İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/73 K.2024/386

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin hamili olduğu keşidecisi ... Ve Tic. Ltd. Şti., lehtarı... Tar. Kalkınma Koop. İkt. İşlt., muhatap bankası Türkiye ...

Bankası Toptancılar Sitesi/ İzmir Şubesi olan 31/01/2024 keşide tarihli ... seri numaralı 24.609,00-TL bedelli çekin müvekkili şirket uhdesinde iken zayi olduğunu, çalınmış veya kaybolmuş olduğunu, müvekkil şirket çalışanlarından ... tarafından müvekkilin müşterisi olan ...Tarımsal Kalkınma Kooperatifinden ekte yer alan iki çek " çek çıkış evrakıyla " imza karşılığında 22.12.2023 tarihinde teslim alınmışsa da muhasebe kayıtlarında bu çeklerden 31.01.2024 tarih ve 24.609,00 TL bedelli olanına rastlanılmamakta ve çekin nerede olduğu,

akıbetinin bilinmemekte olduğunu Zayi edilen çekin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkili şirketin mağdur olacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilin mağdur olmaması için çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

Davacının çek bilgilerini ve çek suretini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı