İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/978 K.2023/1076

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili İzmir Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile borçlu arasında elektrik aboneliği ilişkisi bulunduğunu, borçlunun ... tesisat numaralı ... abone numaralı abonelikten kaynaklanan 15/06/2022 tarihinde kaçak tahakkuku bedelini ödemediğini, alacağın tahsili için ödenmeyen elektrik bedellerinin icra takibine konu edildiğini, kaçak elektrik bedelinin 13.861,25-TL, gecikmiş gün faizinin 36,96-TL faizin KDV'sinin 6,65-TL olmak üzere toplam alacağın 13.904,86-TL olduğunu, borçlunun takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, açıkladığı nedenlerle.

İzmir ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının daha önce müvekkili aleyhine İzmir ... İcra Dairesi'nde ... E. Sayılı dosya ile ilamsız takip başlattığını, müvekkiline tebliğ edilen icra ödeme emrinde borcun sebebi olarak ... sözleşme hesap numaralı kaçak enerji tüketim bedelinin gösterildiğini, müvekkili ile davacı arasında her ne kadar abonelik ilişkisi mevcut ise de müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu veya kaçak enerji tüketiminin söz konusu olmadığını, müvekkilinin anılan takibe konu borca ve fer'ilerine itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, davacının bunun üzerine davayı ikame ettiğini, açıkladığı nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; Abonelik sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... E, -... K)

TTK 11. maddesinde ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme şeklinde tanımlanmıştır. TTK’nın 15. maddesinde esnaf, ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." şeklinde tanımlanmıştır.

Mülga 6762 sayılı yasanın 1463. maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf - tacir ayırımının nasıl yapılacağı belirlenmiş,

6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nın 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtilmiş olduğundan Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekmektedir.

Bir kimsenin vergi mükellefi olması, TTK yönünden de tacir kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez. (Yargıtay ...Hukuk Dairesi ... -... E-K)

Abonelik sözleşmesi ve fatura alacağından kaynaklanan İtirazın İptali Davaları TTK 4.maddesinde düzenlenmiş mutlak ticari davalardan değildir. Bornova Vergi Dairesi' nin 12.12.2023 tarihli yazı cavabında; " ...Hakkında bilgi istenilen Dairemiz mükellefinin Vergi Usul Kanunun 177/1. maddesinde ilgili yıllarda belirtilen sınırları aşmadığı anlaşılmış ve verilmiş olan 2018 ila 2022 dönemi Gelir Vergisi Beyannamelerini işletme hesabı esası usulünde beyan ettiği, 2022 yılı Gelir Vergisi beyannamesinde 39.378,88-TL Dönem İçinde Satın Alınan Emtia ile 117.944,94-TL Dönem içinde Elde Edilen Hasılatın beyan edildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda; Dairemizin ... Vergi Kimlik Numaralı mükellefi ...'in esnaf olarak değerlendirilmesi gerektiği düşünülmekte olup..." şeklinde cevap verildiği, bu nedenle davanın nispi ticari davalardan da olmadığı görevli mahkemenin Asliye Hukuk mahkemeleri olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine karar verilmişi aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır