İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/722 K.2019/15

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili, ...Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ait olan ... A.Ş. Buca/İzmir Şubesine ait;

- 18.06.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 7.500,00-TL bedelli,

- 07.06.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 7.500,00-TL bedelli,

- 17.05.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 10.000,00-TL bedelli,

- 30.04.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 16.750,00-TL bedelli,

- 19.04.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 13.000,00-TL bedelli,

- 10.03.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 4.500,00-TL bedelli,

- 25.01.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 3.500,00-TL bedelli,

... Bankası A.Ş. Buca/İzmir Şubesine ait;

- 20.05.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 13.000,00-TL bedelli,

- 15.04.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 15.760,00-TL bedelli,

- 15.04.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 10.000,00-TL bedelli,

- 30.03.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 10.000,00-TL bedelli,

- 15.03.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 10.000,00-TL bedelli,

- 08.02.2010 ibraz tarihli, ... çek numaralı ve 6.000,00-TL bedelli çekler karşılıksızdır işlemine tabi tutulduktan sonra yetkili hamillerinden teslim aldığını, ancak daha sonra kaybettiğini, müvekkilinin, dava konusu edilen çekleri sehven kaybettikten sonra durumun farkına vardığını, olup dava konusu edilen çeklerin kaybolduğundan emin olduğunu, açıklanan nedenlerle, dava konusu edilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Bozmadan önce verilen karar: Her ne kadar davacı tarafından zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açılmış ise de; 6102 SK nun 757 ( eski TTK.nun 669'uncu) inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere çekin iptalini isteme hakkının ancak hamiline ait olduğu,dava konusu çekler incelendiğinde davacının söz konsu çeklerde lehtar, ciranta veya son hamil sıfatını haiz olmadığı, dava konusu çeklerde hak sahibi olduğunu ispatlayamayan davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, aktif dava ehliyetinin HMK:nın 114/1.d bendi uyarınca sonradan giderilemeyecek dava şartlarından olduğu anlaşılmakla davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Kararı: Davacı vekilinin kararı istinaf etmesi üzerine dosyamız Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi 'ne gönderilmiş olup,...-...

Esas ve Karar sayılı 01/06/2018 tarihli bozma ilamı ile mahkememiz kararını "Yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkı iradesi dışında çek elinden çıkan hamiline ait olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı esasen çekleri karşılıksız çıktıktan sonra yetkili hamillerden teslim almak suretiyle çek hamili olduğunu ve dava konusu çekleri kaybettiğini ileri sürerek, bilgilerini sunduğu çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir.Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması,

zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.Kaldı ki dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Bu durum karşısında mahkemece,

dosyaya sunulan çek fotokopilerinden çeklerin hamiline yazılı olduğu da görülmekle davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, böylece işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilmelidir.Bu suretle, davacının hamili olduğunu iddia ettiği çeklere ilişkin olarak zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunduğu kabul edilerek deliller toplanıp, değerlendirilerek esasa girilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddinin doğru olmadığı" gerekçesiyle bozulmuştur.

Davacı vekili duruşmadaki beyanında; İzmir Bam kararı doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istediklerini bildirmiştir.

Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çekler ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde üç kez ilan yaptırılmış birinci ilanın 25/10/2017 tarihinde, ikinci ilanın 01/11/2017 tarihinde ve üçüncü ilanın 08/11/2017 tarihinde yapıldığı, yapılan ilanlara rağmen çekler ile ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir.

Yapılan yargılama sonunda dava dilekçesinde bahsi geçen dava konusu çekler ile ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde üç ayrı yasal ilanın yapıldığı, ilanda belirtilen sürelerin dolduğu, çekleri mahkememize ibraz eden olmadığı, zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmış olmakla talebin kabulüne karar verilerek aşağıda hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır