İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/533 K.2024/96

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Suları Gıda İçecek Sanayi Ticaret A.Ş. ile davalı... Tarım Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

Arasında 09/12/2015 tarihinde davacı şirket tarafından davalı tarafa ihracat için ... markasıyla doğal mineralli su, meyve aroma çeşitleri ve gazoz dolum ve satışı için dolum bildirim sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 7. maddesine göre davacı şirket, davalı şirket tarafından verilen siparişleri istenilen miktarda ve istenilen zamanda eksiksiz olarak üretim adresinde teslim edeceğini, buna göre;

davacı şirket her an siparişe hazır konumda olmak, ... markasına ait etiket, shrink, kapak gibi ambalaj malzemelerini her an hazırda tutmak zorunda olduğundan asgari miktarda davalı şirket markasına ait ambalaj malzemelerini önceden sipariş verip satın aldığını, sözlemenin 3. maddesine göre sözleşme 1 yıl süreli olup, taraflar süre bitiminde mutabık kalarak aksini bildirmedikleri takdirde, sözleşme otomatik olarak 1 yıl uzayacağını,

sözleşmeye istinaden muhtelif tarihlerde davalı şirket yetkililerinin telefonda sipariş vermeleri üzerine davalı şirkete üretim ve satış yapılmış en son 26/08/2016 tarihli faturaya istinaden verilen sözlü siparişten sonra davalı şirketçe yeni sipariş verilmemiş, davacı şirketçe bir çok kere sözlü ve e-posta ile stoklarda bulunan ... markasına ait ham madde stoklarının teslim alınması ve bedelinin ödenmesi bildirildiğinde şirket yetkilileri yeni sipariş verileceğini, beklenmesini beyan etmişler ise de bu dava tarihine kadar yeni sipariş verilmemiş veya ham madde stokları teslim alınıp bedeli davacı şirkete ödenmemiş olduğunu,

davalı şirket tarafından ham madde stok bedellerinin teminatı olarak en son 27/12/2017 tarihine kadar geçerli teminat mektubu verildiğini, verecekleri yeni siparişler için beklenmesi talep edildiğinden bu teminat mektubunun da nakde çevrilmemiş olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden düzenlenen faturalar da, yazışmalar da dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduklarını, sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, davacı şirket...nezdinde mevcut bitmiş ... markalı ürün ağacını oluşturan malzemeler, tarafların mutabakatı ile bedeli ...

Tarım Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ödenmek kaydıyla imha ya da... Tarım Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye nihai ürün olarak teslim edileceğini, buna yönelik olarak ... firmasında ...

Kaynak Suları Gıda İçecek Sanayi Ticaret A.Ş.'ye 30.000,00 TL tutarında süresiz ve müracaat edildiğinde hiçbir bildirime gerek kalmaksızın ödenecek teminat mektubu verecek olduğunu, davalı tarafça 30.000,00 TL tutarında teminat mektubu verildiğini, ancak davalı şirket yetkilerince yeni sipariş verileceği söylendiğinden aralarındaki ticari ilişkiye zarar vermemek adına davacı şirket teminat mektubunu kullanmamış olduğunu, bunun üzerine yeni siparişler vereceklerini beyan eden davalı şirket yetkilileri tarafından teminat mektubunun süresinin bir yıl daha uzatıldığını,

davacı şirket yetkilileri iyi niyetli olarak ticari ilişkilerini ayakta tutmak adına davalı tarafın talebi üzerine uzun bir süre beklemiş olduğunu, ancak çeşitli bahanelerle siparişleri erteleyen davalı tarafça dava tarihine kadar yeni sipariş verilmemiş olduğunu, davalı markasına ait ham madde stoklarının da ödenmemiş olduğunu, eklerde yer alan davalı şirket yetkilisi tarafından gönderilen mailde "Abi merhaba ben yurt dışına gidiyorum inşallah başlayacak ırak için şu an hiç bir şey yapmayın 2019 da başlayacaz" davalı şirket yetkilisinin bu gönderisi ile yine ertelendiğinin görüldüğünü,

elbette ki davalı şirketin sipariş verme zorunluluğunun olmadığını, ancak davalı markasına ait asgari miktarda ambalaj malzemelerini önceden sipariş verip satın alan davacı şirketin yaptığı masrafları hem sözleşmeye göre hem de TTK.

20 maddesi uyarınca karşılamakla yükümlü olduğunu, esasen davalı şirketin de bu masrafları karşılamamak için bu dava tarihine kadar yeni sipariş vermeyeceği halde sipariş verecek gibi davranıp çeşitli bahanelerle davacı şirketi oyaladıklarını, davacı şirkette markasına ait 443.0000 adet ... markalı etiket, 920 kg... baskılı shrink, 170.000 adet ... baskılı taçlı kapak, 3 adet... baskılı kalıp bulunmakta olduğunu,...markasına ait etiket, shrink, kapak gibi ambalaj malzemelerini alış faturaları delil listesine ekli olarak sunulmuş olduğunu,

alış faturalarına göre 443.000 adet etiket x 0,0022 TL (birim fiyatı) + KDV=1.150,028 TL (30/12/2015 tarihli 31312 sıra numaralı... Ambalaj Reklamcılık Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirkete düzenlenen fatura), 920 kg shrink x 8,3644 TL (birim fiyatı)+KDV=9.080,39 TL (18/01/2016 tarihli 807328 sıra numaralı ...Plastik San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından davacı şirkete düzenlenen fatura), 170.000 adet taçlı kapak x 0,01183 (birim fiyatı)+KDV=2.372,98 TL (30/12/2015 tarihli ... sıra numaralı... ... Ambaj San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirkete düzenlenen fatura), Baskı ve klişe gelirleri, 3 x 1.000 TL (birim fiyatı)+KDV=3.540,00 TL(18.01.2016 tarihli 807328 sıra numaralı ... Plastik San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından davacı şirkete düzenlenen fatura), olmak üzere davacı tarafın, davalı markasına ait alış tarihli toplam 16.143,39 TL tutarında malzeme bulunduğunu, özetle davalı şirketin sözleşmeyi fiilen tatil ettiğini, davacı şirketin de bundan dolayı sözleşme gereği bulundurması gereken bir miktar ambalaj stoğuyla baş başa kaldığını, 6102 sayılı TTK.'nın ücret isteme hakkı başlıklı madde 20/1'de "Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir.

Ayrıca, tacir verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır." hükmü gereğince de davacı şirketin yaptığı giderleri ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte talebi bulunmakta olduğunu, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 28/10/2016 tarih,...

Karar sayılı kararında; davacı tarafın ürün fiyatlarındaki artış iddiasıyla sözleşmeyi fiilen tatil ettiği, davalı tarafın da bundan dolayı bir miktar ambalaj stoğu ile baş başa kaldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davalının elindeki mevcut stoğun sözleşme gereği bulundurulması gerektiğinden bunun maliyet bedelini talep etmeye hak kazandığı görüşü ileri sürülmüş ise de bilirkişilerin hukuk ve mali müşavirden oluşması ve içlerinde sektörel alanda uzmanlığı bulunan bir bilirkişinin bulunmaması eksiklik olarak görülmüştür.

Bu durumda mahkemece içinde market firmaları ile tedarikçi fason üretin yapan firmalar arasındaki sektörel uygulamayı bilen ve bu hususta uzmanlığı bulunan bir bilirkişinin de eklenmesi suretiyle oluşturulacak yeni bir heyetten taraflar arasındaki sözleşmeyi ve bu alandaki genel uygulamayı da göz önünde bulundurarak taraflar arasındaki siparişin eylemli olarak (önceden herhangi bir ihbarda bulunmaksızın) sona erdirildiği de dikkate alınarak davalı elinde kalması gereken makul ambalaj miktarının ne kadar olması gerektiği bunun sadece firmaya maliyet tutarı belirlenmek suretiyle davacı marketten talep etmesi gereken gerçek tutarın ne olduğu

hususunda denetime elverişli rapor alınarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir." davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri olumsuz neticelenmiş olup arabuluculuk son tutanağını ekte sunulmuş olduğunu, açıklanan tüm nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 1.150,028 TL'nin (...) 11/04/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle, 9.080,39 TL'nin (...) 18/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle,

2.372,98 TL'nin (...) 12/04/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle, 3.540,00 TL'nin (...) 18/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte; toplam 16.143,39 TL'nin davalı şirketten alınıp, davacı şirkete verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

KANITLAR

İzmir Kınık Vergi Dairesi'nden davacı şirketin 2015-2022 yıllarına ait BA ve BS formları celp edilmiştir.

İzmir Karşıyaka Vergi Dairesi'nden davacı ait tüm BA ve BS formları celp edilmiştir.

SMM Bilirkişi ..., Kimya Yüksek Mühendisi Bilirkişi Öğr. Gör. ... ve Nitelikli Hesap Konusunda Uzman Hukuk Bilirkişisi ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden 13/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

-13/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

Açıklanan detaylar sunulu olduğu üzere,

Taraflar arasındaki sözleşme gereği davacının davalıya içecekleri dolum/şişeleme hizmeti verdiği, bunun için de davalıya has marka ve kapak, etiket/logolarla dolum yaptığı, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşme gereği davacının dolum için uhdesinde bulunan mal ve malzemeler teknik bilirkişi tarafından da tespit edilmiş olmakla, başka bir şekilde kullanılamayacağı değerlendirilmiştir.

Yine sözleşmenin 8. maddesi gereği sözleşme bitiminde davalının davacı nezdindeki malzemelerin bedelini ödeyerek ya imha ettirmesi ya da iade alması gereği açık bulunmaktadır. Buna karşın taraflar arasındaki 09/12/2015 tarihli sözleşme en son 26/08/2016 tarihinde uygulanmış olmakla birlikte, davalının 27/12/2017 tarihine kadar geçerli verdiği teminat mektubunun ise güvenilerek nakde çevrilmediği belirtilmekle beraber, 3. madde gereği sözleşme 1 yıllık olup, süre bitiminde mutabık kalarak aksini bildirmedikçe 1 yıl uzamış sayılacağı belirtilmiş bulunan sözleşmenin, dosyaya usulüne uygun fesih bildirim ibraz edilmiş gözükmemekle, dava tarihine kadar uygulamasız kalmış olması karşısında, zımnen sona ermiş sayılıp sayılmayacağı takdirlerde bulunmaktadır.

Açıklanan kalemleri de tespit edilmiş olmakla, davacının uhdesinde kalan 443.0000 adet ... markalı etiket, 920 kg... baskılı shrink, 170.000 adet ... baskılı taçlı kapak, 3 adet ...baskılı kalıp için,

443.000x0,0022x1,18=1.150,03 TL fildiş etiket

920x8,3644x1,18=9.080,39 TL özerplast shrink

170.000x0,01183x1,18= 2.372,98 TL temiz iş kapak

3x1.000x1,18= 3.540,00-TL baskı kalıp olmak üzere

Toplam 16.143,39 TL davacı tarafın, davalıdan alacaklı olabileceği, faiz hususunun ise mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan ve sözleşmeden kaynaklanan alacağın tespiti ve tahsili davasıdır.

Davacı... Kaynak Suları Gıda İçecek Sanayi Ticaret A.Ş.'nin davalı... Tarım Gıda San.ve Tic. Ltd.

Şti. ile davalının kullanım hakkı sahibi olduğu,... markasıyla ihracat için doğal Mineralli su, meyve aroma çeşitleri ve gazoz dolum bildirim sözleşmesinin imzalanmış olduğu sözleşmenin 09.12.2015 tarihli olduğu, 3. Maddeye göre 1 yıl süreli olduğu, süre bitiminde mutabık kalarak aksini bildirmedikçe 1 yıl uzamış sayılacağı belirtilen 7. maddesine göre davacı şirketin, davalı şirket tarafından verilen siparişleri istenilen miktarda ve istenilen zamanda eksiksiz olarak üretim adresinde teslim edeceği, buna göre;

davacı şirket her an siparişe hazır konumda olmak,... markasına ait etiket, shrink, kapak gibi ambalaj malzemelerini her an hazırda tutmak zorunda olduğundan asgari miktarda davalı markasına ait ambalaj malzemelerini önceden sipariş verip satın alındığı, 8. Madde gereği ise sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, ... nezdinde mevcut bitmiş ... markalı ürün ağacını oluşturan malzemeler, tarafların mutabakatı ile bedeli ...Tarım Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından ödenmek kaydıyla imha ya da ...Tarım Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne nihai ürün olarak teslim edileceği ve buna yönelik olarak ...firması ...

Kaynak Suları Gıda İçecek Sanayi Ticaret A.Ş.'ye 30.000 TL tutarında süresiz ve müracaat edildiğinde hiç bir bildirime gerek kalmaksızın ödeneceğinin düzenlendiği, taraf ticari defter kayıtlarına göre, davalı tarafın davacı tarafa sözleşme gereği en son 2016 yılı Ağustos ayında iş yaptırdığı bu tarihten sonra taraflar arasında sözleşme gereği bir iş yapılmadığı, Taraflar arasındaki sözleşme gereği davacının davalıya içecekleri dolum/şişeleme hizmeti verdiği,

bunun için de davalıya has marka ve kapak, etiket/logolarla dolum yaptığı, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşme gereği davacının dolum için uhdesinde bulunan mal ve malzemeler teknik bilirkişi tarafından da tespit edilmiş olmakla, başka bir şekilde kullanılamayacağı değerlendirildiğinden Davacı firmanın dolum sözleşmesinde belirtilen hükümleri yerine getirdiği,

davalı firma için sözleşmede belirtilen teminat tutar kadarı kadar asgari ürünleri basılı bir şekilde hazır tuttuğu, ve sonraki üretimler içinde baskıda kullanmak üzere kalıplar yaptırıp bunları sakladığı tespit edilmiş olup davalı firmanın sözleşme hükümlerini yerine getirmediği ve teminatla belirttiği tutardaki ürünü ve bunlara ait üretim malzemelerini teslim almadığı ve teminat süresini yeni siparişleri sebep göstererek uzattığı ve buna uymadığı tespit edilmiş olup davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza