İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/305 K.2024/203

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle;Davalı ... ile müvekkili şirketler arasında akdedilen sözleşmeler ile Posta Kanunu'nun 2,10,16.

Maddelerine dayanılarak, posta tekeli dışında kalan gönderilerin işlenmesi, taşınması ve dağıtımının yapılması işi davalı şirketlere ihale edildiğini, söz konusu işte davalı şirketlerde ihale iş aldıkları dönemlerde çalışan ... vekili tarafından, dağıtım elamanı olarak çalışan müvekkilinin iş akdinin haklı feshi akabinde kendisine işçilik alacakları ödenmediğinden bahisle şirketlerinin aleyhine İzmir... İş Mahkemesinin Mahkemesinin...

E. sayılı dosyası üzerinden açılan dava neticesinde verilen 21-12- 2017 tarih ve ... K. sayılı kararla davanın kabulü ile müvekkil Şirketten davacı ... nün talepleri doğrultusunda alacaklarının tahsiline karar verilmiş, karar kesinleşmiştir. Anılan Mahkeme kararının icraya konulması nedeniyle Müvekkil Şirkete İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden gönderilen icra emri gereği icra dosyasına toplam 19.718,85 TL. 02/01/2018 tarihinde ödeme yapılmıştır.

Her ne kadar İş Mahkemesinin vermiş olduğu kararda işçilik alacaklarının müvekkil Şirketten tahsiline karar verilmişse de; müvekkil kuruluş ve davalı şirketler arasında posta tekeli dışında kalan gönderilerin işlenmesi, taşınması ve dağıtımı işine ilişkin olarak akdedilen sözleşmelerde ve İdari Şartnamede “elemanların İş Kanunu ve diğer kanunlardan doğan haklarından müteahhit sorumludur” hükmü mevcuttur.

Dolayısı ile davalı şirketler ile akdedilen sözleşme hükmüne göre müvekkil idareye karşı davalı şirketler işçi alacaklarından dolayı sorumludur. arabuluculuk konusunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, yukarıdaki nedenlerle, fazlaya dair talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla davalı şirketlerden işçi...arafından açılan icra takibinde ödenen 20.326,50 TL nin ödeme tarihi olan 02-01-2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı duruşmalara katılmadığı gibi herhangi bir cevap da vermediğinden HMK.nın 128.Maddesi uyarınca davayı inkar ettiği kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

İş Mahkemesi Dosyası: İzmir... İş Mahkemesi'nin ... K. sayılı dosyasında; Davacı...arafından Davalı PTT A.Ş aleyhine kıdem tazminatı ve bir kısım işçilik alacakları için alacak davası açtığı, davanın kabulüne karar verildiği, davalı tarafın anılan kararı istinaf edilmesi üzerine İzmir BAM ...Hukuk Dairesi 'nin ... K. Sayılı 11/11/2019 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddedildiği ve kararın 11/12/2019 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

İcra Dosyası: İzmir... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı...arafından, borçlu PTT. A.Ş aleyhine, 9.705,83-TL Kıdem Tazminatı, 500,00-TL Islah Öncesi İhbar, 3.137,98 TL ıslah sonrası ihbar, 1.622,60 TL işlemiş faiz, 81,86-TL işlemiş faiz, 143,92 TL işlemiş faiz, 662,20 TL yargılama gideri, 0,16 TL yargılama gideri işlemiş faiz, 1.980,00 TL ilam vekalet ücreti, 0,49-TL ilam vekalet ücreti işlemiş faizi olmak üzere toplam 17.835,04 TL alacak için, ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu PTT. A.Ş’ne bila tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05/01/2018 tarihinde borcunu ödediğini, icra müdürlüğünce alınan 05/01/2018 tarihli kararla dosyanın infaz ile kapatılmasına karar verildiği görülmüştür.

Bakırköy... İcra İflas Müdürlüğü: Bakırköy... İcra İflas Müdürlüğü'nün... İflas sayılı 29/12/2023 tarihli cevabi yazısında; Müdürlüklerinin iflas sayılı dosyasında Davacı, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi 'nin İzmir... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası üzerinden gönderilen icra emri gereği icra dosyasına 02.01.2018 tarihinde davacı PTT’nin ödediği toplam 19.718,85 TL alacağı ile ilgili olarak alacağın ek sıra cetveli 209. sırada düzenlenmiş olup karar verilmiştir.

Bilirkişi Raporu:Bilirkişi ...'un 04/12/2022 tarihli bilirkişi raporu; sözleşmelerde. "İdare, yüklenicinin çalıştıracağı işçinin işvereni, muhatabı ve sorumlusu değildir.

Yüklenicinin kendisi veya çalıştıracağı işçi ile ilgili İş Kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukları yükleniciye aittir." "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personeller ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir.

PTT yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu değildir.""Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personeller ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." Şeklinde, Teknik Şartnamelerde ise, İdarenin Sorumlulukları.

