İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/441 K.2021/959

Mahkememizde görülen İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilince ...

A.Ş Muş Bulanık Şubesine ait, keşidecisi ...olan 140.000,00-TL bedelli, ...seri numaralı, 29.07.2020 keşide tarihli çekin müvekkili hamiliyken kaybolduğunu, işbu çekin lehtar ...'den bir ticari ilişki kurulması noktasında varılan ön anlaşma gereği cirolanarak alındığını, sonradan ... ile anlaşma koşullarının ortadan kalktığını ve müvekkilince çekin iadesinin gerektiğini, çekin iadesi istendiğinde müvekkilince çekin bulunamadığını, çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, dava dışı banka tarafından sunulan cevabi yazıya göre çekin son hamilinin davalı taraf olduğunu,

müvekkili ile davalı taraf arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davalı iyi niyetli hamil olmadığından davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilinin meşru son hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespitine, açıkladığı nedenlerle çek ile müvekkili ve önceki cirantalar aleyhinde icra takibine başlanması halinde takibin durdurulması ve dosyadaki mevcut ve gelecek paraların davalıya ödenmemesi ve haciz işlemi yapılmaması için İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesine teminat yatırıldığından öncelikle teminatsız,

aksi halde gösterilecek teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Davanın süresi içinde açılmadığını ve davacının müvekkiline yöneltebileceği hakkı olmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin Aydın Mahkemeleri olduğunu, davalı şirketin yerli ürünler incir, zeytin, zeytinyağı ticareti yaptığını, çekte ciro silsilesinde sıkıntı olmadığını, davacının çekteki cirosunu, imzasını kabul ettiğini, ancak rızası dışında elinden çıktığını iddia ettiğini, bunun borçtan kurtulma amacı taşıdığını, ...'nın ...'a çeki imzalayıp kendisinin verdiğini, ...'in de ...'e verdiğini, müvekkilinin 30.01.2020 tarihinde ...'ten incir verdiği için incir bedeli olarak bu çeki aldığını,

taraflar vergi mükellefi olduğunu, davalı şirket tarafından çekin 2020 yılı Şubat ayı başında ... Faktoring e sunularak işleme konulduğunu ve ... Faktoring'in çeki işleme alırken çekin keşidecisinden teyit alıp işleme koyduğunu, davacının iş karşılığı çeki kendisi verdiğini, çekin ödenmemesi nedeni ile Aydın İcra Müdürlüğü ...

E sayılı dosya ile icra takibi yapıldığını, istirdat davasında ispat yükünün iddia sahibine ait olduğunu, davalının çeki mal karşılığı aldığını, incir alışverişi yaptığı Âlime Küçük'ün çeki bu şekli ile teslim ettiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, açıkladığı nedenlerle davaya ilişkin yetkisizlik kararı verilmesini ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davaya Konu Çek: ... A.Ş. - Muş Bulanık Şubesi'nin muhatap olduğu keşidecisi ...olan 140.000,00 TL bedelli ...seri numaralı 29.07.2020 keşide tarihli, keşidecisi..., lehdarı ..., cirantaları ..., ..., ..., ... ve hamilin davalı ... Pazarlama Ltd. Şti. Olduğu, çekte karşılıksız kaşesi bulunduğu görülmüştür.

İcra Dosyası: Aydın İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyasında, alacaklı ... İncir Pazarlama Ltd. Şti' nin borçlular ..., ..., ... ve ... aleyhine dava konusu çek ile ilgili kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin .... E. Sayılı Dosyası: dava konusu çek ile ilgili olarak açılan çek iptaline ilişki dava olduğu görülmüştür.

Aydın Güzelhisar Vergi Dairesi Kayıtları, Aydın Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları, ... A.Ş. yazı cevabı celbedilmiştir.

Dava; Kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır.

Davacı vekili, ... A.Ş. - Muş Bulanık Şubesi'nin muhatap olduğu keşidecisi ...olan 140.000,00 TL bedelli ...seri numaralı 29.07.2020 keşide tarihli çekin lehtar ...'den bir ticari ilişki kurulması noktasında varılan ön anlaşma gereği cirolanarak alındığı, ... ile anlaşma koşulları ortadan kalktığı için çekin iadesi gerektiği ancak çek bulunamadığı, davcının elinden rızası dışında çıktığı, çekin son hamili ... İncir Pazarlama Ltd. Şti. Olan davalı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı diğer cirantalarla da ticari ilişkisi bulunmadığı, davalının iyi niyetli hamil olmadığını beyan etmiş, bu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

Davalı vekili, davalının 30.01.2020 de ...' e incir verdiği için incir bedeli olarak dava konusu çeki aldığı, ... ile yapılan alış verişin defter ve belgelerle sabit olduğunu ileri sürmüş davanın reddini savunmuştur.

Menfi tespit davalarında ispat yükümlülüğü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak imzası ikrar edilmiş kambiyo senedi "çek" alacağın varlığını ispatlayan kesin delil niteliğinde olup bu kez borçlunun borcunun bulunmadığını, usulüne uygun delillerle kanıtlaması gerekir. Çek, ödeme vaadi niteliğinde kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir. Kambiyo senedinde kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir, ispat külfeti davacı taraftadır.

15/12/2020 tarihli celsede, HMK'nun 219/2. Fıkrası ve 222/1. fıkrası uyarınca tarafların delil olarak dayandığı ticari defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü olduğu hüküm altına alındığından bilirkişi incelemesine esas olmak üzere 2020 yılına ait ticari defter kayıt ve belgelerin bulunduğu yeri bildirmek ya da ticari defter kayıt ve belgelerini sunmak üzere taraflara HMK'nun 220/1. fıkrası uyarınca 2 haftalık kesin süre verilmiş kesin süre içinde bulunduğu yerin bildirilmemesi ve aynı sürede, delilleriyle birlikte yerini bildirmeme hakkında kabul edilebilir bir mazeret gösterilmediği takdirde, söz konusu ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanılmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş,

Davacı vekili 13/07/2021tarihli celsede, Dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olduğu ancak çeki aldığı ... ile aralarındaki anlaşma bozulduğu için çeki iade etmesi gerektiği, ancak bu arada çeki kaybettiğini anladığını İzmir 5. ATM'de ....... Esas sayılı dosya da zayi nedeniyle çek iptali davası açtıklarını çek ortaya çıkınca da istirdat davası açtıklarını beyan etmiştir.

Aydın Güzelhisar Vergi Dairesi yazı cevaplarına göre davalı ... 2020/02 ayına ait form BS kayıtlarında dava konusu çekte kendisinden önceki ciranta ...'ten 142.500,00 TL lik kayıt bulunduğu, aynı vergi dairesinin dava dışı ...' ün 2020 yılına ait BA formunda davalı .......' nın yer aldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamına göre, imzası ikrar edilmiş kambiyo senedi "çek" alacağın varlığını ispatlayan kesin delil niteliğinde olduğu, bunun aksini iddia eden davacının, usulüne uygun delillerle kanıtlamadığı, davalının kendisinden önceki ciranta ile aralarında ticari ilişki bulunduğunun anlaşıldığı, dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olduğunun davacı tarafından kabul edildiği, davacı vekili verilen kesin sürede ticari defter ve kayıtları sunmadığı ve yerlerini bildirmediği, çekin, ödeme vaadi niteliğinde kambiyo senedi olduğu ve bağımsız borç ikrarını içerdiği ,davacı vekilini dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmamış olduğu, ispat yükü kendisinde olan davacının davasını ispat edemediği kanaati ile davanın reddine karar evrilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır