İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/864 K.2025/931

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 08/10/2022 tarihinde sürücü ... idaresindeki... plakalı araç, mülkiyeti davacıya ait... plakalı araçla ... idaresinde ve... Otomotiv Taşımacılık Tarım San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı ...plakalı araç ile çarptıklarını, çarpışma neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın sürücüsünün kusuru bulunmadığını,...plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının aracında oluşan hasarın tespiti için eksperlik ofisine başvurulduğu ve başvuru neticesinde eksper tarafından düzenlenen raporda davacının aracı için KDV dahil yedek parça ve işçilik toplam 146.916,40 TL hasar onarım bedeli tespit edildiği,

davacının aracında çarpma nedeniyle meydana gelen maddi hasardan dolayı davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacının aracında meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin uzman bilirkişiler tarafından tespit edilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası olarak açılan bu davada yargılama ve alınacak bilirkişi raporlarına göre tazminat alacklarının belirli hale geldiğinde dava değerini artıracaklarını, meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından teminat altına alındığını,

değer kaybı kapsamında sigorta şirketine 30/09/2024 tarihinde ve hasar bedeli için 12/11/2024 tarihinde başvuru yaptıklarını, Sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin 15/10/2024 tarihinde 8.137,05 TL kısmî ödeme yapıldığı,

davacının aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli yönünden davalılar Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, ...'dan kaza tarihinden itibaren avans faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tahsil edimesi gerektiği, açıklanan sebeplere davacının aracında oluşan hasara bağlı olarak hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli ile ekspertiz rapor ücreti dahil tüm gider ve masrafların tahsili için işbu davanın ikame edildiği,

davacıya ait araçta oluşan 50,00 TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya ait araçta oluşan 50,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılardan tahsiline dair karar verilmesinin talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı Sigorta vekilinin cevap dilekçesinden özetle; huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, işbu sebeple davanın reddedilmesi gerektiği, davacının huzurdaki davayı açmadan önce davalı şirkete usule uygun başvuru yapmadığını, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasının tespiti halinde davanın reddini talep ettiklerini, davalı şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını,

kusur durumunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini, kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte davalı şirket tarafından ödeme yapıldığını, huzurdaki yargılamaya konu kaza nedeniyle davalı şirket tarafından araç başına 100.000,00 TL teminat limitli ... numaralı trafik poliçesi kapsamında davacı tarafa 23.875,24 TL maddi tazminat 8.137,05TL değer kaybı ödendiğini, reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihi esas alınması gerektiği,

davacı tarafa ait aracın başvuruya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, aracın ağır hasar halinin olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı talebinin reddi gerektiği, davacıya ait aracın kilometre ve tescil bilgilerinin celp edilmesini talep ettiklerini, davacının kaza tarihindeki kasko sigortası bulunan sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının işbu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesini, ilgili hasar dosyasının celbini talep ettiklerini,

davalı sigorta şirketi poliçe kapsamında araç mahrumiyeti zararından sorumlu olmadığını, uyuşmazlığa konu kazada taraflar arasında ticari bir faaliyet bulunmadığını, talep edilen faiz başlangıç tarihine ve faiz türüne itiraz ettiklerine, davalı şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüte düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan davalı şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine,

kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalılardan... ile ... davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER

Trafik kazasına karışan araçların araç tescil raporlarının Uyap sistemi üzerinden çıktısı, davalı sigorta şirketine ve SBGM'ne yazılan müzekkerelere cevapları, 26/03/2025 tarihli rapor, 04/07/2025 tarihli ek rapor, davacı vekili tarafından sunulan 07/04/2025 tarihli değer artırım dilekçesi ile 21/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi dosyamız arasındadır.

Mahkememizin 19/03/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı uyarınca dosyanın resen seçilen 1 otomotiv bilirkişisi ile 1 kusur bilirkişisinden oluşan heyete tevdi ile uyuşmazlık tespiti kapsamında hazırlanacak raporun dosyaya sunulmasının istenilmesi üzerine hazırlanan 26/03/2025 tarihli raporda özetle ...'in kazanın oluşumunda “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” hükmünü ihlal ettiğini, yapılan bu ihlallerin kazanın oluşumunda öncelikli etken olduğu, ...'ın kazanın oluşumunda “Sürücüler;

kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar" hükmünü ihlal ettiğini, hasar onarım bedeli yönünden ... plaka sayılı...

Fluence 1.5 Dcı 110 Bg Edc Icon 2015 model otomobilde 08.10.2022 riziko tarihi fiyatlarıyla meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 91.047,76 TL olarak hesaplandığını, ... plaka sayılı...

Fluence 1.5 Dcı 110 Bg Edc İcon 2015 model otomobilin 08.10.2022 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak piyasa rayiçlerine göre 20.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği, somut olayda davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi kazada kusurlu olan 35 S 00082 plaka sayılı aracın 1258205122 numaralı poliçesi kapsamında,

düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olduğunu,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı mahkemenin takdir edeceği sigortalısının kusuru oranında sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında KDV dahil 91.047,76 TL. olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden ve 20.000,00 TL olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu,

ancak davalı sigorta şirketi tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kaydına göre 16.12.2022 tarihinde davacıya 23.875,24 TL tutarında hasar onarım bedeli ödemesi yaptığını, 67.172,52 TL olarak hesaplanan bakiye hasar onarım bedelinden ve 15.10.2024 tarihinde 8.137,05 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığını, 11.862,95 TL. bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, ikame araç bedeli yönünden: ... plaka sayılı...Fluence 1.5 Dcı 110 Bg Edc İcon 2015 Model otomobilin makul onarım süresi 10 gün olarak belirlendiğini, 08.10.2022 riziko tarihi itibarıyla kiralama bedelinin 640,00 TL mertebesinde olduğu,

arz ve izah edilen hususlara bağlı ikame araç bedeli 6.400,00 TL olarak hesaplandığı, ikame araç bedelinden ise diğer davalıların müştereken müteselsil riziko tarihi itibarıyla sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin 18/06/2025 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı uyarınca dosyanın önceki rapor sunan bilirkişilerden kusur bilirkişisine tevdisi ile etken nitelikteki davranışlara yönelik kusurun oransal karşılığının mahkememize bildirilmesinin (bu hususta yetki ve görev verildiği ihtiratı ile) istenilmesi üzerine hazırlanan 04/07/2025 tarihli ek raporda özetle ...plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı olarak çıkartılan Trafik Yönetmeliğinin 109.

Maddesinin "b" bendinin 8. Fıkrasında belirtilen “Dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara yol vermek zorundadırlar Hükmü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun “sürücülere ait asli kusurları düzenleyen 84. Maddesindeki “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” hükmünü ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç si ... kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun “Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak” başlığı altındaki

... Maddesinin “a” bendinde “ Sürücüler; Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar. Hükmünü ihlal ettiğinden %25 oranında tali kusurlu olduğu kanaatine varılmıstır.

Davacı vekili tarafından sunulan 07/04/2025 tarihli değer artırım dilekçesinde 50,00-TL'lik açılan hasar onarım bedeli (maddi tazminat) yönünden davamızı 44.360,58 TL artırarak 44.410,58 TL'ye yükselterek davalıdan temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, 50,00-TL'lik açılan bakiye değer kaybı bedeli (maddi tazminat) yönünden davamızı 6.812,95 TL artırarak 6.862,95-TL'ye yükselterek davalıdan temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline,

50,00-TL'lik açılan araç mahrumiyet bedeli (ikame araç maddi tazminat) yönünden davamızı 4.750,00 TL artırarak 4.800,00-TL'ye yükselterek davalıdan temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından sunulan 21/07/2025 tarihli ıslah dilekçesinde 44.410,58 TL maddi tazminat (hasar onarım bedelinin) temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla tahsiline, davalı ... ve davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 6.892,95 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla tahsiline,

davalı ... ve davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,4.800,00 TL araç mahrumiyet bedeli (ikame araç bedelinin) davalı... ve davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arası uyuşmazlık konusu hususun; bahse konu kazanın oluşumu sebebiyle kazaya karışan tarafların kusur durumlarının belirlenmesi, bu kaza sebebiyle davacının aracının hasara ve değer kaybına uğrayıp uğramadığı, uğradığının anlaşılması halinde bedellerinin tespiti ile önceden yapılan ödemeler göz önüne alındığında davalıların bakiye hasar ve değer kaybından kaynaklı sorumlu olup olmadıkları yine bu kaza nedeniyle davacının araç mahrumiyeti sebebiyle zararının olup olmadığı, olması halinde bedelinin tespiti ile ikame araç zararından kaynaklı davalıların sorumlu olup olmadıklarının değerlendirilmesine yönelik trafik kazasından kaynaklı açılan bakiye hasar, bakiye değer kaybı ve ikame araçtan kaynaklı maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Yerleşmiş Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere hasar bedelinin tazmininde gerçek zararın belirlenmesi gerekmekte olup, davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisler arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanmasının davacı sigortalıyı bağlamayacağı (Yargıtay 4. ... E, ... K), buna göre mahkemece hükme esas alınan raporda iskontosuz ve KDV dahil onarım bedelinin hesaplanması gerekmektedir (İzmir BAM 20.... 11.09.2025 T,... E, ... K).

Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları ile de benimsendiği üzere araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir (İzmir BAM 20. ... 02.10.2025 T, ... E, ... K).

Davalı sigorta şirketi harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden, sorumlu olunan poliçe limitinin toplam hükmedilen maddi tazminata oranı dahilinde sorumludur. Mahkemece, harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri belirlenirken davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye limitin gösterilmesi gerekir (Yargıtay 17.... E, ... K; İzmir BAM 20. ... 23.05.2024 T, ... E, ... K).

Sonuç olarak; kaza tarihi olan 08/10/2022 günü, davalı işleten...'a ait, davalı sürücü ...'in kullandığı ... plakalı ... marka, ticari aracın kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketi tarafından 01/06/2022-2023 başlangıç-vade tarihli karayolları ZMMS poliçesi kapsamında (olay tarihi itibariyle) araç başına 100.000,00 TL limitle maddi hasarların teminat altına alındığı, davacının maliki olduğu... plaka sayılı otomobile çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacının araç hasar bedeli, araç değer kaybı şeklinde doğrudan zararları, ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) şeklinde dolaylı zararı bulunduğu,

doğrudan zararlardan davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, dava tarihinden önce 16/12/2022 tarihinde 23.875,24-TL, 15/10/2024 tarihinde 8.137,05 TL olmak üzere davalı sigortacı tarafından "hasar ödemesi" açıklaması ile toplam 32.012,29 TL banka havalesi yoluyla ödendiği, bakiye poliçe limiti olan 67.987,71 TL tutarına kadar olan doğrudan zararlardan davalı sigortacının sorumlu olduğu,

düzenlenen kaza tespit tutanağı ve trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporu çerçevesinde davacının maliki olduğu aracı olay sırasında kullanan sürücünün %25 oranında kusurlu olması nedeniyle davacının zararından bu oranda indirim yapılması gerektiği, ardından (23.875,24 TL tutarın araç hasar bedeline ilişkin ödeme, 8.137,05 TL'nin araç değer kaybına ilişkin ödeme olarak kabulü ile birlikte) davalı sigortacı tarafından yapılan kısmi ödemelerin düşülmesi suretiyle hesaplama yapıldığı,

hasar onarım bedeli hesaplamasının hasarın olay tarihindeki piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi nedeniyle, araç değer kaybı hesaplamasının, aracın onarımı sonrası satılmak istendiğinde kaza öncesine göre ikinci el piyasa rayiç bedelinde ortaya çıkan fark doğrultusunda belirlenmesi nedeniyle yukarıda bahsedilen Yargıtay ve BAM kararlarında belirtilen ilkeler çerçevesinde dosya kapsamına uygun olarak bilirkişi raporunun hazırlandığı, hasar gören aracın boyutuna göre belirlenen tamir süresinin ve günlük ikame araç bedelinin makul olduğu,

davacının 44.410,58 TL araç hasar bedeli (hasar onarım bedeli), 6.862,95 TL araç değer kaybı, 4.800,00 TL ikame araç bedeli şeklinde maddi zararları bulunduğu, davacının ıslah dilekçesindeki talep sonucuna göre yargılama yapıp karar vermek gerektiği, sunulan ıslah dilekçesinde davacının araç değer kaybı dışındaki diğer maddi zarar kalemlerinin dosya kapsamına uygun olduğu ancak araç değer kaybı talebinin 6.862,95 TL olması gerekirken davacının ıslah ile artırdığı tutarın 6.892,95 TL olduğu ve böylelikle 30 TL araç değer kaybı zararı talebinin yerinde olmadığı,

davacının ıslah dilekçesi ile davalı sigortacının poliçe limitleri içerisinde ve yalnız poliçe teminatı kapsamında olan doğrudan zararlar nedeniyle sigortacının sorumlu tutulmasını talep etmesi nedeniyle talebinin yerinde olduğu, dolaylı zararlar kapsamında bulunan ikame araç bedeli zararı yönünden ise sorumluluğu bulunan sürücü ve işletenden talepte bulunulduğu anlaşılmakla bu yönüyle davacının talebinin yerinde olduğu,

davalılardan sürücü ve işletenin tazminat sorumluluğunun kaza tarihi itibariyle muaccel olması nedeniyle bu davalılar yönünden hükmedilen tazminata kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, davalılardan sigortacının sorumluluğu ve temerüdüne ilişkin 2918 sayılı KTK'da özel hükümler bulunmakla birlikte davalı sigortacının son olarak 15/10/2024 tarihinde kısmi ödeme yaptığı dikkate alınarak bakiye poliçe limiti kapsamında hükmedilecek tazminata davalı sigortacı yönünden kısmi ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği,

davalı Sigortalı Halil Yaban'a ait aracın küçük otobüs niteliğinde ticari araç olması nedeniyle davacının ticari işlere uygulanan avans faizi isteminin kabulü ile benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davacının uğramış olduğu bu zararlardan ötürü dava açmakta kısmen haklı olduğuna kanaat getirilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, araç değer kaybı yönünden fazlaya ilişkin istemin (30,00 TL) reddine karar verilmiştir.

Katip ... ¸ Hakim... · ¸