“Çalışan işçilerden yüklenici tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını, belirlenen asgari ödeme tutarının işçiye ödenip ödenmediği, işçilere ait aylık sigorta bildirimlerinin verilip verilmediğini, bu bildirimlere ait primlerin yatırılıp yatırılmadığını, kontrol eder. Yüklenicinin sorumlulukları. İlgili Mevzuatı gereği, idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın (işçi alacağı, tazminat, idari para cezası, vb.) yükleniciye rücu hakkı saklıdır.

İşin yürütülmesi esnasında yukarıda sayılan kanunlar ile ilgili Tüzük ve yönetmeliklerden doğacak tüm Hukuki ve Cezai sorumluluk da yükleniciye aittir.

Bu bağlamda idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağ yükleniciye rücu edilir.” Şeklinde düzenlemeler olduğu, sözleşmelerde bu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olacağına ilişkin açık hüküm bulunmadığı, dava dışı İşçi ... ün davacı PTT üst işveren nezdinde ve davalılar alt işveren bünyesinde çalıştırıldığı,Sayın Mahkeme tarafından davacı tarafından, dava dışı işçiye ödenen Kıdem Tazminatı, Ücret ve yargılama giderleri ile icra masraflarından Davalıların sorumlu olacağına Karar vermesi halinde Mahkemenizin takdirlerine kanaatine varılmıştır.

Dava; hizmet sözleşmesi kapsamında işveren tarafından ödenen kıdem tazminatının yüklenicilerden tahsili için açılan rücuen alacak davasıdır.

Yargıtay... Hukuk Dairesi ... karar sayılı, 12/11/2020, ... karar sayılı, 12/11/2020 tarihli, ...karar sayılı 12/11/2020 tarihli, ...karar sayılı, 05/11/2020 tarihli ... karar sayılı, 02/11/2020 tarihli,... karar sayılı, 22/10/2020 tarihli emsal kararlarında vurgulandığı üzere "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir.

Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir."

Dava tarihinde; davalı İflas halinde...TEMİZLİK ÖZEL SAĞLIK HİZMETLERİ POSTA DAĞITIM İNŞAAT TURİZM OTO KİRALAMA TEKSTİL GIDA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ yönünden İzmir İflas Müdürlüğü’nün... iflas sayılı dosyasında, davalı iflas halinde ... LOJİSTİK ORGANİZASYON DAĞITIM NAKLİYAT TİC. A.Ş hakkında Bakırköy...

İcra Dairesi’nin ... esas sayılı iflas dosyasında tasfiye işlemlerinin yürütüldüğü, davacının davasının kayıt kabul davası niteliğinde olduğu; davacının dava açmadan önce dava konusu alacağın iflas masasına kaydı için başvuruda bulunmadığı, dava şartı olan bu eksikliğin giderilmesi için davacı vekiline kesin süre verildiği, davacı vekilinin başvurusu üzerine iflas idarelerinde ek sıra cetveli düzenlenerek dava konusu alacağın iflas masasına kaydının yapıldığı, dolayısıyla bu davalılar yönünden dava konusuz kalmış olup, anılan davalılar hakkındaki davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Yukarıda belirlenen ilkeler gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; davacı iş sahibi ile davalı yükleniciler arasında posta tekeli dışında kalan gönderilerin işlenmesi, taşınması ve dağıtımının yapılması konusunda hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, dava dışı işçi ...ün hizmet alım sözleşmeleri kapsamında, davalı şirketler bünyesinde işçi olarak çalıştırıldığı, dava dışı işçinin İzmir...

İş Mahkemesi’nin ... karar sayılı dosyasında davalı PTT A.Ş.’ye karşı kıdem tazminatı ve ücret alacağı için açmış olduğu davada, işçi ...ün davalı PTT A.Ş. işyerinde 23.10.2012-17.01.2017 tarihleri arasında çalıştığı tespit edilerek işçinin kıdem tazminatı ve ücret alacağı davasının kabul edildiği, dava dışı işçinin İzmir... İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı icra dosyası ile davacı PTT A.Ş. aleyhine takip başlattığı, davacının icra dosyasına dosya borcuna mahsuben 02.01.2018 tarihinde 19.718,85 ödeme yaptığı, ayrıca iş davası dosyasına gider ve delil avansı ödemesinde bulunduğu, davacı idare tarafından ödenen kıdem tazminatından, davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi kendi yanında çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak sorumlu oldukları, ödenen ücret alacağından yalnızca işçinin ücret alacağının ödenmediği tarihlerde bünyesinde açılşıtğı İflas halinde ...

Lojistik. Ltd.Şti ile davalı ...Turizm. Ltd. Şti’nin sorumlu tutulabileceği, bilirkişi ...’un 04.12.2022 tarihli raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporundaki hesaplama dikkate alınarak davacının diğer davalılar hakkındaki davasının kısmen kabul kısmen reddine, diğer davalılar yönünden hükmedilen tutarlara 02.01.2018 ödeme itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır