İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/364 K.2025/1079

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

20.09.2022 günü saat 17:00 sularında...müvekkilİ ...’nün... plakalı aracı ile davalılardan... inşaat akaryakıt sanayi ve ticaret limited şirketi’ne ait olan, ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın seyir halindeyken sürücü ...’in sokaktan hatalı ve kontrolsüz şekilde dönüş yapması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin düz doğrultuda herhangi bir dönüş manevrası yapmadan yoluna devam edecekken davalı sürücünün takip ettiği yolun sonlanması nedeni ile ancak sola dönüş yaparak bir alt yola geçmesi ile yoluna devam etmesi mümkün olduğundan,

davalı araç sürücüsü geldiği istikametin sağ şeridi yerine sol şeridinden gelmesi, sola dönüş yamak zorunda iken düz devam eden araca yol vermemesi, düz yoluna devam eden müvekkil aracın şeridinde kontrolsüz şekilde manevra yaparak kazaya sebep olduğundan tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın zarar gördüğünü, kaza tespit tutanağında ismi geçen kusurlu sürücü ..., araç maliki... inşaat akaryakıt sanayi ve ticaret limited şirketi ile aracının zorunlu mali sorumluluk... ... a.ş.’nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması için başvuru yapıldığını,

ödeme yapılmadığını, müvekkilinin aracının 2016 yılı r... model olduğunu, bilirkişiden yargıtay içtihatlarına uygun, piyasa koşullarına göre hesaplama yapılarak rapor alınmasını ve değer kaybı miktarının belirlenmesini, açıkladığı sebeplerle.

20.09.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkiline ait... plakalı aracın değer kaybettiğinden ... kapsamında şimdilik 100,00-TL araç değer kaybının davalılar ... ve... inşaat akaryakıt sanayi ve ticaret limited şirketi yönünden olay tarihi olan 20.09.2022 tarihinden itibaren avans faizi, ... şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerinin, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

... kapsamında şimdilik aracın onarım süresince aracını kullanamamasından kaynaklanan ikame araç bedelinin 20.09.2022 olay tarihinden işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerinin, yargılama gideri ve vekalet ücreti birlikte davalılar araç sürücüsü ... ve araç maliki... inşaat akaryakıt sanayi ve ticaret limited şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı...Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait... plakalı aracın kusursuz, davacıya ait... plakalı araç sürücüsünün ise tam kusurlu olduğunu, davacı tarafça tramer kusur raporuna itiraz edilmediğini, kazanın olduğu yerin kontrolsüz kavşak olduğunu, müvekkiline ait araç sürücüsünün yolunda devam ederken kendisine göre sol taraftaki sokaktan aniden ve hızlıca çıkan... plakalı araç sürücüsünün müvekkilinin aracına sol taraftan çarptığını, kazadan... ay sonra düzenlenen 28/04/2023 tarihli faturayı kabul etmediklerini,

aracın sadece 200-TL'lik tampon hasarı varken davacı tarafından farların ve kaporta boya gibi kısımların hasara dahil edilmesinin araçta 16.000-TL'lik hasar olduğunu iddia ettiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı...

Şirketi vekili, cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülemeyeceğini, davacının dayandığı delillerin tebliğe çıkarılması gerektiğini, 20.09.2022 tarihli kazaya karıştığı belirtilen... plakalı aracın müvekkiline 02/02/2022 - 02/02/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile ... olduğunu, poliçede belirtilen araç başı teminat limitinin 50.000-TL olduğunu, aracın ağır hasar halinin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı talebinin reddedilmesi gerektiğini,

araç mahrumiyet bedeli tazminatı poliçe kapsamında olmadığını, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Adli Tıp Raporu: Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından 13/09/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Sürücü ...'in %85 oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'nün %15 oranında kusurlu olduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.

Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 20/01/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle;... plakalı otomobil sürücüsü ... ters şeritten ilerleyip kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu,... plakalı otomobil sürücüsü ...'nün atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı olayı kazanın oluşumunda etken olmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ..., ... ve... tarafından 03/11/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle;... Plaka Sayılı araç Otomobil) sürücüsü ...;... Sayılı Karayolları Trafik Kanunun ... maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %85 oranında kusurlu olduğu,... Plaka Sayılı araç sürücüsü ...; ... Sayılı Karayolları Trafik Kanunun ... maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %15 oranında kusurlu olduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.

Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... tarafından 25/03/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle. Davaya konu... plakalı araçta davaya konu kaza nedeni ile meydana gelen hasar ve hasar sonrasında yapılan onarım işlemleri nedeni ile meydana gelen değer kaybının 20/09/2022 hasar tarihi itibarı ile 2.100,00 TL olarak tespit edildiği,

Yukarıda tespit edilen değer kaybı bedeli davacı tarafa ait araç sürücüsünün kazada kusursuz olduğu kabulü İle yapılmış olup, davacı taraf araç sürücüsüne kusur verilmesi durumunda tespit edilmiş değer kaybı bedelinin verilen kusur oranına göre güncellenmesi gerekeceği, Değer kaybı bedelinin güncellenmesi için Güncel Değer (...) ...|(1-Davacı araç sürücüsüne verilen Yokusur oranı) x 2.100,00) formülü ile hesaplanabileceği, Davaya konu aracın makul onarım süresinin ... gün ve ... günlük araç mahrumiyet (ikame) araç bedelinin 20/09/2022 hasar tarihi itibarı ile 1.225,00 TL olacağı,

Dava konusu aracın günlük kiralama bedelinin 612,50 TL/Gün olarak tespit edildiği, günlük kiralama bedelinin davaya konu aracın makul onarım süresinin Sayın Mahkeme tarafından ... günden farklı takdir edilmesi durumunda araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması için verildiği, tespit edilen araç mahrumiyet (ikame araç) bedelinin davacı tarafa ait araç sürücüsünün kazada kusursuz olduğu kabulü ile yapıldığı, davacı taraf araç sürücüsüne kusur verilmesi durumunda tespit edilmiş değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin verilen kusur oranına göre güncellenmesi gerekeceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ...tarafından 02/10/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle.

Dava tarafları vekillerinin her birinin kök rapora karşı beyan ve itirazları yukarıda verilmiş ve ayrıntılı olarak değerlendirildiği, Yapılan değerlendirmeler sonucunda kök raporda açıkça belirtilmeyip dolayı olarak belirtilen husus “dava konusu aracın hasar onarım bedelinin 16.000,00 TL ve aracın hasar öncesi rayiç değerinin 405.700,00 TL olarak tespit edilmiş olması nedeniyle araç onarımının ekonomik olacağının değerlendirildiği, Yukarıda açıklanan husus dışında davalı taraf vekillerinin beyan ve itirazlarına rağmen kök raporda belirtilmiş olan görüş ve kanaatlerimde herhangi bir değişiklik olmadığı,

kök raporda belirtilen görüş ve kanaatlerimin aynı şekilde devam ettiği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Dava, davacı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin karşı taraf araç maliki, sürücüsü ve ZMMS sigortacısından ve araç mahrumiyet bedelinin karşı taraf araç maliki ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davaya konu trafik kazasının,... plakalı otomobil sürücüsü ...'in 20.09.2022 günü saat 17.00 sıralarında ... gelerek, karşı çaprak yola devam etmek isterken aracının sol ön yan kısımlarına solundan ...düz şekilde gelen, sürücü ...idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ ön kısımları ile çarpması sonucu her iki aracında savrulmadan duruşa geçmesi ile iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, anlaşmalı kaza tespit tutanağının bulunduğu, kusur dağılımın yapıldığı,... plakalı otomobil sürücüsü ...

ALKOLSÜZ olduğu ve yeterli sürücü belgesinin bulunduğu,... plakalı otomobil sürücüsü ...ALKOLSÜZ olduğu ve yeterli sürücü belgesinin bulunduğu kaza anını gösteren kamera kaydının olmadığı, davalı sigorta şirketinin Dava konusu kazaya karışan... plakalı aracın 02/02/2022 - 02/02/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortaladığı, poliçede belirtilen araç başı teminat limitinin 50.000-TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce teknik bilirkişilerden alınan bilirkişi heyet raporundan, ... ve İhlaller Bakımından;... plakalı otomobil sürücüsü ... ters şeritten ilerleyip kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu,... plakalı otomobil sürücüsü ...'nün atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı olayı kazanın oluşumunda etken olmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.İtirazlar üzerine alınan ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 13.09.2024 tarihli raporu ile sürücü ... in %85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu,

Sürücü ... nün %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu," görüşün bildirildiği çelişkinin giderilmesi için alınan Karayolları Fen heyeti'nin raporunda,... Plaka Sayılı araç Otomobil) sürücüsü ...; ...Sayılı Karayolları Trafik Kanunun ... maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %85 oranında kusurlu olduğu,... Plaka Sayılı araç sürücüsü ...;...

Sayılı Karayolları Trafik Kanunun ... maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %15 oranında kusurlu olduğu mütala edilmiş kusur yönünden çelişkileri gideren son alınan rapor hükme esas alınmıştır.

Değer Kaybı Bedeli Bakımından; Kaza ile hasarın uyumlu olduğu, ... işlemine gerek olmadığı,tam kusur oranına göre hasar ve hasar sonrasında yapılan onarım işlemleri nedeni ile meydana gelen değer kaybının 20/09/2022 hasar tarihi itibarı ile 2.100,00 TL olarak tespit edildiği, Davaya konu aracın makul onarım süresinin 2 gün ve 2 günlük araç mahrumiyet (ikame) araç bedelinin 20/09/2022 hasar tarihi itibarı ile 1.225,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

... sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun... maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun ... maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın... maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının ...maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ... sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu ... limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının;... bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, ... sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ...maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun ...maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın ...maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın ...son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları ... araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ... Genel Şartları’nın amacı ... maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları...

Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ...yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. ... kapsamı ise genel şartlar... maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan ... aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, ... sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre ... düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, ... Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Davalılar ... ve... işleten ve sürücü sıfatıyla sorumlu olacaklardır.

Davalı ... A.Ş. İse kazaya karışan karşı aracın trafik...(ZMSS) sıfatıyla, bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine ... araç sürücüsünün kusuru oranında ve davalı işleten de “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" hükmü gereği sorumlu olacaktır.

İkame araç- araç mahrumiyetine ilişkin;

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin... Esas, ...Karar Sayılı ilamda "...davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan, bu süre içinde davacının ... ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli değildir..."kararı mevcuttur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesi'nin... Esas, ...Karar sayılı ilamında "Davada talep edilen ikame araç bedeli araç mahrumiyet gideri olup, yargıtay emsal içtihatlarında araç hasarının onarımı için gerekli makul tamir süresi ve serbest piyasa koşullarına göre ikame araç için ödenmesi gereken günlük kira bedelinin ne olacağı gözetilerek, ikame araç (araç mahrumiyeti) hesabı yapılacağı ve belge sunma zorunluluğu bulunmadığı kabul edilmektedir. İstinaf eden davalı vekilinin istinaf sebeblerinde ileri sürdüğü emsal olduğu iddia edilen içtihatlar ise mesleki veya ticari amaç için işletilen araçlardan, tamir süresince mahrum kalınması nedeniyle kazanç kaybının tahsili istendiği hallerde uygulanmaktadır..." hükmü bulunmaktadır.

Eldeki davada, davalı ... bulunan sürücü ... in bu kazanın oluşumunda %85 kusurlu olması nedeniyle,Kusur oranında. davacıya ait araçta oluşan 1.785,00-TL değer kaybı bedelinden tüm davalıların müştereken sorumlu olduğu ve Araç Mahrumiyeti bedeli 1.041,25-TL'den davalı işleten ve sürücünün sorumlu olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş davalı sigorta şirketinin 24/11/2022 tarihinde kısmi ödeme yaptığı gözetilerek 24/11/2022 tarihinde temerrüte düştüğü diğer davalıların haksız fiil tarihinde temerrüde düştüğü ve davalıya ait aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek şağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır