İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/391 K.2023/558

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

16.02.2021 tarihinde ...’ya ait ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı kamyon ile ... plaka sayılı kamyonun kar yağışı ve yerde buzlanma olması nedeniyle çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkil adına kayıtlı... plaka sayılı aracın Kasko Poliçesiyle kayıtlı olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde davacının aracında oluşan maddi zararın, davalı sigorta şirketi tarafından kasko poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere karşılama yükümlülüğü bulunduğunu, İş bu davaya konu davacının aracında oluşan hasar onarım bedelinden gerçek zarar kapsamında olduğundan sorumluluğu bulunduğunu, Sigortacının,

sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğunu, Kasko sigortasında sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesinde kusurlu olmasının ödenecek tazminat bedeli hesaplanmasında bir etkisi olmadığını, önemli olanın rizikonun ve hasarın meydana gelmiş olması olduğunu, Müvekkilin sevk ve idaresindeki... plakalı araç davalı sigorta kurumuna, ...

Sigorta Anonim Şirketine ... kasko poliçe numarası ile sigortalı olduğunu, ... numaralı hasar dosyası açıldığını, kaza neticesinde müvekkilin aracında 25.420,00 TL hasar onarım maliyet hesaplandığını, Davalı Sigorta Şirketine davaya konu araçta oluşan hasar bedelinin ödenmesine ilişkin başvurulmuş ise de sigorta şirketi 19/03/2021 tarihli yazısıyla hasarın kapsam dâhilinde olmadığından bahisle talebimizin karşılanmayacağına yönelik olumsuz yanıt verildiğini,

her ne kadar müvekkilinin sürücü belgesinde kamyon kullanmak için gerekli olan 4c/l sınıfı ehliyetin geçerlilik süresi 18/01/2021 tarihi olarak düzenlenmiş ise de 01.01.2016 tarihinden önce düzenlenmiş olan eski sürücü belgelerinin yeni tip sürücü belgeleri ile değiştirilme süresinin İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 31.12.2022'ye kadar uzatıldığını, aracın parça ve KDV dahil 25.420,00-TL hasar faturalarının ekte olduğunu, sigortanın KDV'den de sorumluluğu olduğunu, aracın kaza sonrası çekici ile en yakın servise götürüldüğünü, 500,00-TL çekici ücretinin servisçe ödenmesi gerektiğini,

belirterek yukarıda arz olunduğu gibi ve diğer sebeplerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalma kaydıyla şimdilik müvekkili araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 100 TL tazminatın ve 500,00-TL çekici ücretinin ret tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle.

16.02.2021 tarihinde meydana gelen kazaya karışan ... plakalı kamyonun müvekkili şirket nezdinde kaza tarihinde ... kasko poliçe numarası ile sigortalı olduğunu, zarardan kasko genel şartları ve teminat limiti dahilinde sorumlu olduğunu, davacının talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından huzurdaki davadan önce müvekkil şirkete yapmış olduğu başvuru üzerine hasar dosyası açılmak ve eksper atanmak suretiyle incelemelere başlandığını, yapılan incelemeler sırasında sigortalı çekici sürücüsü ...'in sürücü belgesi incelendiğinde çekici kullanma ehliyetinin 18/01/2021 tarihinde sona erdiğinin görüldüğünü,

kaza tarihi olan 16/02/2021 tarihi itibariyle çekici kullanma ehliyetinin bulunmaması nedeniyle talebe ilişkin olarak açılan hasar dosyası reddedildiğini, kasko sigortası genel şartlarının a.5. teminat dışında kalan zararlar başlıklı 5.4. maddesinde "poliçede gösterilen aracın, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar” teminat dışı olarak sayıldığını, bu kapsamda ehliyet yenileme işlemi yapılmamış olan ve dolayısıyla kaza tarihinde fiilen geçerli ehliyeti bulunmayan başvuru sahibinin talebi teminat kapsamı dışında olacağını,

davacı tarafından sürücü belgeleri ile değiştirilme süresi içişleri bakanlığı nüfus ve vatandaşlık işleri genel müdürlüğün tarafından 31.12.2022'ye kadar uzatılmıştır denilmiş ise de; bu hususun herhangi bir önemi bulunmadığını, zira kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesinin bulunmaması talebin teminat kapsamı dışında değerlendirilmesi için yeterli olduğunu, emsal yargıtay kararlarının “kaza tarihinde fiilen geçerli ehliyetini elinde bulundurmayan davacı taleplerinin reddine karar verilmesi “ yönünde olduğunu,

davacı tarafından aracında kdv dahil 25.420,00 tl hasar meydana geldiği beyan edilmiş ise de ekli eksper raporu çerçevesinde söz konusu bedeli kabul etmediklerini, davanın reddi yönündeki taleplerine halel gelmemesi kaydıyla, sayın mahkeme tarafından hesaplama yaptırılırken aracın anlaşmasız-özel serviste onarıldığı,

dolayısıyla müvekkil şirketin iskonto hakkı göz önüne alınarak hesaplama yapılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, poliçe klozlarda görüleceği üzere parçanın tedarikinin, aracın onarımının yapıldığı servis veya sigortalı tarafından yapılması sigortacının onayına bağlı olduğunu, müvekkil şirketin onayı alınmadığı bir durumda parçalar müvekkil şirket tarafından tedarik edilmemiş olsa dahi; müvekkil şirket ancak iskontolu bedelden sorumlu tutulabileceğini, zira ilgili hükümler;

yedek parça klozu "parçanın tedarikinin, aracın onarımının yapıldığı servis veya sigortalı tarafından yapılması sigortacının onayına bağlıdır.” onarımın gerçekleştirileceği servis "sigortalı aracın onarımı, ... sigorta'nın web sitesinde yayınlanan anlaşmalı servislerde gerçekleştirilir. sigortalının, anlaşmasız servisten hizmet alması sigorta şirketinin onayı ile mümkündür… “ şeklinde olduğunu, hüküm kurulurken özel şartlara göre hüküm kurulması gerektiğini, aydınlatıcı bilgilendirme yapılmadığı yönündeki beyanı kabul etmediklerini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Kosko Sigorta Poliçesi: ... plakalı çekicinin malik davacı ile Kasko Sigortacısı ... Sigorta A.Ş. Arasında 25.01.2021-2022 tarihlerini kapsayan genişletilmiş kasko poliçesi olduğu poliçe teminat limitinin 500.000 TL olduğu anlaşılmıştır.

Hasar Dosyası: Kasko Sigortacısı ... Sigorta Şirketinin, kaza sonrası hasar dosyası açtığı ve herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Sürücü Belgesi: Kaza tarihi 16.02.2021 tarihi olup, Davacıya ait ve aynı zamanda davalıya kaskolu ... plakalı ... marka çekicinin araç sürücüsü ...’in dosyaya sunulu sürücü belgesi örneğine bakıldığında, belge süresinin 18.01.2021 olduğu görüldüğü, bu tarih bilgilerine göre belgenin süresinin kaza tarihinde geçmiş olduğu anlaşılmaktadır.

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürl üğü' nün 11.01.2023 Tarihli Yazı Cevabı: "...Genel Müdürlüğümüze gönderilen ilgi yazınızda, Davacı ... ile Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi arasında görülmekte olan Tazminat davası nedeni ile Davacı ...' ya ait aracı kullandığı bildirilen ... T.C kimlik numaralı ... ' in sürücü belgesinin 16.02.2021 kaza tarihi sırasında geçerli olup olmadığının, süresinin bitmiş olma ihtimaline göre davacının sürücü belgesinin süresini uzatmak veya yeni sürücü belgesi almak için başvurusunun olup olmadığı, var ise tarihinin bildirilmesi istenilmiştir.

Mernis veri tabanında yapılan sorgulamada Manisa 60106 sayılı, 11.11.1986 tarihli C sınıfı(M, Bi, B, D, Ci, C ve F sınıflarını kapsadığı), 06.07.2009 tarihli E ve D sınıfı (D, BE, CIE, CE, DIE, DE sınıflarını kapsadığı) sürücü belgesi için adı geçenin 18.01.2016 ve 11.03.2021 tarihlerinde başvurusunun olduğu tespit edilmiştir.

Adı geçenin 18.01.2016 tarihinde alınan sürücü belgesi başvurusu ile ilgili olarak sürücü belgesi iş ve işlemleri 02.04.2018 tarihinden itibaren Genel Müdürlüğümüze devredildiğinden bu tarihten önceki başvurularda detaylı bilgi görülememektedir. 11.03.2021 tarihinde alınan sürücü belgesi başvurusunun ise Soma İlçe Nüfus tarafından yenileme nedeni ile işlem yapıldığı anlaşılmıştır..."

Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 14/03/2022 tarihinde düzenlediği raporda özetle.

Davacıya ait ve aynı zamanda davalıya kaskolu araç sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı ... marka aracı ile, dikkatini yeterince yola ve seyir yönüne verip aracının hızını yük ve teknik özelliğine, görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uyarlamayarak, aracının kontrolünü ve direksiyon hakimiyetini kaybederek, yol kenarında kurallara uygun park halinde bulunan dava dışı araca çarparak kazaya etken ve sebep olduğu,

dava dışı ve Park halindeki sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın, kurallara uygun şekilde park halinde iken kasko sigortalı davacı aracı sürücüsü tarafından çarpılmaya maruz kaldığı olayda, kazanın oluş biçimi göz önüne alındığında kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediği, Kasko Sigortasında sigortalının kazada kusurunun bir önemi olmadığı, ancak bu husus sayın Mahkemece talep edildiğinden, bu talep nedeniyle tarafımızca bu yönde değerlendirme yapıldığı), Tazminata konu ... plakalı ...

CEKİCİ FT 85.400 ... marka 1997 model aracın aracın hasar onarım bedelinin, 13.050,00 TL yedek parça, 12.370,00 TL işçilik olmak üzere toplam 29.995,60-TL +kdv, kdv dahil 29.995,60-TL olduğu, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, kaza sonrası aracın yürüyerek gitmesinin mümkün olmadığı, hasarı nedeniyle çekici ile gitmesi gerektiği, faturalandırılan kdv dahil 500 TL çekici bedelinin, (yapılan piyasa araştırması neticesinde) ağır vasıta bir araç için kaza tarihinde makul ve rayiç bir ücret olduğu, kaza tarihinin 16.02.2021 tarihi olduğu,

Davacıya ait ve aynı zamanda davalıya kaskolu ... plakalı ... marka çekicinin araç sürücüsü ...’in dosyaya sunulu sürücü belgesi örneğine bakıldığında, belge süresinin 18.01.2021 olduğu, Bu tarih bilgilerine göre belgenin süresinin kaza tarihinde geçmiş olduğu, ancak;

davacı tarafın dava dilekçesinde beyan ettiği, “01.01.2016 tarihinden önce düzenlenmiş olan eski sürücü belgelerinin yeni tip sürücü belgeleri ile değiştirilme süresinin İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 31.12.2022'ye kadar uzatıldığı yönündeki iddiasının” değerlendirilmesi için, anılı husus ile ilgili olarak anılı kurumdan yazılı bilgi belge dosya içeriğinden bulunmadığı, sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde geçerli sürücü belgesinin olup olmadığının anılı bakanlık ilgili bölümüne müzekkere ile sorulması gerektiği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Islah: Davacı vekili 31/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve çekici ücretinin kendi kasko sigortacısından tahsili davasıdır. Kasko sigorta sözleşmeleri, Sadece sigorta ettirenin değil, sigortadan faydalanan kimsenin veya eylemlerinden hukuken sorumlu oldukları kimselerinde kusurlu davranışlarından kaynaklanan ve araçta meydana gelen hasar ve ziyaı karşılamayı sigortacı tarafından taahhüt edilen yani sigorta ettirenin bizzat uğradığı zararların sigorta güvencesine alındığı mal sigortası türüdür. KTKSG Şartları A.da “sigorta kapsamı” başlıklı madde içeriğinde hangi durumlarda meydana gelen hasarların teminat kapsamında olduğu, ek sözleşme ile hangi zararların teminat kapsamına alınabileceği ve hangi zararların teminat dışında bulunduğunu hususları sıralanmıştır.

Kasko Sigortası Genel Şartları’nın

teminat kapsamında kalan halleri düzenleyen A.5 maddesinde, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli

sürücü belgesine sahip olmayan kişi tarafından işletilmesinin teminat kapsamı dışında olduğu

belirtilmiştir. Söz konusu genel şart hükmü gereğince sigorta şirketinin bir aracı kasko ile teminat altına

alabilmesi için gerekli ehliyete sahip olan bir kişi tarafından aracın kullanılması gerekir. Böylelikle

sigorta şirketi, ehliyetsiz araç kullanılmasının kendisi açısından doğuracağı sonuçları bertaraf etmiş

olmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 39. Maddesinde ehliyetlerin süreli olarak verileceği

ve ehliyet süresi dolmasına rağmen bu ehliyetle araç kullananlar hakkında idari para cezası verileceği ve

ehliyetlerinin geri alınacağı belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle, söz konusu kişinin bu ehliyetle araç

kullanması mümkün değildir.

Nitekim Yargıtay (... HD, 05.11.2012, E. ..., K. ...) ehliyeti elinden alınmış olan bir

kişinin yaptığı kaza nedeniyle ortaya çıkan zararın kasko sigortası teminatı kapsamında olmadığına karar

vermiştir:

“… Mahkemece tüm dosya kapsamına göre sürücü belgesi sahibi olmayan kişinin kullanımı

sırasında oluşan rizikonun sigorta güvencesinde olmadığına ilişkin kara taşıtları kasko sigortası

genel şartlarının A.5.4. maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili

tarafından temyiz edilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının

gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön

bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle

usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA…”

Yargıtay (... HD, 18.11.2013, E. ..., K. ...) ehliyetine geçici olarak el konulan

kişinin kullandığı araçla meydana gelen hasarın teminat kapsamı dışında olacağı belirtilmiştir. Kararın

ilgili bölümü şu şekildedir:

“… Davacı Birliğe ait, davalıya kasko sigortalı araç, 22.03.2012 tarihinde meydana gelen trafik

kazası sonucunda hasarlanmıştır. Kaza sırasında kasko sigortalı aracın dava dışı sürücüsü olan

...’in 15.03.2012 tarihinde sürücü belgesine 61 gün süre ile geçici olarak el konulduğu, kaza

sırasında ehliyetsiz bulunduğu tarafların kabulünde olup kaza tespit tutanağıyla da bu durum

tespit edilmiştir.

O halde mahkemece, kasko sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasında sürücü belgesi

bulunmadığından, meydana gelen zararın kasko sigortası teminat kapsamında olmaması

nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde davanın kabulüne

karar verilmesi doğru görülmemiştir…”

16.02.2021 tarihinde saat 01.30 sıralarında kasko sigortalı ... idaresindeki ... plakalı ... marka çekicinin Manisa Soma Dereköy mah. üzerinde seyir halinde iken aracının arka dorse kısımları ile, sürücü ... idaresindeki park halinde bulunan Mercedes marka çekiciye ön kısımlarından çarpması neticesinde kaza meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin “01.01.2016 tarihinden önce düzenlenmiş olan eski sürücü belgelerinin yeni tip sürücü belgeleri ile değiştirilme süresinin İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 31.12.2022'ye kadar uzatıldığı yönündeki iddiasının” değerlendirilmesi için ilgili kuruma yazılan yazı ve verilen cevaba göre, kaza tarihinde sürücü belgesinin uzatılması için başvurunun henüz yapılmadığı, kazanın yeterli sürücü belgesinin olmadığı süre içerisinde olduğu anlaşılmıştır.

Genel şartların ilgili hükmü ve Yargıtay’ın kararları dikkate alındığında, sürücü belgesinin süresinin dolmasına ve henüz yenilenmemiş olmasına rağmen aracın kullanılması ve söz konusu aracın kaza yapması suretiyle hasara uğramasının teminat

kapsamı dışında kalması nedeniyle davacının hasar bedeli ve çekici masrafına ilişkin davasının reddine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır