İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/837 K.2025/347

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 01.06.2011 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, bayilik sözleşmesine müteakip de 12.04.2011 tarihinde yürürlüğe girmesi kararlaştırılan ariyet sözleşmesi akdedildiğini, ariyet sözleşmesi kapsamında müvekkiline ait kurumsal kimlik, kanopi ve tonozun ariyet sözleşmesi kapsamında davalıya bırakıldığını, Suluova ...

Noterliği'nin 28.09.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile akaryakıt sözleşmesinin 29.09.2020 tarihinde sona ereceği ve sözleşmenin yenilenmeyeceğinin müvekkiline bildirildiğini, Aliağa...

Noterliği'nin 30.09.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile akaryakıt istasyonuna kanopi yapımının müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, teknik yatırım bedelinin ve cezai şartın ödenmesi gerektiğinin davalıya bildirildiğini ancak davalı tarafından ariyetler iade edilmediği gibi herhangi bir bedel de ödenmediğini, İzmir ...

Noterliği'nin 30.04.2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 12.04.2011 tarihli ariyet sözleşmesi ile ariyet alınan kurumsal kimlik, kanopi ve tonoza ilişkin ariyet sözleşmesi'nin 3.maddesindeki fesih hakkının kullanıldığı belirtilerek işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ariyetlerin tümünün iade edilmesi,

iade edilmeyecek olunması halinde yine işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde ariyetlerin tümünün bedelinin bildirilen banka hesabına iade edilmesinin talep edildiğini, söz konusu ihtarnamenin davalıya 04.05.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafça sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi akabinde sözleşmenin sona ermesi nedeniyle Ariyet Sözleşmesi hükümleri uyarınca Müvekkili Şirket'in maliki olduğu ve bizzat Müvekkil Şirket tarafından yaptırılarak davalıya ariyet olarak bırakılan kanopi,

tonoz ve kurumsal kimliğin aynen iadesi/ bedellerinin ödenmesi talep edilmiş olmasına rağmen davalı tarafça söz konusu ariyetlerin bir bütün halinde iadesi/bedel ödemesinden haksız şekilde kaçınıldığını, bu doğrultuda Ariyet Sözleşmesi'nin 3.maddesi uyarınca temerrüt tarihinden itibaren geçen her gün için 500 USD olarak işletilecek cezai şart alacağının muaccel olduğunu, İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile ariyetlerin tamamının Müvekkil Şirket'e aynen iadesi talepli dava ikame edildiğini, gelinen aşamada davalı tarafça ariyetlerin teslime hazır bulundurulmaması nedeniyle de seçimlik hakkı bedel yönünden kullanılarak ariyetlerin tamamının bedellerinin talep edildiğini, davanın bedele çevrildiğini, ariyet malların kullanıma bağlı eskimesi ve davalı şirket tarafından fiziki değişikliklere uğratılmaları sonucu meydana gelen zararlara ilişkin haklarını şimdilik saklı tuttuklarını, davalı halen bu mallardan fayda sağladığını, bu nedenle bu malların duran varlık bedelinin de davalıdan tahsilinin gerektiğini,

arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile, akaryakıt bayilik ilişkisi ve bu kapsamda akdedilen dikey ilişkili sözleşmeler uyarınca davalının iadede temerrüde düştüğü günden itibaren bilirkişi marifetiyle hesaplanacak cezai şartın temerrüt tarihinden itibaren, devlet bankalarınca bir yıl vadeli USD mevduat hesabına işletilen en yüksek faiz oranı uyarınca hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine,

ariyet malların halen davalının haksız kullanımında olması ve müvekkilinin yararlanmasının engellenmiş olması sebebiyle bilirkişi marifeti ile dava tarihinden geriye doğru hesaplanacak olan ecrimisil bedelinin haksız kullanım//temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, ariyetlere ilişkin duran varlık bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dayanağı ariyet sözleşmesinde yazılı olan tek ariyetin kurumsal kimlik olduğunu, bunun dışındaki taleplerin yasal ve sözleşmesel dayanağı olmadığın, davacının ariyet sözleşmesindeki tek ariyet olan kurumsal kimliğin teslim edilememesindeki kusurun davacıya ait olduğunu, temerrüde düşenin davacı olduğunu, bu nedenle ceza ecrimisil vs. taleplerinin yasal dayanağı olmadığını, davacı malını almamakta direnirken ceza/ ecrimisil talep etmekle çelişkili davranma yasağını ihlal ettiğini,

davacının dava dilekçesinde bahsettiği diğer mallar ile ilgili iade talebinin yasal ve sözleşmesel bir dayanağı olmadığını, davacının kurumsal kimlik haricindeki malları davalının 2009 ila 2019 arasındaki 10 yıl boyunca bayilik faaliyetine devam etmesi 10 yıl boyunca ... markalı akaryakıtı satması, 10 yıl boyunca kendisinden akaryakıt satın alarak davacının yaptığı yatırımın misli/ mislileriyle kazanç elde etmesini sağlaması,

davalının 10 yıl boyunca rakip bir firmayla sözleşme imzalama hakkını kullanamaması için karşılığında verildiğini, davalıya 2014 yılından sonraki 5 yılı iade edemeyeceği için de bu malların iade edilmesini veya ecrimisilini veya duran varlık bedelini istemesinin yasal ve sözleşmesel dayanağı olmadığını, davalının sözünü tam ifa ettiği için iade veya ecrimisil veya duran varlık bedeli vs. talebinin yasal ve sözleşmesel dayanağı olmadığını, yasal dayanağı bulunmayan ve Yargıtay talimatlarına aykırı olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesi uyarınca cezai şart talebi ile taraflar arasındaki ariyet sözleşmesi uyarınca davacının ariyet olarak verdiği malların kullanımı nedeniyle ecrimisil bedeli ve ariyet olarak verilen malların karşılığı bedelin davalıdan alınarak davacıya verilmesi talepli alacak davasıdır.

İzmir ... Asliye Ticaret Mahkeme'sinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... Petrolcülük San. Ve Tic. A.Ş., davalısının ... Tarım Ürünleri Hayvancılık İnşaat Bayilik Kuyumculuk Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, davanın taraflar arasındaki ariyet sözleşmesine istinaden ariyet olarak verilen malların aynen iadesine ve mümkün olmadığı takdirde bedellerinin iadesi talepli alacak davası olduğu, davanın 10.08.2021 tarihinde açıldığı ve halen derdest olduğu anlaşılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nın 166.maddesi gereğince aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar.

Davanın aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır.

Somut olayda, Mahkememiz... Esas sayılı dosyası ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde, her iki davanın da taraflar arasında imzalanan aynı ariyet sözleşmesine dayalı olarak açıldığı, İzmir ...

ATM'nin ...Esas sayılı davasında taraflar arasında imzalanan ariyet sözleşmesi kapsamında davacı tarafça davalıya verilen ariyet konusu malların aynen iadesi, bu mümkün değilse dava tarihindeki rayiç bedelinin davalıdan tahsilinin talep edildiği, aynı davacı tarafından aynı davalı aleyhine mahkememizde açılan davada aynı sözleşmeye istinaden ariyet olarak davalıya verilen ariyet konusu mallara yönelik duran varlık bedellerinin ve ayrıca bu malların haksız kullanımı nedeniyle geriye doğru hesaplanacak ecrimisil bedellerinin tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça savunmasında ariyet olarak yalnızca kurumsal kimliğin verildiği,

bu şekilde sınırlandırma yapıldığının savunulduğu, ariyet konusu üzerinde taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğundan öncelikle ariyet olarak verilenlerin tespiti gerekeceğinden sonrasında bunların varsa ecrimisil bedeli tespiti ve duran varlık değerinin tespiti mümkün olduğundan davalardan birisi hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu, bu nedenle her iki dava arasında bağlantı bulunduğu, uyuşmazlığın aynı sözleşmeden kaynaklandığı, her iki dosya arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu,

her iki dava arasında bağlantı bulunduğundan her iki dosyanın birlikte görülmesinin usul ekonomisi yönünden de uygun olduğu anlaşılmakla Mahkememizin iş bu dosyasının, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine ve yargılamaya birleşen dosya üzerinden devam edilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır. · Hakim ... · E-imzalıdır.