İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/813 K.2025/328

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

Davalı şirket ile müvekkili şirket arasında satın alma sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye binaen müvekkilinin toplam 42.000 adet emniyet kemeri toka kalıbı üretilmesi talimatı verildiğini, müvekkili şirketinde buna göre tüm hazırlıklarını yaptığını, başka işlemlerde kullanılmayacak şekilde kalıp ürettiğini, yapılan sözleşmeye binaen müvekkili şirketin borcunu ifa etmek üzere ürünlerin üretimi için gereken hammadde ve araçları satın aldığını, müvekkili şirketin ürünlerin üretimini yapmak için davalı şirketten sipariş beklediğini ancak siparişin yapılmadığını, davalı şirket gönderdiği ihtarname ile sözleşmeden döndüğünü bildirdiğini,

sulh girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını, sözleşmeden dönme nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararın giderilmesinin gerektiğini, davalı şirket üçüncü kişi konumunda bulunan ...Araçlar Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile aralarında bulunan sözleşme gereğince "3 noktalı emniyet kemeri tokası"nın müvekkili firma tarafından üretilmesi konusunda anlaştığını, ilk yapılan üretimdeki ürünlerin güvenlik testini geçemediğini, ancak ikinci gönderilen numunelerin güvenlik testini geçtiğini, ürünlerin sonradan güvenlik testini geçmesine rağmen üçüncü şahıs şirket tarafından ürünlerin hayli gecikmesi nedeniyle siparişin iptal edildiğini,

karşı yan şirketin itibarının sarsıldığını ve maddi ve manevi tazminat hakları saklı kalmak koşuluyla sözleşmeyi feshettiklerini ihtarname aracılığıyla bildirdiğini, gerçek durumun böyle olmadığını, müvekkilinin tüm numuneleri zamanında teslim ettiğini, daha sonra karşı yanın kalite kontrol testi sürecini beklediğini, daha sonra sürekli olarak karşı yana ulaşmaya çalıştığını, müvekkili firma yetkilisinin sürekli işi yapmak isterken karşı firma yetkilisinin müvekkilini sürekli olarak oyaladığını, karşı yan whatsapp görüşmelerinden de anlaşıldığı üzere " ürünün güvenlik testini geçtiğini, test onayını geçeli çok olduğunu,

3000 adet siparişin ürün ağacına eklendiğini" söylediğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan satın alma sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin ifa borcunu yerine getirmek için gerekli hazırlıkları alarak, hammadde ve araç satın aldığını, davalı şirketin bilasebep beş ay boyunca sipariş vermediğini, müvekkili şirketin ihtarlarının geçiştirildiğini, daha sonra karşı tarafın ilişikte sunulan ihtarname ile sözleşmeden döndüğünü, şirketin uğradığı / uğrayacağı zararların tazmini için yasal yollara başvurma hakkını saklı tuttuğunu bildirdiğini,

kendine düşen borcu yerine getirmeyeceği anlaşılan karşı yan için iş bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşmede 30.000 kemer üretimi için anlaşılmış olsa da davalının daha sonra müvekkili arayarak bu miktarı 43.000' e çıkardığını, müvekkili şirketin sözleşmedeki ürünlerin üretimi için hammadde ve araç temin ettiğini, sırf bu iş için ayrı ve benzersiz olarak kalıp üretip, iş bu kalıpların da sözleşmenin gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle hurda olduğunu, üretimin yapılamaması üzerine alınan iş bu araçlar ikinci el sıfatı kazandığı için hurdaya gönderildiğini,

müvekkili şirketin bu durumdan maddi ve manevi olarak ciddi zarar gördüğünü, sözleşme doğrultusunda müvekkili şirketçe yapılan masrafların bir kısım faturalarının ekte sunulduğunu, ilgili madde hükmüne göre davalı şirketin sözleşmeden dönmesi ve sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle müvekkili şirketin uğradığı zararın giderilmesinin gerektiğini, ayrıca müvekkili firmanın iş bu sözleşme ile anlaşılan işlerin yapılacağından bahisle iş bu üretim için ayırdığı alana başkaca iş alamadığını, bu üretim alanından kazanacağı kardan da mahrum kaldığını,

hal böyle olunca müvekkilinin sözleşme nedeniyle kazanacağı karın da zarar kapsamında hesaplanması ve müvekkiline ödenmesinin gerektiğini, haksız ve kusurlu olarak sözleşmeyi fesheden tarafın işbu feshinden kaynaklanan direkt zarar olan kalıp maliyetleri ve benzeri hususlardan kaynaklı zararı yanında, müvekkilinin taraflar arasında yapılan sözleşme gereği tanesi 1,20 Euro + KDV olarak anlaşılan üç noktalı emniyet kemeri kalıp ve adetli üretimi işinden elde edilecek olan karın da hesaplanarak müvekkiline verilmesinin gerektiğini belirterek;

sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle müvekkili şirketin direkt olarak bünyesinde meydana gelen zarar olan şimdilik 500 TL'nin karşı yandan alınarak ticari faiziyle birlikte müvekkiline verilmesine, yoksun kalınan kardan kaynaklı olarak şimdilik 500 TL'nin karşı yandan alınarak ticari faiziyle birlikte müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin 16.11.2023 tarihli dilekçesinde özetle; davacının müvekkili ile imzaladığı satın alma sözleşmesine dayanak göstererek sözleşmeden dönme nedeniyle tazminat ve yoksun kalınan kar ile ilgili taleplerini içerir huzurdaki davayı açtığını, davacının taleplerinin hukuka uygun ve haklı yanı bulunmadığından reddinin gerektiğini, davanın davacı şirket tarafından açılmışsa da dava konusu satış sözleşmesinin tarafının... olduğununu, dava konusu sözleşme... tarafından imzalandığından sözleşmedeki hakkın sahibinin...'un olduğunu, huzurdaki dava...

Plastik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açıldığından davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkili şirket ile 3. kişi... Araçlar San. Ve Tic.

A.Ş.(...) arasındaki mevcut sözleşme gereği müvekkili tarafından tedarik edilmesi gereken 3 noktalı emniyet kemeri tokası numunelerin davacı tarafça üretilerek ...e test amacıyla gönderilmesini, numunelerin testi geçmesi halinde seri üretime geçileceği hususunda davacı ile anlaşma sağlandığını, ürünlere ait numunelerin...'e teslim edildiğini, ancak emniyet testini ilk seferde geçemediğini, ikinci kez teste gönderilen ürünlerin testi geçtiğini ancak üretimin fazlasıyla gecikmesi sebebiyle tüm siparişlerin... tarafından iptal edildiğini ve başka tedarikçilerden temin yoluna gidildiğini,

bu süreçte hizmet sağlayıcı olarak davacı yükümlülüklerini eksiksiz ve zamanında ifa edememesi sebebiyle müvekkilinin marka değeri ve ticari itibarının zedelendiğini ve 3 kişi tarafından siparişlerin iptal edilmesi sebebiyle ciddi olarak maddi zarara uğramasına sebep olunduğunu, müvekkili şirket ifanın zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmemesi sebebiyle satın alma sözleşmeden döndüğünü İzmir ... Noterliği'nin 20.12.2022 tarihli, ...

No.lu ihtarnamesi ile davacıya bildirildiğini, müvekkili ile anlaşma sağlayan...in neredeyse 2 yıl boyunca emniyet kemeri numunesinin belirtilen kriterlere uygun üretilmesini beklediğini,... teslim edilmesi gereken emniyet tokasının gönderilemediği için...n emniyet kemerlerini başka üreticiden temin yoluna gittiğini belirterek; öncelikle huzurdaki davada usuli şartlar oluşmadığından davanın usulden reddine, davacının talepleri haksız ve dayanaksız olduğundan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar edilen... Araçlar Araç. San ve Tic. A.Ş. vekilinin 16.08.2024 tarihli dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında satın alma sözleşmesi yapıldığını, işbu sözleşmeye binaen davacı şirkete toplam 42.000 adet emniyet kemeri toka kalıbı üretilmesi talimatının verildiğini, davacı şirketinde buna göre tüm hazırlıklarını yaptığını, üretim programını buna göre dizayn etttiğini, bu işlemler için başka işlemlerde kullanılmayacak şekilde kalıp ürettiğini, yine aynı şekilde yapılan sözleşmeye binaen davacı şirket borcunu ifa etmek üzere ürünlerin üretimi için gereken hammadde ve araçları satın aldığını, davacı şirketin ürünlerin üretimini yapmak için davalı şirketten sipariş beklediğini ancak siparişin yapılmadığını,

davalı şirketin gönderdiği ihtarname ile sözleşmeden döndüğünün bildirdiğinin iddia edildiğini ve sözleşmeden dönme nedeniyle tazminatın talep edildiğini, davalı tarafından sunulan 13/06/2024 tarihli dilekçe içeriğinde ise, somut davanın... Araçlar Araç. San ve Tic.

A.Ş.'ye ihbar edilmesinin talep edildiğini, dava konusu edilen somut olay yönünden, müvekkili şirket ile davalı 9 Derece A.Ş. arasında davalı tarafından tedarik edilen emniyet kemer tokalarının satımına ilişkin sözleşme düzenlendiğini, ancak taraflar arasında yazılı sözleşmenin akdedilmediğini, akabinde davalı şirketin, bahse konu sözleşmeye istinaden emniyet kemeri tokası ürünlerini mutabakata varılan süre içerisinde müvekkili şirkete teslim etmediğini,

müvekkili şirketin davalının ürünleri teslim edeceğine olan inancı ile tanıdığı azımsanmayacak süreye karşın ürünlerin tedarik edilmeyeceğinin anlaşılması üzerine müvekkili şirketin emniyet kemeri tokalarını başka bir firmadan temin etmek durumunda kaldığını, bu kapsamda, davalı... ... A.Ş.’den temin edilemeyen emniyet kemer tokalarının müvekkili tarafından, dava dışı...

Ltd. firmasından ithal edildiğini, ayrıca müvekkili ve dava dışı şirket arasında da akdedilmiş yazılı bir sözleşme bulunmadığını, işbu ticari ilişkinin her iki tarafın ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğunu, bu alımlar karşılığında ithalatçı firmaya. 05.11.2021 tarihinde 157.226,58 $ (USD), 10.11.2022 tarihinde 182.012,61 $ (USD) ödemelerin yapıldığını, ödemelerin de banka kayıtları ile sabit olduğunu, davalı...

A.Ş.’den temin edilmesi kararlaştırılan ürünlerin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle, huzurdaki davanın taraflarına yönelik, müvekkili şirketin uğramış olduğu ve uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zarara istinaden talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasından kaynaklanan maddi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirket eldeki davayı, 30/08/2021 tarihli "satın alma sözleşmesine" aykırılıktan ötürü uğranılan maddi zararın davalıdan tahsili amacıyla açmıştır.

Ticari şirketlerde tüzel kişilik, ticaret siciline tescil ile kazanılır.

Davacı şirket 13/09/2021 tarihinde ticaret siciline tescil edilerek tüzel kişiliğe erişmiştir.

Davaya konu sözleşme, ... Plastik-... adlı gerçek kişi ile davalı şirket arasında akdedilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 114/(1)-d maddesi gereğince aktif dava ehliyeti dava şartlarından olup, aynı Kanun'un 115/(1) maddesi gereğince mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Davacı şirketin ticaret siciline 13/09/2021 tescil tarihinden önce 30/08/2021 tarihinde akdedilen dava konusu sözleşmeye dayalı iş bu davayı açması mümkün bulunmamaktadır. Eldeki davayı açma hakkı ...'a aittir.

Açıklanan tüm maddi ve hukuki nedenlerden ötürü, davanın aktif dava ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğundan, usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın aktif dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,

2-Maktu ret harç tutarı olan 615,40-TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacı taraftan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,

3-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Dava reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 maddesine göre hesaplanmış olan; 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafın iş bu dava sebebiyle yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının ve davalı tarafından yatırılan delil avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa resen iadesine,

ilişkin, taraf vekillerinin ve ihbar olunan vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/04/2025

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır