacak talebinin bu ilişkinin tarafı olmayan müvekkiline yöneltilmesinin kabul edilemeyeceğini, dava dilekçesinde davacının bu işte çalıştığı da belirtilmişse de taraflar arasındaki sözleşmenin ne olduğu ve hangi edimleri kapsadığı hususlarının sözleşmenin türü ve sonuçlarının belirlenmesi için gerekli olduğunu, bu hususun görevli mahkemeyi belirlemekte dahi etkili olduğunu,

davacının işverenlerinin davacıyı münhasıran müvekkili şirketten yüklenilen işlerinde çalıştırıp çalıştırmadığının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davalılar arasındaki ilişkide ihale makamı konumunda olup davacının iddia ettiği alt-asıl işverenlik ilişkisinin bulunduğu işyerlerinde asıl işverenin alt işveren işçilerinin işçilik haklarından sorumlu tutulabilmesinin kanunda sayılan birçok şartın yanında Münhasıran o iş yerinde çalışma koşuluna bağlandığını, alt işverene ait işçinin,

kendi işvereni başka kişiler ile alt işverenlik sözleşmesi yapmış ve bu nedenle farklı işverenlere ait işyerlerinde faaliyet gösteriyorsa ve bu faaliyet herhangi bir düzende değilse o durumda ücret ve diğer işçilik alacakları açısından başvuracağı kişinin yalnızca alt işveren olabileceğini, ancak açıklatma taleplerinde de belirtildiği üzere dava konusu işçilik alacağının ise bu durum tartışılacak olup bu tartışmada görevli mahkemenin ise iş mahkemeleri olacağını, ortada bir kiralama ilişkisi var ise bu alacaktan sözleşmenin tarafı olmayan müvekkilinin asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğu iddiasına ise itibar edilemeyeceğini,

müvekkili tarafından ihale edilen tüm işlerde yüklenici firmanın tamamen kendisine ait yahut temin ettiği araç ve gereçleri kullandığını, kullanılan araçların tüm masraf ve sorumluluğunun da yüklenici firmaya ait olduğunu, alt yüklenici olduğu iddia edilen davalı ... ile davacı tarafından yapılan anlaşma gereği ödenmesi gereken tutarın müvekkilinden talep edilmesinin genel hukuk kuralları yanı sıra taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereği de mümkün olmadığını, davacının müvekkili şirket işçisi olmadığı ve müvekkili şirketin davacıyla herhangi bir kiralama sözleşmesi yapmadığını,

dolayısıyla alacak taleplerinde sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın öncelikle husumetten, bu itirazları saklı kalmak kaydıyla davanın esastan reddine, talepleri gereği davanın belirtilen ve resen tespit edilecek şirketlere ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

11.08.2022 tarihli 30.000,00 TL bedelli fatura, 18.11.2022 tarihli 24.000,00 TL bedelli fatura,

... İnş. A.Ş. ile ... arasında yapılan Taşeronluk sözleşmesi,

Davacının ticari defter ve kayıtları,

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası,

İzmir 5. İş Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı dosyası,

İzmir 2. İş Mahkemesi... Esas, ...Karar sayılı dosyası,

İzmir 8. İş Mahkemesi... Esas,... Karar sayılı dosyası,

İzmir 5. İş Mahkemesi ... Esas, ...Karar sayılı dosyası,

İzmir 20. İş Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı dosyası,

İzmir 18. İş Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı dosyası,

İzmir 7. İş Mahkemesi ... Esas, ...Karar sayılı dosyası,

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü, Menemen Vergi Dairesi, Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğü, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü ve... A.Ş. yazı cevapları,

SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 06.08.2024 tarihli rapor,

SMMM bilirkişisi ile Hukukçu Nitelikli Hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10.02.2025 tarihli rapor,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalılar nezdinde yol yapım işinde yol silindiri ile yapmış olduğu, iş karşılığı bedelin ödenmediği iddiası ile açılan alacak davasıdır.

Davacı dava dilekçesinde asıl iş verenin...A.Ş.'ye ait yüklenicisi ... İnş A.Ş. ve alt yüklenicisi ... olan işe ilişkin 01.07.2022- 15.09.2022 tarihleri arasında yol silindiri ile iş yaptığını iddia ederek faturalı faturasız toplam 64.000,00 TL alacağın ödenen 7.000,00 TL'si mahsup edildiğinde bakiye 58.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Yapılan tacir araştırmasında davacı ve davalı ...bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirilmiş ve bu nedenle diğer davalılar da tacir olduğundan davanın nispi ticari dava olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... İnş. A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde davalı şirketin Elazığ merkezli bir şirket olduğu, davacı ile hiçbir ilişkin ve bağlantısının bulunmadığı, davacı ile hiçbir sözleşme ve fatura ilişkisinin olmadığı, davacının davalı şirket yanında hiçbir çalışmasının olmadığı belirtilerek pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazı ile birlikte davacının davalı nezdinde bir çalışmasının olmadığı, varsa başka bir kişi ile çalışmasının bu hususun nispi borç ilişkisinden kaynaklı olduğu, bundan dolayı davalının sorumlu olmadığı savunulmuştur.

Davalı... A.Ş.'nin zamanaşımı itirazını değerlendirilmesinde, davanın eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu, yapılan işe yönelik düzenlenen fatura tarihi ile dava tarihi arasında eser sözleşmelerinde uygulanacak 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlandıktan iddianın ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı başladıktan sonra taraflara tanık dahil tüm delillerini sunmaları için ayrıca ve açıkça ihtarlı davetiye gönderilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nun 222.maddesi uyarınca, mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya tarafların birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerini ibraz eden tarafın sunmuş olduğu defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre defterlerin eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter ve kayıtların birbirini doğrulamış olması gerekir. Bu şartları bulunması halinde karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği takdirde incelenen ticari defter ve kayıtları sahibi lehine delil olarak kabul edilir.

TTK'nun 21/2. Maddesine göre, "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır."

6100 Sayılı HMK'nın 190. maddesi uyarınca " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir."

...A.Ş. tarafından yazılan 10.11.2023 tarihli müzekkere cevabında, ... İnş. A.Ş. İle ... A.Ş. Arasında ...İnşaat A.Ş.'nin alt yüklenici olarak Torbalı İlçesi'nde Sathi kaplama yapılması işini yaptığı, işin 05.11.2022 tarihi itibari ile tamamlanmış olduğu belirtilerek alt yüklenici ... İnşaat A.Ş. tarafından ilgili işin ...inşaat Asfalt Harfiyat,...firmaları tarafından yapıldığına dair herhangi bir alt yüklenici bildirimi yapılmadığı bildirilmiştir.

Davacı tarafça iddia edildiği üzere davalılar nezdinde alt işveren olarak çalıştığına yönelik yazılı bir sözleşme sunulmamıştır.

Tarafların tacir olduğu dikkate alınarak tüm taraflara ticari defterlerini bildirmeleri için ihtarat yapılmış ve SMMM bilirkişisi ile Hukukçu Nitelikli Hesap Bilirkişisi tarafından tarafların ticari defterleri de incelenerek rapor düzenlenmiş, davacının ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinin bulunduğu ve davacının ticari defterlerine göre dava tarihi itibari ile ...'dan 63.720,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davalı ... tarafından yapılan ihtarlı davetiyeye rağmen ticari defterlerin bulunduğu yer ibraz edilmemiştir.

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre.

HMK'nın 222.maddesi hükmü de dikkate alındığında davacının ...'ya yaptığı iş karşılığı düzenlenen 63.720,00 TL fatura nedeniyle davacının ikrarına göre 7.000,00 TL'lik kısmi ödeme mahsup edildiğinde davacının davalı ...'dan 56.720,00 TL alacaklı olduğu, davacı ile davalılar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davalı ... dışındaki davalıların bu bedelden sorumlu olduğuna yönelik bir sözleşme bulunmadığı, sözleşmenin şahsiliği ve nispiliği ilkesi nedeniyle ve diğer davalıların sorumlu olduğu, ispat edilemediğinden davalılar ...

A.Ş. ve...İnş.

A.Ş.'nin bu bedelden sorumlu olduklarının ispat edilemediği, davalı ... tarafından ticari defterleri ibraz edilmediğinden ve davacının lehe delil niteliğinde bulunan ticari defterlerine göre ve davacının beyanına göre kısmi ödeme mahsup edildiğinde davacının, davalı ...'dan 56.720,00 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmış, davacı taraf her ne kadar diğer davalılarında sorumlu olduğunu iddia etmiş ise de; diğer davalıların sorumluluğu ispat edilemediğinden diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilerek davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

25/06/2025 Katip... E-imzalıdır. Hakim... · E-imzalıdır.