İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/815 K.2025/286

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından ... plakalı aracın, ... nolu genişletilmiş artı kasko poliçesi kapsamında 24/08/2021 - 24/08/2022 tarihleri arası dönem için sigortalandığını, 18.06.2022 günü saat 00:30 sıralarında İstanbul, ..., ... Mahallesi ... Sokak üzerinde sürücüsü firar olan ...plakalı aracın sağ ön kısımları ile ..., ...

Sokak no:78 önünde park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını, ... plakalı aracın çarpmanın etkisiyle ön kısımlarıyla ... Sokak no:78 önündeki iş yerinin tente kısımlara ve sol yan kısımları ile yine ... Sokak no:78 önünde park halinde bulunan ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığını, ayrıca ...plakalı aracın ...

Sokak başından başlayarak no:78 önüne kadar sokak üzerinde park halinde bulunan birçok araca çarptığı, çarptığı araçlar arasında yine park halinde bulunan müvekkili şirket tarafından sigortalı ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu çoklu, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda sürücüsü firar olan ...plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 52/1-B, 84/1-J kurallarını ihlal ettiğini, asli ve tam kusurlu olduğunun olay yerinden ve beyanlarından anlaşıldığını,

meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkili şirket tarafından sigortalı araçta oluşan hasar nedeniyle 16.088,53 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını,.

6102 sayılı TTK md.1472 uyarınca müvekkili şirketin, sigortalıya halef olarak ödemiş olduğu sigorta bedelini sorumlulardan rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu, meydana gelen kazada davalının maliki olduğu ...plakalı aracın firar eden sürücüsünün kazada asli ve tam kusurlu olduğundan, davalının dava konusu hasardan sorumlu olduğunu, bu sebeple ödenen tazminat miktarının davalı borçlulardan rücu edilmesi maksadıyla .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin davalıların haksız ve yersiz itirazları nedeni ile durduğunu beyanla itirazın iptalini ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Belediyesi bünyesinde ... Tic Ltd Şti’nin adına kayıtlı bulunan ... plaka sayılı ... kod nolu özel halk otobüsünün 17.06.2022 günü saat 22.43 sularında ...

Caddesine bir sonraki gün başka bir şoför tarafından alınmak üzere park edildiğini, özel halk otobüsünün 18.06.2022 günü 00.40 civarında karıştığı huzurdaki davaya konu maddi hasarlı kaza öncesinde araç konumlandırıldığı yerden çalındığını, söz konusu kazada meydana gelen zararı tazmin etmesi gereken kişinin; aracı kaza esnasında elinde haksız bir şekilde bulunduran şahıs olduğunu, aracın çalınmış olmasının, park edildiği noktadan alındıktan kısa bir süre sonra kazaya karışılmış olması, olayın geç saatlerde vuku bulması,

aracın mevcut yerinde bulunmadığının kaza sonrasında öğrenilmesi gibi nedenler göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin kusurundan, özen borcundan bahsedilmesinin söz konusu dahi olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 04/12/2024 tarihli celsesinde dosyanın 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile; meydana gelen zararda tarafların kusur oranının tespitinin, kazaya karışan aracın çalınması sonucu kazanın meydana gelmiş olduğu iddia edildiğinden, bu olayda esas araç sürücüsü ve malikinin de kusuru bulunup bulunmadığının değerlendirilerek ve davacı tarafından dava dışı kişiye yapılıp iş bu davada rücu konusu edilen zarar tutarının makul olup olmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 13/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Delillerin takdiri ve kusura dair hukuki değerlendirmeler Mahkemenin Sayın Hakimine ait olmak üzere;

1) ...plakalı otobüsün kimliği belirlenemeyen firari sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 (yüzde yüz) oranında KUSURLU olduğu,

2) Dava konusu ... plakalı araç sürücüsü / malikine izafe edilecek kusur bulunmadığı,

3) ...plakalı otobüsün esas sürücüsü olan ...’a kazanın meydana gelmesinde izafe edilecek kusur bulunmadığı,

4) ...plakalı otobüsün maliki olan davalı şirketin 2918 sayılı KTK’nın 86. maddesi uyarınca dava konusu tazminattan sorumlu tutulup tutulamayacağına dair kararın ve esas sürücü ...’un kontak anahtarını aracın içerisinde bırakmış olmasının sigorta hukuku ve tazminat yükümlülüğü açısından değerlendirmesinin Mahkemenin Sayın Hakiminin takdirinde olduğu,

5) Davacı sigorta şirketi tarafından dava konusu araç için ödenmiş olan KDV dahil 16.088,53 TL (on altı bin seksen sekiz TL elli üç kuruş) hasar tazminatının, ödeme tarihi olan 15.08.2022 itibarıyla makul olduğu,

6) Davacı tarafın faiz ve diğer taleplerinin Mahkemenin Sayın Hakiminin takdirinde olduğu,

Görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; davalıya ait aracın dava dışı sürücü idaresinde iken sebep olduğu kaza nedeniyle davacı tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilinin talep edilip edilemeyeceği, davalının meydana gelen zarardan sorumlu olup olmadığı ve alacağın tahsili için başlatılan icra dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde.

Müvekkili şirket tarafından ... plakalı aracın, ... nolu genişletilmiş artı kasko poliçesi kapsamında 24/08/2021 - 24/08/2022 tarihleri arası dönem için sigortalandığını, 18.06.2022 günü saat 00:30 sıralarında sürücüsü firar olan ...plakalı aracın sağ ön kısımları ile park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını, ... plakalı aracın çarpmanın etkisiyle ön kısımlarıyla önündeki iş yerinin tente kısımlara ve sol yan kısımları ile yine ...

Sokak no:78 önünde park halinde bulunan ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığını, ayrıca ...plakalı aracın ...

Sokak başından başlayarak no:78 önüne kadar sokak üzerinde park halinde bulunan birçok araca çarptığı, çarptığı araçlar arasında yine park halinde bulunan müvekkili şirket tarafından sigortalı ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu çoklu, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda sürücüsü firar olan ...plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 52/1-B, 84/1-J kurallarını ihlal ettiğini, meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkili şirket tarafından sigortalı araçta oluşan hasar nedeniyle 16.088,53 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını,.

6102 sayılı TTK md.1472 uyarınca müvekkili şirketin, sigortalıya halef olarak ödemiş olduğu sigorta bedelini sorumlulardan rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu, meydana gelen kazada davalının maliki olduğu ...plakalı aracın firar eden sürücüsünün kazada asli ve tam kusurlu olduğundan, davalının dava konusu hasardan sorumlu olduğunu, bu sebeple ödenen tazminat miktarının davalı borçlulardan rücu edilmesi maksadıyla .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin davalıların haksız ve yersiz itirazları nedeni ile durduğunu beyanla itirazın iptalini ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap dilekçesinde; ... Belediyesi bünyesinde ... Tic Ltd Şti’nin adına kayıtlı bulunan ... plaka sayılı ... kod nolu özel halk otobüsünün 17.06.2022 günü saat 22.43 sularında ...

Caddesine bir sonraki gün başka bir şoför tarafından alınmak üzere park edildiğini, özel halk otobüsünün 18.06.2022 günü 00.40 civarında karıştığı huzurdaki davaya konu maddi hasarlı kaza öncesinde araç konumlandırıldığı yerden çalındığını, söz konusu kazada meydana gelen zararı tazmin etmesi gereken kişinin; aracı kaza esnasında elinde haksız bir şekilde bulunduran şahıs olduğunu, aracın çalınmış olmasının, park edildiği noktadan alındıktan kısa bir süre sonra kazaya karışılmış olması, olayın geç saatlerde vuku bulması,

aracın mevcut yerinde bulunmadığının kaza sonrasında öğrenilmesi gibi nedenler göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin kusurundan, özen borcundan bahsedilmesinin söz konusu dahi olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ilgili müzekkere cevapları celbedilmiş, aynı olaya ilişkin .... ATM nin ... E. Sayılı dosyasına müzekkere yazılarak dosyada alınan bilirkişi raporunun dosyamız arasına gönderilmesi istenilmiş, davalı vekiline cevap dilekçesinde iddia ettiği hırsızlık olayı ile ilgili açılmış bir soruşturma veya dava dosyası bulunup bulunmadığı, yahut deliler kısımında bildirdiği karakol ifade tutanaklarının hangi tarih ve hangi karakola ait olduğu hususunda beyanda bulunmak varsa bilgilerini bildirmek üzere süre verilmiş ve ilgili bilgi belgeler celbedilmiştir.

Dava konusu kazaya ilişkin olarak dosya arasında mevcut tahkikat evrakı incelendiğinde dava dışı şahsın alınan ifadesinde. "Ben ... Belediyesinde ... otobüs şoförü olarak çalışmaktayım. Dün yani 17/06/2022 günü kullanmakta olduğum ...'ye ait olan ...plaka sayılı ... marka otobüsü ... Mahallesi ... Caddesi ... Merkez istikameti üzerinde bulunan ... ... otoparkının yaklaşık 15-20 metre gerisine park ettim.

Akabinde aracın kontak anahtarını şoför koltuğunun sol tarafında bulunan göz içerisine bıraktım. Daha sonra aracımdan indikten sonra ön kısımda farların hizasında bulunan kapağı açtım ve otobüsün kapılarını kapattım, ardından ikametime geçtim. 18/06/2022 günü saat 00:30 sıralarında kulanmakta olduğum cep telefonumu ... ... Merkezinden aradılar ve ...plaka sayılı otobüsün ...

Mahallesinde kazaya karıştığını, aracın park edilen yerinde olmadığını söylediler. " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

2918 Sayılı KTK'nun 107.maddesinde, “Bir motorlu aracı çalan veya gasbeden kimse işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın çalınmış veya gasbedilmiş olduğunu bilen veya gereken özen gösterildiği takdirde öğrenebilecek durumda olan aracın sürücüsü de onunla birlikte müteselsilen sorumludur. İşleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerden birinin, aracın çalınmasında veya gasbedilmesinde kusurlu olmadığını ispat ederse, sorumlu tutulamaz. İşleten, sorumlu olduğu durumlarda diğer sorumlulara rücu edebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan madde uyarınca işletenin bu sorumluluktan kurtulabilmesi için sadece aracının çalındığını veya gasbedildiğini kanıtlaması yeterli olmayıp, işletenin ayrıca çalınma veya gasp eyleminde hiçbir kusuru bulunmadığını da ispatlaması zorunludur. Zira araç sahibi, onun izinsiz kullanılmasını önlemek için gözetim ve bakımdan kaynaklanan gerekli bütün dikkat ve özeni göstermelidir.

Eş söyleyiş ile; çalınmanın önlenmesi bakımından olağan, makul, uygulanabilir türden gerekli tüm önlemler yerine getirildiği hâlde, çalmanın önüne geçilemediğinin de kanıtlanması gerekmektedir. Gerçek işleten ancak, çalma ve gasp eyleminin gerçekleşmesinde kendisi veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerden birinin kusuru bulunmadığını ispat ettiğinde sorumluluktan kurtulabilecektir.

Aksi takdirde gerçek işleten ile farazi işleten ( hırsız ve gasp eden ) müteselsilen sorumlu olacaktır. İşletenin kusurlu sayılmaması için, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin aracın gözetimi ve özen görevi yönünden gerekli tedbirleri almış olması gerekir.

Örneğin; işleten ve fiillerinden sorumlu olduğu kişiler tarafından aracın kapı ve camlarının kapatılmış olması, kontak anahtarının araç üzerinde veya kolayca elde edilebilecek bir yerde bırakılmaması, sürücü ve yardımcılarını seçmede, talimat vermede, denetlemede, her türlü özeni gösterdiği hususlarının ispat edilmesi gerekir.

İşletenin veya adamlarının kusuru ile aracın çalınması veya gasp edilmiş olması hâlinde, bu aracın meydana getirdiği eşyaya ve bedene verilen zararlardan işleten de sorumludur. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 29/03/2016 tarih, 2016/284 Esas, 2016/3987 Karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.06.2011 tarihli ve 2011/17-398 E., 2011/434 K. sayılı ilamı)

Dosyamız ile emsal mahiyetteki ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2024/559 E., 2025/378 K. Sayılı ilamında " davalının araç işleteni olarak aracın kontak anahtarını korumaya yönelik gerekli önlemi almadığı araç içerisine girilerek aracının çalınmasından dolayı kusurlu olduğu ve şoförün eylemi nedeniyle sorumlu olduğuna yönelik mahkeme gerekçesinde ve kabul kararında isabetsizlik olmadığı, " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Somut olay bakımından yapılan değerlendirmede; davalı tarafça her ne kadar kazaya karışan aracın çalınığı ve aracı çalan kişinin eylemi ile kazaya karıştığı iddia ve beyan edilmiş ve meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmadığı iddia edilmiş ise de; kazaya karışan aracın kontak anahtarının araç içerisinde bırakıldığının anlaşıldığı ve akabinde dava dışı kişi tarafından aracın içine girilerek ve araç içerisinde bırakılan kontak anahtarı ile aracın çalıştırıldığı ve kazanın meydana geldiğinin anlaşıldığı (dosyamız arasına celbedilen aynı olaya ilişkin ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu içeriği ve dosya arasında mevcut bilgi belgelerden), bu hali ile davalının araç işleteni olarak aracın kontak anahtarını korumaya yönelik gerekli önlemi almadığı, araç içerisine girilerek aracının çalınmasından dolayı kusurlu olduğu ve şoförün eylemi nedeniyle sorumlu olduğu anlaşılmış, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